Регион
Извештај на ЕБОР: На Западен Балкан ќе му бидат потребни помеѓу 40 и 70 години за да го достигне животниот стандард на ЕУ
Стандардот на живеење во Западен Балкан сè уште е значително понизок од оној во Европската унија и би можеле да бидат потребни дури седум децении за регионот да го достигне европското ниво доколку продолжат сегашните трендови, се вели во извештајот објавен од Европската банка за обнова и развој (ЕБОР).
Како што пренесува „Intellinews“, извештајот го нагласува тековниот предизвик на ниската продуктивност што произлегува од историското недоволно инвестирање, слабите институции, неповолната демографија и предизвикувачкото деловно опкружување.
„Луѓето во Западен Балкан имаат тенденција да бидат многу посиромашни од оние во ЕУ“, се наведува во извештајот.
Според анализата на ЕБОР, бруто домашниот производ (БДП) по глава на жител во Западен Балкан, приспособен за паритетот на куповната моќ (ППП), е помалку од половина од просекот на ЕУ, со просечен БДП по глава на жител од 18.131 американски долари (16.827 евра) во 2021 година. Исто така, постојат значителни разлики во регионот, со просечен БДП по глава на жител во 2021 година кој се движи од 13.240 долари во Косово до 22.787 долари во Црна Гора.
И покрај извесниот напредок во затворањето на јазот во изминатите две децении, темпото на конвергенција значително забави по глобалната финансиска криза од 2008-2009 година.
„Регионот измина долг пат во последните неколку децении, но сè уште постои голем јаз со ЕУ“, рече претседателот на ЕБОР Одил Рено-Басо на годишниот самит на развојната банка за Западен Балкан денеска во Лондон, пренесуваат медиумите во регионот.
Таа ги опиша наодите од извештајот како „отрезнувачки“.
Во извештајот се наведува дека постигнувањето целосна конвергенција со животниот стандард на ЕУ ќе бара значително забрзување на стапките на раст, со различни сценарија кои сугерираат временски рамки кои се движат од две до три децении во оптимистички услови до околу 70 години под попесимистички проекции. Според најоптимистичкото сценарио што го разви банката, ова може да се скрати на 40 години.
„Основниот проблем со кој се соочуваат економиите на Западен Балкан е ниската продуктивност“, се наведува во извештајот на ЕБОР.
„Регионот со децении нема доволно инвестиции, најмногу во инфраструктурата и енергетскиот сектор. Бизнисите се соочуваат со секојдневни проблеми, како што се корупцијата, неформалноста и недостатокот на административни капацитети во јавниот сектор, кои се длабоко вкоренети и затоа тешко се реформираат. Повеќето земји во овој регион, исто така, доживеаја пад на населението од 1990-тите како резултат на падот на наталитетот и големата емиграција“, се вели во извештајот.
Беше посочено дека јазот во продуктивноста на трудот меѓу 27-те членки на ЕУ и шесте земји од Западен Балкан „едвај се промени“ од 2001 година, а воопшто не е променет од 2009 година.
„Продуктивноста на трудот стагнира во регионот во изминатата деценија, што подразбира дека економскиот раст е резултат на поголема вработеност, а не поголема ефикасност во производството“, се вели во истражувањето на ЕБОР.
„Во неколку земји државата сè уште игра голема улога во економијата, а продуктивноста во државните претпријатија обично е значително под онаа на приватните компании. Повеќето извози од регионот се со мала сложеност и додадена вредност, иако тоа постепено се подобрува во некои земји. Во меѓувреме, малите и средни претпријатија се соочуваат со продорни и долготрајни деловни проблеми, како што се нелојалната конкуренција од неформалниот сектор (пречка број еден во многу деловни истражувања), тешкотии во пристапот до финансии под разумни услови и пречки за меѓународната трговија и интеграција“.
Иако приватните инвестиции се сметаат за клучни за поттикнување на економскиот раст, извештајот исто така ја истакна важноста на добро приоритеизираните јавни инвестиции во инфраструктурата, со оглед на нивниот потенцијал да го стимулира растот и вработувањето на долг рок.
Изгледите за пристапување во ЕУ беа истакнати како потенцијален катализатор за забрзување на конвергенцијата, повлекувајќи паралели со брзиот напредок во земјите од Централна Европа кои се приклучија на ЕУ во 2004 година.
Се предлага тристран пристап, фокусиран на подобро владеење, зголемена отвореност за трговија и инвестиции и зелен развој како клучни патишта за поттикнување одржлив раст и намалување на економскиот јаз со ЕУ, пишува „Intellinews“.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Четиричлено семејство од Албанија почина во Тоскана од труење со јаглероден моноксид
Четиричлено семејство – родителите и нивните две деца, настрадало во својот дом во италијанската покраина Тоскана, поради труење со јаглероден моноксид, соопштија локалните власти.
Според првичните информации, жртвите се таткото Арти, мајката Јонида (43), синот Хајдар (22) и ќерката Џесика (15). Петтото лице од домаќинството е префрлено во болницата Чизанело во Пиза во тешка состојба, но според достапните податоци не е животно загрозено, пренесе Раи Уно.
На местото на настанот интервенирале припадници на противпожарната служба, карабинерите и екипи на итната медицинска помош, пренесе Итaлпрес.
При прегледот на објектот, тројца карабинери исто така добиле полесни симптоми на труење и им била укажана медицинска помош.
Прелиминарната истрага е насочена кон проверка на исправноста на котелот за централно греење, со цел да се утврди причината за трагедијата. Италијанските медиуми наведуваат дека семејството е со потекло од Албанија.
Регион
Словенија најавува забрана за социјални мрежи за деца под 15 години
Словенечката влада усвои насоки за измени на законот со кои би се ограничило користењето на социјалните мрежи за деца помлади од 15 години, пренесе словенечката агенција СТА.
Вицепремиерот Матеј Арчон изјави дека иницијативата е подготвена од Министерството за образование, а пред усвојување на законските измени ќе треба да се изјасни и Министерството за дигитална трансформација. Тој појасни дека мерките имаат цел да ги спречат негативните влијанија на социјалните мрежи врз децата и адолесцентите, по примерот на други држави.
Владата најавува регулирање и ограничување на користењето на мрежи како ТикТок и Снепчет, при што насоките дополнително ќе бидат доработени од стручната јавност и ќе се подготви соодветна законска рамка.
Ограничувањата се дел од поширок европски и светски тренд, откако Австралија воведе забрана за пристап до социјални мрежи за лица под 16 години, а слични чекори најавија и Франција, Данска, Грција, Шпанија и Португалија. Европскиот парламент претходно побара воведување старосна граница од 16 години, а претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, најави можност за воведување вакви ограничувања и на ниво на ЕУ.
Регион
(Видео) „Бранови како трокатна куќа, никогаш не сум видел нешто вакво“: Силна бура ја погоди Далмација, улиците под вода, жителите во очај
Силна бура ја парализираше Далмација, брановите беа високи колку трикатна зграда, дури осум метри, улиците беа поплавени, луѓето беа во неверување.
Според хрватските медиуми, најголемите проблеми биле предизвикани од комбинација од бурни ветрови и изразен низок воздушен притисок, што предизвикало екстремна циклонска плима.
Бранови високи до осум метри биле измерени во близина на Палагружа, додека во близина на Молунт достигнале седум метри.
Nevjerojatne snimke iz Dalmacije: Mareografi zabilježili razinu mora 70 centimetara iznad uobičajene! 🌊🌊
🎥: @pixsell_photo .#n1info #dalmacija #jugo #nevrijeme #n1croatia #croatia #explore pic.twitter.com/LWhRMlF3Ys
— Željko Kisa (@ZeljkoKisa) February 5, 2026
– Не се сеќавам дека некогаш било вака – изјави началникот на противпожарната служба на градот Каштела, Дарко Маретиќ, откако медитеранскиот циклон ја погоди Хрватска со полна сила во средата, носејќи обилни дождови и невообичаено високи температури за ова време од годината.
Додека на северниот Јадран паднаа повеќе од сто литри дожд на квадратен метар, најдраматичните сцени дојдоа од Далмација. Јужната бура предизвика целосен хаос, ги поплави долните делови од брегот и ги отсече островите од копното.
За само час и половина, пожарникарите добија околу педесет пријави за поплавени згради на брегот.
– Нивото на морето се искачи, има висока плима, силна јужна. Не можеме многу да помогнеме додека времето не се смири – рече тој синоќа.
Додека водата се пумпаше од зградите подалеку од брегот, не можеа да им помогнат на оние покрај брегот додека морето не се повлече. Жителите поминаа бессона ноќ бранејќи го својот имот со вреќи со песок и импровизирани бариери.
– Сè е поплавено. Улиците се под вода. Отидов да помогнам и се најдов во средината на бран. Ми беше жал за луѓето. Морав да помогнам. Никогаш не сум видел нешто вакво – рече еден жител.
Операторот на светилникот ги опиша брановите за „Morski.hr“ високи колку трикатна зграда, додавајќи дека тие не ја напуштаат куќата од безбедносни причини.
– Кога временските услови се толку лоши, мора да внимаваме да не се повредиме. Кога ќе се смири, ќе знаеме дали југот направил штета – рече тој.
Бурата, придружена со бурен југоисточен ветер, кој повремено достигнуваше брзина од 60 км/ч, започна околу 20 часот. Во комбинација со високата плима, нивото на морето се искачи за повеќе од 70 сантиметри, што беше доволно за да го преплави брегот.
На официјалната станица на Државниот хидрометеоролошки завод во Марјан во Сплит, регистриран е јужен налет на ветер од 131,4 км/ч, додека рекордот сè уште го држи налетот од 149 км/ч од февруари 1986 година.
Уште посилен ветер е регистриран во Палагружа, каде што е измерен налет од дури 137 км/ч, додека метеоролошките бови на отворено море регистрирале бранови високи до осум метри.

