Свет
„Политико“: Третата светска војна е веќе во тек

Ако одевте по борбените линии во првите недели од војната во Украина, можевте да слушнете извици на украински и руски, можеби помешани со гласовите на регионалните јазици, како што се бурјатски и чеченски.
Денес, војниците од двете страни на конфликтот комуницираат на шпански, непалски, хинди, сомалиски, српски и корејски. Странските јазици во рововите се само еден од знаците дека конфликтот добива сè поголема меѓународна димензија, пишува „Политико“.
На небото иранскиот дрон „Шахед“ може да го пресретне американскиот систем за воздушна одбрана, а на земја германската артилерија ги надминува севернокорејските гранати. Речиси три години подоцна тешко е конфликтот меѓу Русија и Украина да се нарече регионален. Она што почна во февруари 2022 година како најголема копнена војна во Европа од Втората светска војна, сега се бори за титулата најглобален конфликт од Студената војна, со десетици земји директно или индиректно вклучени, анализира медиумот.
Овој аспект на конфликтот, би можел да го одреди неговиот исход бидејќи Украина ризикува да го загуби својот најголем сојузник со доаѓањето на Доналд Трамп на чело на САД, а Русија ја привлекува поддршката од американските непријатели, како што е Северна Кореја.
„Последниот пат кога видовме вакво нешто, веројатно беше советскиот напад врз Авганистан“, истакна историчарот од Студената војна, Сергеј Радченко, за „Политико“. Тогаш Западот заедно со Пакистан ги поддржа муџахедините и сите се вклучија“.
Кога Москва ја почна инвазијата, Кремљ ја оправда како одбранбен потег против НАТО. Општо прифатено е дека Путин очекувал краткорочен конфликт потпирајќи се на минатогодишната пасивност на Западот кон неговите акции во Украина, Молдавија и Грузија. Сепак, Украинците дадоа неочекуван отпор, а Западот бргу реагира испраќајќи оружје и разузнавачки информации, кои го запреа рускиот напредок и го интернационализираа конфликтот, пренесува „Индекс.хр“.
„Ќе беше локален конфликт ако бргу завршеше“, рече Радченко. „Но, не е така.
Со текот на времето меѓународната димензија стана клучна. Денес, двете страни зависат од странската помош: Украина за опстанок, Русија за одржување на доминацијата додека се обидува да ги минимизира ефектите од војната врз своето население. Додека Украина тврди дека се бори за „демократија“, Русија ја оправдува својата војна како борба против „американската хегемонија“.
Русија доби сојузници, како Иран, кој испорачува беспилотни летала, и Северна Кореја, која испраќа проектили и војници. Земјите од БРИКС, незадоволни од западните финансиски институции, често покажуваат предност кон Русија. Кинеската поддршка, која вклучува купување руска нафта и технологија, е клучна за руската економија.
„Индија и другите може да тргуваат со Русија, што е значајно. Но, ништо не може да се спореди со она што го носи Кина“, рече Александар Габујев, директор на „Карнеги центарот“ за Русија и Евроазија.
Од друга страна, Русија користи хибридни методи за да предизвика проблеми и поделби, вклучително и мешање во изборите и поддршка на проруските групи, како Хутите во Јемен. Но, за разлика од Студената војна, Москва нема прокси-конфликти онаму каде што може директно да го нападне НАТО.
Западната помош, предводена од САД и НАТО, ги обезбеди опстанокот и воениот отпор на Украина. Од првичните „хаубици“ до авионите „Ф-16“ и ракетите АТАКМС, помошта постепено се зголемуваше. ЕУ исто така постигна напредок во пристапните процеси на Украина и Молдавија.
„Без помош од Западот, војната немаше да ја преживее првата година и ќе завршеше со тежок пораз на Украина“, рече Габуев.
И покрај тоа, Западот задржа одредени ограничувања за да спречи ескалација. Украинските барања за напади внатре во Русија долго време се игнорирани, а Москва, иако се заканува со нуклеарни напади, избегнува директни конфликти со НАТО, стои во анализата.
Од друга страна, Русија користи сојузници, како Северна Кореја, за да обезбеди ресурси и војници, а Украина им нуди финансиски и историски мотиви на странските борци. Меѓутоа, како што војната влегува во својата четврта година, ниедна страна не ја добива сета помош што ја сака.
Идејата за замрзнување на конфликтот, кој вклучува територијални отстапки од Украина, повеќе не е табу-тема, туку сериозно се разгледува.
„Од самиот почеток беше јасно дека Америка ќе се откаже доколку Украина не победи доволно бргу“, рече Нина Хрушчова, професорка по меѓународни односи во The New School во Њујорк и правнука на советскиот лидер Никита Хрушчов.
„Од почетокот на сè се гледаше како на холивудска серија“, вели таа. На почетокот сојузниците мислеа дека ќе заврши по една сезона. Но, потоа следуваше уште една.
„И сега сме во третата сезона и секако дека вниманието е намалено“, изјави таа. „Не сакаме четврта сезона, но тоа ќе се случи.
За Америка, избегнувањето нуклеарна војна со Русија отсекогаш било приоритет број еден. Вториот беше да ѝ помогне на Украина да победи. Тие две цели мора некако да се намират“, вели Радченко.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Свет
Заразата се шири: граничните премини на Австрија се затвораат поради смртоносна болест

Шапот и лигавката, многу заразна и опасна болест за животните, продолжува да се шири. По првите случаи во Унгарија на почетокот на март, неодамна се појави епидемија во Словачка, во близина на границата со Австрија. Заразена е фарма со повеќе од 3.000 животни.
Со цел да се спречи ширењето на болеста во Австрија, МВР и Министерството за здравство подготвуваат нови мерки. Следен чекор ќе биде затворање на граничните премини меѓу Австрија и Словачка, како и Унгарија.
„Контролите не се можни насекаде“, потврдија за Heute од канцеларијата на државниот секретар Улрике Кунигсбергер-Лудвиг.
Овие мерки првенствено ги засегаат помалите гранични премини, пренесува Heute. Во моментов нема докази за вирусот во Австрија. Мерките се насочени кон заштита на домашните фарми и животни.
„Потребни се само неколку вирусни честички за да се предизвика инфекција, а ветрот може да ги носи и до 40 километри“, предупредува вирологот. Појавата на вирусот во Австрија ќе доведе до неопходно убивање на заразените стада и ќе го загрози статусот на земјата како ослободена од шап и лигавка, што сериозно ќе го оштети извозот, пренесува N1 Хрватска.
Австрија превентивно го забрани увозот на животни и производи од Словачка и Унгарија, а моментално нема потврдени случаи на нејзина територија. Оваа болест ги зафаќа сите копитари, вклучувајќи ги домашните и дивите видови, со период на инкубација од 2 до 14 дена.
Последната епидемија на шап и лигавка се случи во Австрија пред повеќе од 40 години, во јули 1981 година.
Регион
Вучиќ: Србија мора да биде подготвена за безбедносни предизвици

Српскиот претседател Александар Вучиќ вечерва изјави дека Србија склучува договори со Унгарија и ја зајакнува својата армија, бидејќи мора да биде подготвена за безбедносни предизвици.
Во Софија, Вучиќ за РТС изјави дека нема да бара објаснување за безбедносниот договор потпишан од Албанија, Косово и Хрватска, бидејќи, како што додаде, го поставил во разговорите со генералниот секретар на Европската унија Марк Руте и лидерите.
„Покрај тоа што кревавме раменици и велиме ете се случи, не можев да очекувам или да добијам друг одговор. Реагиравме соодветно. Сојузите се важни, но важно е да ја зајакнеме нашата позиција. Србија ќе продолжи да работи на зајакнување на својата армија, сите нејзини безбедносни капацитети, за да можеме да гарантираме мир на секое дете во нашата земја, на секој човек, на секој што живее во нашата земја.
Како што додаде, тоа е една од причините поради која Србија се повеќе се движи кон договор во таа област со Унгарија.
Вучиќ посочува дека ова не е начин да се креираат политички контрамерки, туку полека, длабински и суштински да се обиде да даде одговор на безбедносните предизвици.
Како што истакна, голем предизвик за Србија е се што се случува околу Република Српска.
„Она што ме загрижува е немањето желба за компромис. Разговарав со сите насекаде, од Брисел, вчера со Англичаните, со сите. Ја гледам нивната многу, многу силна посветеност“.
Голем предизвик за Србија, како што рече Вучиќ, е приказната за Бриселскиот договор.
Вучиќ наведува дека никому не му е грижа што Приштина не го почитува Договорот за регионална полиција, Договорот за правда и обвинителството, дека не се почитуваат шест од 15-те точки од Бриселскиот договор за формирање Заедница на српски општини, пренесува Танјуг.
„Формално ќе кажат дека им е грижа, но во суштина не им е грижа. Тоа е нивното дете што ќе го штитат, а Србија во исто време ја знае својата позиција, ние знаеме дека сме мали во споредба со големите, знаеме дека сме против нив во однос на почитувањето на меѓународното јавно право, нормите на Обединетите нации. Мораме да бидеме внимателни, но доволно цврсти, доволно храбри за да ја заштитиме нашата позиција порача Вучиќ, пренесува Танјуг.
Свет
(Видео) Расте бројот на жртви во невремето во САД, милиони луѓе во опасност

Бројот на загинати во невремето во Тенеси и Мисури во Соединетите Американски Држави се искачи на пет, а ризикот од торнада и поплави постои и денеска, пренесоа американските медиуми.
Осум лица се повредени низ американските сојузни држави Кентаки и Арканзас, јави телевизијата ABC.
Гувернерката на Арканзас, Сара Хакаби Сандерс прогласи вонредна состојба во целата држава поради невремето придружено со град и силен дожд.
🚨#BREAKING: A Tornado Emergency has been issued for an extremely large and violent tornado on the ground
The National Weather Service has issued a tornado emergency for Blytheville, Trumann, Lake city and Gosnell, Arkansas, as a confirmed, massive, and… pic.twitter.com/F1pWmcBZ4T
— R A W S A L E R T S (@rawsalerts) April 2, 2025
Најмалку 20 торнада беа пријавени во средата од Арканзас до Индијана.
Околу 90 милиони луѓе се изложени на ризик од бури низ САД, пренесува АП.
🌪️The aftermath of an EF3+ category #tornado in Lake City, #Arkansas, USA.
More about what's happening to our planet is outlined in a report by scientists https://t.co/m7QLd5U5gd pic.twitter.com/Rawu00CUlz
— Alex Terry (@AlexTerry17482) April 3, 2025
Американската национална метеоролошка служба (NWS) соопшти дека имало најмалку 15 извештаи за торнада во најмалку четири држави до средата навечер по локално време.
Осум лица се повредени низ Кентаки и Арканзас, вклучително и едно тешко повредено во округот Балард, Кентаки, соопштија локалните власти.
NWS соопшти дека милиони луѓе се под предупредување за торнадо и поројни поплави и дека опасноста ќе продолжи во четврток рано наутро по локално време.
По торнадото во Мисури, пријавена е голема штета на неколку бизниси, искинати се столбови за струја, додека неколку празни вагони се превртени.
Метеоролозите издадоа предупредувања за торнадо и поплави во делови од Мисури, Арканзас, Тенеси, Мисисипи, Индијана, Илиноис, Кентаки и Оклахома. Метеоролошката агенција исто така предупреди дека дождот во Арканзас, Мисури, Тенеси и Мисисипи може да доведе до големи поплави на реките.
Метеоролошката агенција исто така предупреди дека дождот во Арканзас, Мисури, Тенеси и Мисисипи може да доведе до „катастрофално“ поплавување на реките.