Македонија
Koстадиновски од Букурешт: Силата на аргументите ја прават одлуката на Судот авторитетна
Претседателот на Уставниот суд д-р Дарко Костадиновски учествува на 10. Конгрес на Асоцијацијата на уставни судови на Франкофонијата во Букурешт Романија, каде што попладнево имаше свое обраќање.
Костадиновски се обрати на Првата работната сесија со фокус на темата: Конституционална рамка на толкување на Уставот. Во неговиот говор го стави акцентот на „живиот конституционализам” и интерпретацијата на Уставот во современите општества.

Претседателот на Уставниот суд во обраќањето ги истакна дилемите за толкувањето на Уставот низ призмата на две гледишта, т.н. „жив конституционализам” и оригинализмот, притоа нагласувајќи дека неговите сфаќања се поблиску до интерпретарција на Уставот преку еден од помодерните начини за толкување на уставот, односно „жив констутиционализам”.
„Дефиницијата за „жив Устав” е Устав што се менува како што се менуваат времињата. Имено, промените во општеството бараат адаптација, прилагодување на уставните вредности, принципи и норми на настанатите промени, без формална измена на уставниот текст. Оваа теорија е во допир со реалноста, и ваквиот пристап кон уставно судското толкување сам по себе се наметнува како нужен, неопходен и општествено оправдан. Силата на аргументите е таа која ја прави одлуката на Судот авторитетна, додека отсуството на аргументирана и образложена одлука донесена низ призмата на живиот конституционализам, само може да ги потврди стравувањата на оригиналистите, за „уставотворење од клупата”. Овие суштествени елементи, доведуваат до совршен правен ефект наречен „умерен жив конституционализам”, кој својот практичен ефект го има во општествените разбирања кои ги надминуваат уставните, изјави претседателот на Уставниот суд.

Според претседателот Костадиновски, овој начин на толкување на уставните норми, во модерните општества им пркоси на предизвиците со кои се соочуваат уставните судии и е во насока на афирмирање на улогата уставни судии како чувари на Уставот, но и најповикани толкувачи на правната норма.
„Креативната и иновативната интерпретација ја стимулира амбицијата и чувството на совест и одговорност кај судиите, ја спречува летаргијата и стагнацијата во квалитетот на расправите и одлуките, овозможува прогрес, и ја развива пристојната умесна критика на одлуките. Со толкување на Уставот низ призмата на живиот конституционализам, со силата на правните сфаќања и аргументи со кои тоа се прави, може само да се зголеми кредибилноста и авторитетот на Судот, прво да ги антиципира и прифати, но истовремено и да влијае и да ги трасира промените или уште попрецизно да ги хармонизира и усогласи пишаните уставни вредности и норми со духот на времето”.

На Когресот ќе се обратат претседателот на Уставниот суд на Романија, претседателите на Европскиот суд на правдата и на Европскиот суд за човекови права, претставници на Врховниот суд за касација и правда, претседателката на ACCF и други истакнати правници од европските судови и меѓународни организации.
Во работниот дел предвидено е членките на АCCF да дискутираат и да донесат одлуки за: тригодишниот извештај за етичките принципи, презентација на тригодишниот финансиски извештај, предлог за измени на Статутот и Деловникот за работа на ACCF, презентација на водичот „Етички принципи на уставниот судија“, предложен од ACCF- Гласање од страна на Генералното собрание, презентација на кандидатурите за членови на Бирото на ACCF за периодот 2025–2028, презентација на барањето за членство на Уставниот суд на Косово, презентација на тригодишната програма на ACCF за периодот 2025–2028 година.
Покрај претседателот д-р Костадиновски, дел од Делегацијата на Уставниот суд во Букурешт е и советникот на Судот Татјана Јањиќ- Тодорова.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
Марш на ангелите“ во Кочани: До кога ќе се одложува правдата и вистината за „Пулс“
Родителите и блиските на загинатите во пожарот во „Пулс“ одржаа уште еден „Марш на ангелите“ во Кочани, кој почна од Паркот на револуцијата. Тие порачаа дека се разочарани поради одложувањето на судското рочиште, побараа правда и правично судење.
„Го преживеавме првото рочиште, беше тешко и болно, но издржавме со надеж дека второто ќе го отвори патот до правдата, а наместо тоа, беше одложено. До кога ќе се одложува правдата, вистината, нашите животи и срца? По одложувањето излеговме со стегнати души и наидовме на уште една неправда. На истиот паркинг, без никаква организација, без кордон, без минимум човечка чувствителност, нас – родителите на загинатите деца – нѐ ставија рамо до рамо со обвинетите. Паркирани едни до други, лице в лице, како да сме еднакви страни во нечиј административен записник, а не родители што ги изгубиле своите деца. За нас тоа не беше само логистичка грешка, тоа беше уште едно понижување,“ кажа Александар Наунов.
Од Судот очекуваме нешто повеќе од формално спроведување на постапката, очекуваме професионалност, сериозност и човечност, порачаа роднините на жртвите во „Пулс“.
„И на крај, сакаме јасно да кажеме – го чекаме обвинителниот акт за полицајците. Го чекаме одговорот на прашањето – кој и зошто не реагираше навреме? Кој не ја заврши службената должност? Зошто, според изјавите што ги слушаме, било одбиено да се помогне кога можело да се спасат животи?”
Во вторникот судијката Диана Груевска-Илиевска, која претседава со Судечкиот совет во судскиот процес за пожарот во т.н. кабаре „Пулс“, го отповика рочиштето закажано за 26 ноември и следното го закажа на 2 декември. Причината за тоа, како што беше образложено, е што дел од обвинетите го немаат добиено интегрираното обвинение и не може да се произнесат за вина, ниту, пак, нивните адвокати да дадат воведни зборови.
Македонија
Испитувањата завршија, водата за пиење во Берово е безбедна
Водата за пиење е повторно целосно безбедна за употреба, откако трите последователни анализи спроведени во акредитирана лабораторија потврдиле дека примероците ги исполнуваат сите законски пропишани стандарди за квалитет.
Од Јавното претпријатие за комунални работи „Услуга” појаснуваат дека анализите биле спроведени согласно барањата од Правилникот за безбедност и квалитет на вода за пиење (Сл. весник бр. 183/18), кој ги утврдува критериумите за бактериолошка и физичко-хемиска исправност на водата.
Резултатите покажале дека ниту еден од параметрите не отстапува од дозволените граници, што укажува на стабилизација на состојбата и квалитет кој е во согласност со строгите стандарди за здравствена безбедност.
Дополнително, инспектор од Агенцијата за храна и ветеринарство извршил увид во добиените резултати и официјално дал одобрение дека водата е целосно исправна за пиење и може без ограничувања да се користи од страна на домаќинствата и институциите.
Од Општина Берово посочуваат дека во изминатиот период биле преземени низа мерки за континуирано мониторирање на состојбата, со цел да се обезбеди максимална заштита на јавното здравје. Воедно упатуваат благодарност до граѓаните за нивната трпеливост, разбирање и соработка додека траеле дополнителните испитувања и контроли.
Како што истакнуваат од општината, мониторингот на квалитетот на водата ќе продолжи и во наредниот период, со цел навремена реакција и зачувување на високото ниво на безбедност во водоснабдувањето.
Македонија
Пензионерите да бидат спокојни, пензии редовно се исплаќаат и ќе се исплаќаат, велат од ПИОМ
Банките во текот на вчерашниот ден ја започнаа исплатата на пензиите за ноември и до понеделник, први декември, се очекува таа да заврши, соопшти денеска Фондот на пензиското и инвалидското осигурување (ПИОМ).
Фондот ја уверува јавноста дека исплатата на пензиите е стабилна, редовна и загарантирана, отфрлајќи ги шпекулациите за наводни ризици во пензискиот систем. Како што се наведува во соопштението, Фондот во координација со Владата продолжува со редовната исплата секој први во месецот и дека оваа практика ќе продолжи и во 2026 година.
– Пензионерите и осигурениците можат да бидат спокојни, пензии редовно се исплаќаат и ќе се исплаќаат и во иднина секој први во месецот. Исплатата на пензиите не е доведена во прашање, бидејќи Владата ја гарантира истата и не треба да има никаков сомнеж или страв дека пензии нема да има, велат од Фондот.
Во соопштението, ПИОМ ги демантира наводите дека исплатата на сегашните и идните пензии е загрозена. – Шпекулациите кои се пласираат од страна на СДСМ и политичкиот притисок кон Уставниот суд дека е загрозена исплатата на сегашните и идните пензии се неосновани и служат единствено за вознемирување на пензионерите и граѓаните во државата, стои во реакцијата.
Додаваат дека буџетот за 2026 година изнесува речиси 151 милијарда денари и е наменет за исплата на пензии, здравствено осигурување на пензионерите и транзициските трошоци кон пензиските друштва од вториот столб.
Во изминатата година, како што се посочува, пензиите биле зголемени линеарно за 6.000 денари за секој пензионер, со што просечната пензија од 21.000 денари во септември 2024 година се зголемила на 27.000 денари во септември 2025 година.
– Покачувањето и линеарното усогласување на пензиите се во насока на подобрување на животниот стандард на пензионерите и намалувањето на влијанието на инфлацијата, велат од Фондот.

