Свет
Американски извори за „Ројтерс“: Иран се подготвувал да ја минира Ормутската Теснина
Иранската војска минатиот месец натовари подводни мини на бродови во Персискиот Залив, што предизвика загриженост во Вашингтон дека Техеран се подготвува да го блокира Ормутскиот теснец по израелските напади врз цели низ Иран, изјавија за Ројтерс двајца американски функционери.
Подготовките за минирање на виталниот воден пат, кои претходно не беа објавени, а кои беа откриени од американските разузнавачки служби, се случија по првиот израелски ракетен напад врз ирански цели на 13 јуни, рекоа функционерите, зборувајќи под услов на анонимност бидејќи информациите се чувствителни.
Натоварувањето на мините, кои сè уште не се поставени во теснецот, сугерира дека Техеран можеби сериозно размислувал за затворање на еден од најпрометните водни патишта во светот, што дополнително би го продлабочило конфликтот и сериозно би ја нарушило глобалната трговија.
Околу една петтина од светската трговија со нафта и гас поминува низ Ормутскиот теснец, а блокадата веројатно би предизвикала нагло зголемување на цените на енергијата. Глобалните цени на нафтата паднаа за повеќе од 10% по нападите на САД врз иранските нуклеарни постројки, делумно поради олеснувањето што конфликтот не предизвика значителни прекини во трговијата со „црното злато“.
Иранскиот парламент наводно поддржа мерка за блокирање на теснецот на 22 јуни, кратко откако американската војска бомбардираше три клучни ирански нуклеарни постројки во обид да ја запре нуклеарната програма на Иран.
Одлуката не беше обврзувачка, а конечната одлука за затворањето требаше да ја донесе Врховниот совет за национална безбедност на Иран, објави во тоа време иранската телевизија Прес ТВ. Иран постојано се закануваше дека ќе го затвори теснецот во текот на годините, но никогаш не ја оствари таа закана.
Според Ројтерс, не е познато со сигурност кога Техеран ги натоварил мините за време на израелско-иранската воздушна војна или дали оттогаш биле отстранети.
Двајца функционери изјавија дека американската влада не ја исклучила можноста мините да биле измама. Иранците можеле да ги подготват мините за да го убедат Вашингтон дека сериозно размислуваат за затворање на теснецот, без всушност да имаат намера да го сторат тоа, рекоа функционерите.
Ормутскиот теснец се наоѓа помеѓу Оман и Иран и го поврзува Персискиот Залив со Оманскиот Залив на југ и Арапското Море на исток. Во најтесната област, тој е широк 34 километри, а бродската линија е широка само околу 3 километри во секоја насока.
Членовите на ОПЕК, Саудиска Арабија, Обединетите Арапски Емирати, Кувајт и Ирак, го извезуваат поголемиот дел од својата нафта преку теснецот, главно во Азија. Катар, еден од најголемите извозници на течен природен гас во светот, го испраќа речиси целиот свој течен природен гас преку него.
Иран, исто така, го извезува поголемиот дел од својата нафта преку преминот, што теоретски ја ограничува неговата склоност да го затвори. Сепак, Техеран посвети значителни ресурси за да се осигури дека може да го стори тоа доколку е потребно.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Научниците развија уред за брза проценка на ризикот од рак и стареење
Научници од Санкт Петербург развија уред за брзо откривање на клеточни оштетувања што го забрзуваат стареењето и предизвикуваат рак и други болести.
Уредот е 1,5 до 2 пати попрецизен од претходно достапните аналитички алатки и поставува основа за развој на брзи тестови од следната генерација, според податоците од Руската научна фондација (RSF).
Пушењето, консумирањето алкохол, загадувањето на воздухот, хроничните болести и голем број други фактори доведуваат до акумулација на реактивни кислородни видови во човечкото тело.
Според Руската научна фондација, овие честички, кога ги има премногу, ги оштетуваат протеините и ДНК-та, предизвикувајќи оксидативен стрес – состојба што го забрзува стареењето и го зголемува ризикот од рак, како и болести на мозокот, срцето и крвните садови, објавува РИА Новости.
За дијагностицирање на оксидативен стрес, истражувачкиот тим од Санкт Петербург користел хемилуминисценција – емисија на светлина за време на хемиска реакција.
Индикаторот што се користел бил луминол, супстанца што свети кога е во контакт со реактивни кислородни видови. Научниците развија микрофлуиден чип – уред во кој луминол и раствор што содржи слободни радикали минуваат низ микроканали со посебна текстура што ги фрагментира и брзо ги меша течностите.
Ова овозможува брзо и прецизно одредување на нивото на реактивни кислородни видови во телото.
Според авторот, развиената алатка овозможила мерење на нивото на активен кислород во експерименталната смеса со еден и пол до два пати поголема точност од методот што користи рачно мешање на реагенси, пренесува Танјуг.
Примените на анализата не се ограничени само на медицината. Научниците известуваат дека методот може да се користи, на пример, во форензиката за откривање на скриени траги од крв.
„Нашиот предложен уред го отвора патот за создавање на нова генерација аналитички алатки за различни биомедицински апликации, како што се брзи крвни тестови и евалуација на ефикасноста на третманот на ракот. Во иднина, планираме да ги подобриме режимите на контрола на протокот во микроканали, што ќе овозможи подетална анализа на динамиката на тековните процеси“, рече учесникот во проектот и истражувачки инженер во Меѓународниот научно-образовен центар за физика на наноструктури на Универзитетот ITMO, Глеб Симоненко.
Студијата ја спроведоа научници од Универзитетот ITMO, Академскиот универзитет Алферов во Санкт Петербург на Руската академија на науките и Институтот за аналитичка инструментација на Руската академија на науките.
Свет
Сопругот носел мажи во нивниот дом за да ја злоупотребуваат додека била без свест: Жижел Пелико објави мемоари за случајот со масовното силување
Жизел Пелико (73), Французинка која преживеала бројни силувања додека била без свест, објави мемоари во кои ги опишува траумите што ги претрпела и причините зошто решила да јавно да проговори.
Книгата „Химна на животот“, објавена во вторник, го следи случајот од 2024 година што ја направи Пелико глобален симбол на борбата против сексуалното насилство и ја поттикна Франција да ги реформира законите за силување, објави Ројтерс.
Објаснувајќи зошто се откажала од правото на анонимност, Пелико изјавила дека сака јавноста да ги види лицата на обвинетите и да се прашува како силувачите можат да бидат препознаени меѓу соседите и колегите.
Во своите мемоари, таа го опишала моментот кога полицијата ѝ покажала фотографии од неа во несвест во кревет со непознати мажи и рекла дека 53 мажи дошле во нејзиниот дом за да ја силуваат.
Покрај нејзиниот поранешен сопруг Доминик Пелико, уште 50 мажи беа осудени за силување.
Пелико пишува дека планира да го посети својот поранешен сопруг во затвор за да добие одговори на прашањата за злоупотребата и обемот на злосторството.
Како што рече, сила добила од илјадници писма за поддршка од жени од целиот свет и присуството на граѓани пред судницата додека траело судењето.
Во книгата, таа опишува и како повторно ја пронашла љубовта со маж што го запознала преку пријател, наведувајќи дека „вербата во луѓето станала нејзина сила и одмазда“.
Свет
Шефовите на AI компании и политичарите во Индија разговараат за регулирање на вештачката интелигенција
Вчера во Њу Делхи се отвори Светскиот самит за вештачка интелигенција (AI) за да се дискутира влијанието на претстојната револуција, од вработувањето до заштитата на децата, но учесниците се сомневаат дека ќе бидат преземени какви било конкретни мерки.
Се очекува околу дваесетина шефови на држави и влади да му се придружат на индискиот премиер Нарендра Моди на овој, четврти по ред собир посветен на технологијата што веќе ги трансформира општествата.
A handout photo made available by the Press Information Bureau (PIB) showing Indian Prime Minister Narendra Modi (2-R) after he inaugurates India AI impact Expo 2026 in New Delhi, India, 16 February 2025. India is hosting AI Impact summit 2026 from 16 February to 20 February 2026 in New Delhi. EPA/PRESS INFORMATON BUREAU HANDOUT HANDOUT EDITORIAL USE ONLY/NO SALES
До петок во индиската престолнина се очекуваат и повеќето лидери во индустријата за AI, од Сем Алтман, раководител на OpenAI, до извршниот директор на Google, Сундар Пичаи и Јенсен Хуанг, извршен директор на Nvidia, американскиот гигант за микропроцесори.
„Овој самит треба да го збогати глобалното размислување за различни аспекти на вештачката интелигенција, како што се иновациите, соработката и нејзината одговорна употреба“, рече Нарендра Моди на X.
India AI Impact Expo 2026 was a powerful convergence of ideas, innovation and intent.
It showcased the extraordinary potential of Indian talent in shaping the future of Artificial Intelligence for global good.
Above all, it reaffirmed our commitment to harnessing AI… pic.twitter.com/jfVWCP4BHh
— Narendra Modi (@narendramodi) February 17, 2026
Тоа е исто така „доказ дека нашата земја брзо напредува во областа на науката и технологијата“ и „ги потврдува способностите на младите на нашата нација“, додаде тој.
Првите работилници и дискусии што се одржаа вчера го разгледаа потенцијалот на вештачката интелигенција за подобрување на безбедноста на патиштата во Индија и придонесот на жените од Јужна Азија во технолошкиот сектор.
Холандски министер: Не треба да го кажувам ова, но американските Ф-35 можат да се хакираат
Холандскиот министер за одбрана, Гијс Туинман, ја изненади јавноста тврдејќи дека софтверската независност за борбениот авион Ф-35 е можна, сугерирајќи...
Чешкиот претседател: Наивно е да се очекува брз мир во Украина
Чешкиот претседател Петр Павел изјави дека би било наивно да се очекува брз мировен договор меѓу Украина, Европа, Соединетите Американски...
Хилари Клинтон: Трамп го прикрива објавувањето на досиејата на Епстин, Бил и јас ќе сведочиме
Хилари Клинтон ја обвини администрацијата на претседателот Доналд Трамп за „прикривање“ во ракувањето со документите поврзани со покојниот сексуален престапник...
(Видео) Голем украински напад врз Русија: Гори рафинерија, пет аеродроми затворени
Синоќа, украински беспилотни летала нападнаа неколку локации во Русија, вклучувајќи ја и рафинеријата за нафта Илски во Краснодарскиот крај, каде...
Британија сака да ги забрани социјалните медиуми за лица под 16 години
Велика Британија би можела да воведе забрана за социјални медиуми за деца под 16 години уште оваа година, следејќи го...
Нова рунда мировни преговори меѓу Украина и Русија; Кремљ: Главното прашање е територијата
Претставници на Украина и Русија ќе се сретнат во Женева денес и утре на нова рунда мировни преговори со посредство...
(Видео) Пукање на хокеарски натпревар за млади во САД: има мртви и ранети
Во пукање на младински хокеарски натпревар во Потакет, во американската држава Род Ајленд, синоќа беа убиени две лица, а тројца...
40-годишниот прилепчанец пронајден починат: трагично заврши потрагата по Виктор Илиоски
Семејството и пријателите преку социјалните мрежи се збогуваат од Виктор Илиоски од Прилеп, кој последен пат бил виден во саботата...
ССМ утре од 11 часот ќе ја блокира Владата: Ќе донесеме и одлука за генерален штрајк, видовме дека на маса не нè слушаат
Сојузот на синдикати на Македонија (ССМ) утре во 11 часот со 21 работник ќе ги блокира влезовите во Владата оти...
Полицајци спасија жител на Македонска Каменица кој останал заглавен на тераса во пожар во неговата куќа
Полициски службеници спасија жител на Македонска Каменица, кој беше заглавен на тераса откако настана пожар во неговата куќа, соопшти МВР....
Најкритични во Форино се куќите изградени на помалку од еден метар од коритото на Вардар, извести Црвениот крст
Волонтерските тимови на Црвениот крст се на терен во село Форино, каде по извршената проценка е утврдено дека најкритична точка...
(Видео) Филипче: Законот за високо образование е катастрофално лош, воведува владина контрола врз универзитетите
Сметаме дека предложените измени на Законот за високо образование се катастрофално лоши и наместо унапредување на квалитетот тие воведуваат владина...
Евакуирани 250 лица по поплавите во Кичево, од нив три се бебиња, а 58 деца на возраст од 2 до 10 години
Во општина Кичево, како резултат на поплавите, се евакуирани и згрижени вкупно 250 лица. Од нив, 61 се деца –...
Да не се потпаѓа на шпекулации, Македонија продолжува со дијалог, велат од Транспорт за проблемот со превозниците
Министерството за транспорт апелира да не се потпаѓа на шпекулации и секаков вид непроверени информации кои може да наштетат на...
25-годишник загина во сообраќајка на магистралниот пат Куманово–Крива Паланка
25-годишник загина во сообраќајна несреќа на магистралниот пат Куманово-Крива Паланка, на место викано „Смилчинци“, општина Старо Нагоричане. Како што информираат...
Законот за пушење следната недела пред Владата – фазната имплементација не значи одложување, појаснува Министерството за здравство
Министерството за здравство соопшти дека останува целосно посветено на донесување и имплементација на Законот за заштита од пушење, согласно законските...
Која беше Ленче Делова – актерката од „Чук-чук, Стојанче“ и „Во светот на бајките“ со која растеа генерации
За многумина, таа беше дел од најубавите спомени – насмевката и гласот што нè пречекуваа во „Чук-чук, Стојанче“ и нè...
(Видео) Чесите протестираат поради претседателот во повеќе од 400 градови и општини
Илјадници луѓе се собраа вчера во повеќе од 400 градови и општини низ Чешка во поддршка на либералниот претседател Петр...
Рубио пристигнува во Будимпешта, ќе разговара со Орбан, Сијарто: Ова е златно доба
Американскиот државен секретар Марко Рубио денес ќе се сретне со унгарскиот премиер Виктор Орбан во Будимпешта, а според американскиот Стејт...
Заедничко писмо од германските и британските воени команданти: Постои морална причина за вооружување
Шефот на британските вооружени сили, Ричард Најтон, и неговиот германски колега, Карстен Бројер, се залагаат за поголеми инвестиции во одбраната,...
