Култура
Комеморативна седница во чест на проф. м-р Милан Фирфов
Комеморативна седница во чест на музикологот Милан Фирфов, кој почина во саботата, ќе се одржи во среда во Концертната сала на Факултетот за музичка уметност при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје.
Во рамките на седницата, за животот и делото на Милан Фирфов ќе говори Деканот на УКИМ ФМУ проф. м-р Гордана Јосифова-Неделковска и ќе биде прикажан краток документарен филм за уметничката, педагошката и културната дејност на Милан Фирфов изработен од ИРАМ.Милан Фирфов е роден во 1943 година во Скопје во семејство на истакнатите музички уметници, етномузикологот и композитор Живко Фирфов и првенката на Македонската опера, сопранот Данка Фирфова. Завршил Педагошка академија во Скопје во 1963 година, на групата музичко воспитание, дипломирал на одделот за пијано (1969) во класата на Андреј Прегер, соло пеење (1970) во класата на Никола Цвејиќ и диригирање (1980) во класата на Душан Сковран и Станко Шепиќ , а магистрирал на одделот за соло пеење (1978) во класата на Зденка Зикова на Факултетот за музичка уметност во Белград. Како сестран уметник делувал во повеќе области: соло пеење, пијано, диригирање, музичка критика, педагогија и општествени дејности.Милан Фирфов бележи бројни настапи низ Македонија, Србија, Хрватска, Словенија, Шпанија и Холандија. Како солист баритон настапувал со Македонската филхармонија, Камерниот оркестар на Радио Телевизија Скопје, Детскиот хор „Пиколо“, Хорот на Факултетот за музичка уметност во Скопје, Нишкиот симфониски оркестар и ансамблот „Света Софија“. Соработувал со диригентите Фимчо Муратовски, Ангел Шурев, Александар Лековски, Тома Прошев, Димитрије Бужаровски, Томислав Шопов, Сандро Занинович и Маријан Фајдига. Најзначајните успеси како репродуктивен уметник Милан Фирфов ги остварува на полето на вокалните рецитали. Неговиот широк репертоар содржи стари мајстори, германски лид, француска соло песна, творештво на современите македонски композитори и останатите современи автори. Во 1972 година ја започнува соработката со музичкиот уметник Димитрије Бужаровски кој се јавува како негов пијано соработник на огромен број настапи. Како резултат на оваа соработка Бужаровски создава повеќе циклуси за глас и пијано чии први изведби ги доживуваат на концертите со Фирфов. Поголемиот дел од рециталниот пеачки репертоар на Фирфов е снимен во Музичката продукција на МРТ. Како диригент настапувал со Хорот на Операта при МНТ, Хорот на Музичката младина на Македонија, Хорот на Музичко-балетскиот училишен центар, Хорот „Мирче Ацев“, Хорот на Факултетот за музичка уметност во Скопје, Хорот на Македонската радио телевизија и на машкиот октет „Хорот на Ангелите“, ансамбл формиран од самиот Фирфов во црквата Св. Архангел Михаил во Скопје во 1993 година. Покрај ова, во повеќе наврати диригирал со Македонската филхармонија, како и со Нишкиот симфониски оркестар и Симфонискиот оркестар од Суботица. Тој е основоположник и диригент на камерниот оркестар „Музикум Академикум“ (1996-2000).Како оркестарски диригент соработувал со: Ги Туврон – труба, Франција, Рита Кинка – пијано, Србија, Ласло Варга – виолончело, Будимпешта, Благоја Ангеловски – труба, Михајло Докузов – хорна, Михајло Куфојанакис – виолина, Васил Атанасов – обоа, Живко Фирфов – виолончело, Милка Ефтимова – мецосопран, Марија Муратовска – сопран, Нина Среброва – пијано, Гордана Јосифова – обоа, Марија Малинова – флејта и други.Како оперски диригент, Милан Фирфов има реализирано над 40 изведби на „Шеќерната приказна” – музичката игра за деца од Димитрије Бужаровски, ја поставува и диригира „Приказна за штурецот и мравката” од Сотир Голабовски, а ја диригира и операта “Илинден” од Кирил Македонски.Првиот концертен настап Милан Фирфов го реализирал како пијанист во 1967 година на концерт организиран од Музичката младина на Македонија. Во 1970 година Фирфов настапил како пијано соработник на својата мајка, оперската певица Данка Фирфова, а како солист пијанист реализирал и снимки за Македонското радио.Во периодот од 1977 до 1981 Милан Фирфов се јавува како рецензент во весникот „Нова Македонија” каде има објавено 104 рецензии за музичките настани во Македонија.Милан Фирфов го проведува својот работен век во Факултетот за музичка уметност во Скопје од 1969 година до неговото пензионирање во 2005 гдоина, каде предава: пијано, свирење хорски партитури, свирење оркестарски партитури, хорско пеење и соло пеење. Тој е автор на Прирачникот за свирење хорски партитури во Це клучеви.Особено забележителна е неговата класа по соло пеење, во која се образувале Никола Китановски – тенор, Марјан Николовски – тенор, Магдалена Митевска – сопран, Билен Еминов – тенор, Александра Дукаетова – мецосопран, Лазар Стевановиќ – баритон, Ернест Ибраимовски – баритон, Марјан Стојановски – тенор и Марија Наумовска – сопран.Покрај ова Милан Фирфов бил професор и на Факултетот за драмска уметност во Скопје, МБУЦ “Илија Николовски Луј” и Факултетот за уметности во Приштина.Во текот на своето 40-годишно делување Милан Фирфов е и особено активен на општествен план остварувајќи повее функции во Музичката младина на Македонија, Здружението на музичките уметници на Македонија, Тетовските Хорски Одзиви, фестивалот Охридско лето, Македонскиот музички совет, Сенатот на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј” и Факултетот за музичка уметност во Скопје.Милан Фирфов почина на 28 април 2012 година во Скопје. /крај/со/ап
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

