Култура
Изложба „Екстравагантни тела – Естравагантни умови“
Центарот за визуелни и културни истражувања при Институтот „Евро-Балкан“ на 19-ти февруари го организира перформансот „Врати“ на DB Indoš – House of Extreme Music Theater од Хрватска, проекција на видеодела од изложбата „Екстравагантни тела – Естравагантни умови“
Оваа година Центарот за визуелни и културни истражувања при Институтот „Евро-Балкан“ како производ од партнерството со „Контејнер, биро за современи уметнички практики од Загреб“, претставува дел од активностите на интернационалниот фестивал за современа уметност „Екстравагантни тела“ првпат оддржан 2007 г. (Загреб), којшто се занимава со политиките на нормалното, поинаквото и општествено прифатливото. Она што се смета нормално (како и она што не е), идеолошки е втемелено и длабоко втиснато во општеството. Фактот дека постои „поинакво, првенствено се однесува на телото и на умот и предизвикува негативна идентификација, општествено отстранување, страв и омраза. Поинаквото, екстравагантно тело/ум стана краен продукт на креативноста на уметниците кои се презентираат на „Екстравагантни тела“, а со кои можат да се соочат само најхрабрите.Овој меѓународен фестивал го тематизира менталното здравје, но не станува збор за дела коишто имаат рехабилитациска улога во институционална смисла, туку проекти кои го тематизираат постоењето на психичките болести и интелектуалните тешкотии, институциите, институционализирањето, разграничувањето и границите.Во перформансот „Врати“ на DB Indoš – House of Extreme Music Theater (Хрватска) станува збор за брзо и експлозивно проаѓање низ три врати, создавање ситуација која го застапува правото на слободна реализација на трансценденталниот симптом на душевно страдање. Првата врата е вратата од автобусот, со воени бегалци кои тргнуваат пред загрепската џамија во сеуште воената зона Богојна во БИХ. Втората врата е од нацистичко психијатарската болница во Австрија, позади која се наоѓаат доктори, медицински сестри, СС-овци и смртта. Третата врата е филмска врата од Летот над кукавичното гнездо. Постои уште една запечатена врата од Kingsley Hall. Позади неа, некогаш одамна живееле Ronald Laing, Mary Burns и сите оние кои во просторот на праксата го остварувале симптомот на душевното страдање на крајниот раб на можното.Цел на перформансот е да се покаже како трансценденталниот симптом се ослободува и живее како конструктивен и активен фактор на социјалната толеранција и човекот наспроти човек. А, неговото изразување е значајно во изградбата на нивото на прагот на толеранција (доколки не е физички авто- деструктивен или деструктивен во однос на другите).„Врати“ е манифест на неостварена идеја на Параинститутот „Индош“ чија цел – со уметничка пракса, парафразирајќи ја идејата на јаинистичката филозофија – да се направи добро на границите на човечките можности и договорените правила кои уметничкото дело би требало да ги почитува.Изложбата во галерија МКЦ, Скопје ќе биде дел од изложбата „Екстравагантни тела – Естравагантни умови“организирана во Загреб на која беа претставени следните автори: Nika Autor, Bobby Baker, Amela Frankl, Tellervo Kalleinen & Oliver Kochta-Kalleinen, Andreja Kulunčić, Siniša Labrović, Carlos Larrondo, Agnieszka Piotrowska, Zoran Todorović, Udruga za samozastupanje.На тркалезната маса ќе земат збор дел од организацискиот тим на фестивалот „Екстравагантни тела – Естравагантни умови“, Олга Мајцен Лин, Сунчица Остојиќ и Мелентие Пандиловски.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

