Култура
Изложба „Леб и вино” на Драган Мијач Бриле во Битола
Меѓународната ликовна колонија „Де Ниро”, во саботата во изложбениот салот „Магаза”, организира изложба на црногорскиот ликовен уметник, учесник на колонијата, Драган Мијач-Бриле
Ликовната изложба на Драган Мијач-Бриле е прва негова самостојна изложба во Битола, бидејќи него го познаваме преку реномираната традиционална ликовна колонија „Де Ниро” во организација на Драги Филевски. Затоа, за битолчани, оние вистинските љубители на ликовната уметност, оваа изложба претставуваше вистинско културно исвежување и истовремено одушевување, бидејќи на овој начин поблиску го запознаа не само авторот, туку и неговите ликовни дела и она што, всушност, е тој. А тој е уметник кој на своите дела им дава драматуршка форма.Впрочем, уште во почетокот на студентските години на Драган Мијач Бриле, неговиот позната на бившојугословенските простори професор, академикот Светомир Арсиќ Басара, ја открива прво драматиката, а потоа и поетиката во делата на тогаш младиот Бриле.Можеби, токму и затоа, тој се определува за вајарството и го студира тоа, бидејќи претежно тука е и допирот на уметникот со делото кое треба да го создава од каменот, од мермерот, од себе, оти создавањето, барем во вајарството, бара една драматуршка експресија. Само така ќе се создаде една драма за едно супериорно дело, бидејќи вајарството не познава грешки. Затоа, Бриле, пред да се внесе во она што треба да го создаде, мора да одигра една цела драма, а во драмата, во создавањето на делото на Бриле, не е присутен само еден лик и едно дејствие. Тој прво ја создава сцената, па појавата на неа, па потоа дејствието кое би се одиграло со сите оние потребни контури. Но, Драган Мијач – Бриле, гледајќи дека на некој начин е “хендикепиран”, се разбира за разлика од класичните сликари, (на кои им се потребни само штафелајот, платното, бојата и четката), сакајќи да ги покаже своите вештини во ликовната уметност, ги остава алатите кои ги користи во вајарството и се зафаќа со сликарството, со иста таква динамика, драма, но и одредена поетичност, која пак е потребна во сликарството.Сега во сликите на Бриле драмата е поизразена оти таа може да се види на платно, а строгите црти на ликовите, го покажуваат дејствието и последователните реакции изразени преку реакциите на нивните ликови, без разлика дали станува збор за болка или радост. Тоа пак, од друга страна, ја изразува сензибилната мисија на овој црногорски автор, кој преку колоритните бои ја одредува спецификата на ликовната поетика.„Рускиот стогодишник”, „Муза на виното и поезијата”, „Виноградарка” (-та), (сите во техника масло на платно), прават успешен обид за внесување на контурите во личната поетичност на Драган Мијач-Бриле, а додека пак „Девојката од дробен песок”, „Девојка”, „Главата на Исус”, „Распетие”, „Црнички пејзаж”, кои се работени со октоподово масло, ни ја прикажуваат драматургијата на Бриле, што тој ја има во себе. Сите ликовни дела заедно, ни говорат дека Бриле ја има и приказната во себе, која е длабоко прониклива, којашто, впрочем, и е потребна за создавање на едно совршено ликовно дело, за коешто, пак, поетите би можеле да речат дека е реализам измешан со експресионизам и сето тоа, доведено до чистината и совршенството на духот.Драган Мијач – Бриле не е ни Гоген, ни Ван Гог, затоа што тој не пресликува нешто туѓо, тој не ја бара инспирацијата и приказната кај овие двајца, туку тој ја гледа во поднебјето од каде што потекнува. И затоа, тој создава свој ликовен јазик, којшто секој ликовен уметник го прави токму поразличен од другите.Зоран Пејковски
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.

