Култура
Избор на највпечатливите културни настани во 2009
Годинава културата беше репрезентативна и на светско ниво застапена во сите жанрови, но според интересот на македонската културна и поширока јавност и според меѓународната репутација, доминираа гостувањата на светски музички легенди
Годинава културата беше репрезентативна и на светско ниво застапена во сите жанрови, но според интересот на македонската културна и поширока јавност и според меѓународната репутација, доминираа гостувањата на светски музички легенди: Енио Мориконе, Карлос Сантана, Пети Смит, ZZ Top со солистички концерти но и на Џулиет Луис, Guano apes, Elemental, Hladno pivo, Moonspel на Бум Таксират Фестивалот ја одушевија публиката.
За одбележување во 2009 г. од домашната културна сцена е извонредно плодната година на актерот Никола Ристановски. Десетте награди освоени во странство за неговата улога во претставата „Дервишот и смртта“ на Белградско народно позориште го вбројуваат во редот на најуспешните поединци во областа на културата во 2009-та.
Спотот за Милчо Манчевски „Македонија вечна“, по првичните обвинувања за плагијаторство, беше награден на повеќе светски фестивали.
За жал, Македонија годинава го загуби доајенот на македонската литература, еден од основоположниците на македонската книжевност, меѓу основачите на Радио Скопје…., Коле Чашуле кој почина на 88-годишна возраст во Скопје.
Јануари 2009:
Промовирана e едицијата „130 тома македонска книжевност“ во МАНУ.
Романот на Гоце Смилевски „Разговор со Спиноза“ е меѓу деветте најдобри прозни дела преведени во Србија.
Февруари 2009:
Лабина Митевска е избрана за директор на фестивалот на филмска камера „Браќа Манаки“, по што фестивалот си го врати стариот сјај .
Наградата „Петре Прличко“ му е доделена на актерот Петар Мирчевски.
Изложба на фотографии на фоторепортерот Марко Георгиев во галеријата Мала Станица на која присуствуваа околу 2500посетители.
Март 2009:
Македонскиот народен театар прв пат ја додели наградата „АМФИ“ на актерот Александар Микиќ.
Април 2009:
Најпознатиот пијанист Ричард Клајдерман одржа спектакуларен концерт во Метрополис Арената во Скопје во своето прво гостување во Македонија.
Поставена е изложба на животот и делото на Чарлс Дарвин во просториите на Природонаучниот музеј во Скопје по повод 200 години од враќањето на Дарвин и 150 години од излегување на неговото дело „Потеклото на видовите“.
Мај 2009 година:
Изложба од 94 праисториски фигури од Македонија под името „Праисториски дами“ се претставени во Подгорица.
Концерт на македонскиот виртуоз на пијано Симон Трпчески и прво гостување на театарот Бољшој во Метрополис Арената во Скопје.
Никола Ристановски ја освои наградата за најдобра театарска улога за претставата „Дервишот и смртта“ на фестивалот Јоакимфест“ во Крагуевац.
Јуни 2009 година:
Со операта „Плаштот“ од Џакомо Пучини е отворено јубилејното 30-то издание на Скопско лето“.
Спотот на Манчевски „Македонија вечна“ е прогласен за најдобар туристички спот во Плок, Полска.
Режисерот Александар Поповски ја доби наградата за најдобра режија на „Стеријно позорје“ во Нови Сад за претставата „Кандид или оптимизам“.Јули 2009:
Спектакуларен концерт на Карлос Сантана во Скопје, на кој присуствуваа 18.000 посетители. Сантана заедно со својот бенд ги отсвире своите најголеми хитови.
Откриено е непроценливо археолошко богатство од златен накит, во 17 гробници од 5 век п.н.е. во Охрид. Гробниците датираат од македонско- хеленистичкиот период, од кога и потекнува и златната маска која беше откриена во 2002 година.Во концерт на познатиот композитор на филмска Музика Енио Мориконе свечено беше отворено „Охридско лето“. На отварањето присуствуваше македонскиот политички врв а почесен говор одржа претседателот на република Македонија Ѓорѓе Иванов.
Август 2009:
Промовирана првата македонска интернет страница за археолошки ископувања од страна на Паско Кузман а поддржана од Министерството за култура. На интернет страницата се презентираат сите нови но и досегашни откриени археолошки артефакти на тлото на Македонија.
Септември 2009:
Меѓународниот фестивал на филмска камера „Браќа Манаки“ свечено беше отворен во присуството на гостите: шпанската актерка Викторија Абрил, српскиот режисер Слободан Шијан, кинематографот Питер Шуситски и снимателот Јуриј Клименко.За најуспешно актерско остварување на 17-от меѓународен фестивал на камерен театар „Ристо Шишков“ е прогласена актерката Ирена Ристиќ .
На 88 годишна возраст во Скопје почина писателот и доајен на македонската литература Коле Чашуле. Негови најпознати дела се: „Вител“, „Црнила“ и „Вејка на ветрот“.
Октомври 2009:
Златната камера 300 од „Браќа Манаки“ и припадна на кинематографката Наташа Брејер за филмот „Млеко од тага“, а наградата за животно дело му беше доделена на полскиот кинематограф Питер Сушитски.
Во Музејот на современа уметност е отворена изложба на 100 литографии од циклусот „Божествена комедија“ на надрелистот Салвадор Дали. Изложбата привлече огромен интерес кај македонската публика.
Концерт на рок групата ЗиЗиТоп во салата „Борис Трајковски“ на кој присуствуваа над 5000 фанови на американската група од крајот на 80 години. На концертот ЗиЗи Топ ги потсетија фановите на своите најголеми хитови како „Give me all your loving“ и „Legs“
Излезе од печат првата македонска енциклопедија, која предизвика бурни реакции од страна на албанската политичка и интелектуална елита. Енциклопедијата беше повлечена од јавноста, но засега не е решен нејзиниот статус.
Ноември 2009:
Народниот театар од Битола одбележа 65 години постоење, а по само неколку дена најави штрајк. На барање на вработените во битолскиот театар оставка поднесе директорот Сашо Огненовски.
Македонскиот актер Никола Ристановски ја доби наградата „Раша Плаовиќ“ за улогата во претставата „Дервишот и смртта„ во Белградско народно позориште.
Декември 2009:
На овогодишното издание од Бум Таксират фестивалот гостуваа: Guano Apes, Juliette Lewis, Hladno Pivo, Elemental, Moonspel, и македонскиот ди џеј Кирил Џајковски. Таксират Бум Фестивалот во Метрополис Арената го посетија повеќе од 8000 обожаватели.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Крива Паланка ги отвора вратите за „Невестинско поклонение“: Празник на носиите, обичаите и заедништвото на 1 март во Конопница
Во дворот на Црквата „Св. Теодор Тирон“ во село Конопница, во недела на 1 март 2026 година со почеток во 13 часот, ќе се одржи 16-тото издание на културната манифестација „Невестинско поклонение на Свети Теодор Тирон“.
Настанот го организира Општина Крива Паланка во соработка со Здружението за рурален развој РЗР „Патник“. Манифестацијата е посветена на негување на македонските автентични носии, традиционалните обичаи и локалниот културен идентитет.
Програмата ќе биде збогатена со музички настап на Андријана Алачки и бендот на Гоце „Синтезис“.
Градоначалникот на Општина Крива Паланка, Сашко Митовски, по повод манифестацијата изјави:
„Со вистинска радост и како вистински домаќини, ги отвораме вратите за сите добронамерници кои сакаат да го доживеат овој празник. Ветуваме дека ќе го зачуваме духот на традицијата, убавината на обичаите и автентичните носии, и заедно ќе ги пренесеме овие вредности на идните генерации.“
Од Општината ги повикуваат граѓаните и љубителите на културата да присуствуваат и заедно да го одбележат овој културен настан.
Култура
Фотографска изложба на Александра Костадиновска во КИЦ Белград
На 24 Февруари 2026 год. во 19 часот во Македонскиот културно – информативен центар во Белград ќе биде претставена самостојната изложба на фотографката Александра Костадиновска насловена „Осончена тишина“.
Фотографската серија која Костадиновска ја изложува пред белградската публика е приказна за личното искуство со универзалноста на светлината како симбол на нови почетоци, на топлина и на живот, раскажана преку 24 одделни фотографски наративи. Изложбата е реализирана во соработка со Здружението за архитектура, дизајн и култура „Архифакт“ – Скопје, а во рамките на проектот за патувачки изложби „МузеумЛинк“ под кураторство на Јасминка Намичева-кустос советник. Претставувањето пред белградската публика е благодарение на подршката од МКИЦ Белград и Министерството за култура и туризам, а изложбата вечерва ќе ја отвори директорот на КИЦ Белград, Васко Шутаров.
Фотографиите на Костадиновска се креирани во корелација на тенката линија меѓу документарното и поетското. Во нејзините кадри се препознава смелоста да се напушти комфорната зона, но и тивката радост од прифаќањето на непознатото со осет за миговноста на моментот.
Архитектонските структури, крајбрежните перспективи, тишината на скаменетите дини или случајните сенки кои се проектраат на фасадите не се само регистрирани мотиви – тие се прераскажани во вид на лични записи, каде сонцето е водич, но и сведок. Тоа е визуелна приказна која го надминува поимот на класичен патепис. Тоа е серија фотографии што истовремено функционираат како интимен дневник, како документ на едно лично патување низ европските простори, и како универзална медитација за светлината – нејзината материјалност и нејзината нематеријална сила.
„Осончена тишина“ е и студија за времето: за утринската мекост на светлината, за попладневниот интензитет и за нежната златна нијанса на зајдисонцето кое отскокнува од мазната површина на водата. Секоја фотографија ја носи во себе идејата за минливоста но истовремено и постојаноста – моментот исчезнува, но светлината како чувство во нашата меморија останува.
Со својата суптилност и истовремено силна визуелна експресија, „ Осончена тишина“ претставува покана кон сите нас да ги забележуваме сопствените „сончево бакнати“ моменти – оние мали, минливи фрагменти што се претвораат во вечни спомени замрзнати во личната мемориска капсула.
Изложбата ќе биде поставена пред белградската публика до средината на месец март.
Во вториот дел од вечерашнава програма, предвиден е омаж за неодамна починатиот д-р Коста Балабанов (1929-2026), преку прикажување на неколку документарни филмови од некогаш исклучително популарниот телевизиски серијал „Закопана мистрија“
Д-р Коста Балабанов беше една од најистакнатите личности во македонската историја на уметност, конзерватор, научник, дипломат и културен деец, кој остави длабока трага во прочувањето, зачувувањето и меѓународната афирмација на македонската средновековна уметност.
Култура
Во Лондон доделени наградите БАФТА: „Една битка по друга“ прогласен за најдобар филм
Седумдесет и деветото доделување на наградите БАФТА се одржа синоќа во Лондон. За најдобар филм беше прогласен „Една битка по друга“ во режија на Пол Томас Андерсон, кој ја освои и наградата за најдобар режисер.
Иако наградите БАФТА за најдобар филм и најдобар режисер обично се делат помеѓу два одлични филма, овој пат обете награди ѝ припаднаа на акционата црна комедија.
Британецот Роберт Арамајо беше прогласен за најдобар актер за неговата улога во филмот „Се колнам“.
Во категоријата за најдобар актер беа номинирани и Тимоти Шаламет за неговата улога во филмот „Грешници“ и Леонардо Дикаприо за „Една битка по друга“.
Како што се очекуваше и заслужено, Џеси Бакли беше прогласена за најдобра актерка за нејзината изведба на сопругата на Шекспир во филмот „Хамнет“ во режија на Клое Жао.
Наградата БАФТА за најдобар спореден глумец му припадна на Шон Пен за неговата улога во „Една битка по друга“, додека наградата за најдобра споредна глумец ѝ припадна на Вунми Мосаку за нејзината улога во „Грешници“.
Најистакнат британски филм е „Хамнет“, додека наградата за најдобро сценарио му припадна на Рајан Куглер за филмот „Грешници“.
Најдобар филм прикажан на друг јазик е „Сентиментална вредност“, најдобар документарец е „Господин Никој против Путин“, додека „Зотрополис 2“ е најдобар анимиран филм.
Водител на 79-тото доделување на наградите БАФТА беше шкотскиот актер, водител и режисер Алан Каминг.

