Култура
Нови депоа во Кинотека на Македонија
На 4 септември (петок) во 12.00 часот, Кинотеката на Македонија свечено ќе бидат пуштени во употреба новите депоа за чување на националниот фонд на аудиовизуелни добра кои се изградени во сутеренот на административниот дел на Кинотеката
Реализацијата на овој проект е прва фаза од капиталниот проект на Министерството за култура за Обнова и ревитализација на Хавзи-пашините конаци. Имајќи ја предвид комплексноста и огромното значење на проектот за Обнова и ревитализација на Хавзи-пашините конаци, реализацијата на истиот е поделена во неколку фази.Со пуштањето во употреба на новите депоа за чување на националниот фонд на аудиовизуелни добра е завршена првата фаза во која националната филмска продукција ќе добие адекватен простор за чување, а со тоа и истиот ќе биде заштитен, и фондот ќе биде префрлен од Хавзи-пашините конаци во новите депоа. Со новите депоа Кинотеката за првпат во своето 35-годишно постоење се стекнува со оптимални услови за чување на националната продукција, изработени според сите градежно-технички стандарди и според стандардите за чување филмови препорачани од светската асоцијација на филмски архиви – ФИАФ. Со тоа Македонската кинотека се вбројува во малкуте светски кинотеки кои ги исполнуваат стандардите за чување филмови.Бидејќи адекватното чување на филмската лента е еден од основните предуслови во заштитата на аудиовизуелното богатство, ова е огромен чекор во заштитата на истото, со што македонските филмски материјали ќе добијат соодветен третман. Во употреба ќе бидат пуштени 5 разладни комори наменети за чување на националната филмска продукција, негативи и архивски копии, со капацитет од 12 000 филмски кутии. Со оваа зафатнина на простор за депонирање, Кинотеката ќе биде обезбедена со простор за чување на соодветните материјали за наредните 30 години. Покрај просториите за чување на филмски артефакти, Кинотеката ќе добие и работни простории: лабораторија за чистење филмови и фото-лабораторија на црно бел процес, пикерај (техничко одделение за отстранување на физичките недостатоци на филмската лента), две простории – филмска монтажа за 35мм и 16мм филмови, електронска монтажа за преглед и обработка на филмовите снимени на елетронски начин (видео и дигитал), како и простории во кои ќе биде сместен филмскиот каталог (податоците за националната филмска продукција) и базата на податоци.Депоата свечено ќе ги пушти во употреба министерката за култура Елизабета Канческа – Милевска, во присуство на гости од пошироката културна и општествена јавност како и претставници на кинотеки од странство: Југословенска кинотека, Романска кинотека, Бугарска кинотека, Словенечка кинотека, Албанска кинотека, Чешка кинотека, Хрватска кинотека, Грчка кинотека… По свеченоста, ќе биде отворена изложба „Движење“ во авторство на Роберт Јанкулоски, а ќе бидат прикажани и ексклузивни архивски материјали од филмскиот архив на Кинотеката, програма составена од најзначајните филмски материјали кои ги поседува Кинотека на Македонија: снимките на Манаки и документарниот филм „Македонија во слики“ на Арсениј Јовков (1923), во пијано придружба на Дарко Мариновски.Вечерта, со почеток во 20 часот, ќе биде прикажана селекција на македонски филмови од почетокот на македонското организирано филмско производство, односно „Македонски филмски прегледи“ (1947 – 1951) кои се реставрирани од страна на вработени во Кинотеката.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.

