Култура
Петнаесетта Галичка книжевна колонија
Од 14-ти до 16-ти август во прекрасниот Галичник, во организација на Здружението за литература, уметност и култура „Галикул”, ќе се одржи традиционалната петнаесетта по ред, Галичка книжевна колонија
Галичка книжевна колонија е единствена од ваков вид кај нас. Покрај потсетот на настани и автори од подалечното и поблиското минато, таа главно ги афирмира актуелните текови на современото македонско литературно творештво. Таа исто така има за цел да овозможи неколкудневно пријателствување и инспиративен престој на македонски автори во овој незаборавен мијачки предел и нивно непосредно запознавање со богатото културно-историско наследство и традициите на овој крај на Македонија. На Галичка книжевна колонија ќе земат учество истакнати македонски автори од неколку книжевни генерации. Нејзини учесници овојпат се: Матеја Матевски, Георги Сталев, Илхами Емин, Бистрица Миркуловска, Али Алиу, Гордана Михаилова Бошнакоска, Ристо Јачев, Ферид Мухиќ, Тодор Чаловски, Санде Стојчевски, Весна Ацевска, Науме Радически, Зоран Анчевски, Иван Џепаровски, Борче Панов, Кристина Николовска, Никола Маџиров, Софија Грандаковска, Владимир Мартиновски и Елена Пренџова. И годинава, по обичај, во петок на 14-ти август, Галичка книжевна колонија ќе започне со посета на спомен-куќата на знаменитиот македонски преродбеник, поет, учебникар, лексикограф, историчар и војвода Ѓорѓија Пулевски и на старата и веќе реновирана црква „Света Петка” во Галичник. Во петок приквечер во хотелот „Неда”, во рамките на програмата, на пригоден начин ќе бидат одбележани осумдесетте години живот и плодна творечка работа на истакнатите македонски писатели и поранешни учесници на Галичка книжевна колонија: Матеја Матевски и Гане Тодоровски. Потоа ќе бидат промовирани новите поетски книги на Гордана Михаилова Бошнакоска: „Толкување на морето” и „Докази”, во издание на Матица Македонска. За книгите ќе говори писателот Санде Стојчевски.Вечерта, пак, пред платото на хотелот „Неда” ќе се одржи традиционалниот поетски митинг насловен како „Галичко вдахновение”, на кој со одбрани текстови ќе настапат сите учесници на книжевната колонија. Интерпретацијата и водителството на програмата оваа година му се доверени на актерот Страшко Милошевски. Во сабота, на 15-ти август, на вториот ден на манифестацијата, предвидено е одржување на симпозиумот на тема „Планината и носталгијата” што ќе го води Георги Сталев. На овој поетски интониран разговор се очекува да настапат поголемиот дел од учесниците на манифестацијата. Инаку и од овој симпозиум се планира да биде објавена соодветна публикација. Пред почетокот на годинашниот симпозиум ќе биде претставен зборникот „Каменот и копнежот”, кој е публикуван неодамна во издание на „Галикул”, во кој се објавени стихови и текстови од учесниците на минатогодишниот симпозиум. Попладнето се предвидени претставување на уште две книги: книгата книжевни разговори „Пишувањето како пресметка за себеси” од Тодор Чаловски во издание на „Галикул” за која ќе говори Иван Џепаровски, и поетската книга „Препечено сонце” од младата поетеса Софија Грандаковска во издание на „Темплум”, која ќе ја претстави поетот Илхами Емин.Вечерта во монументалната црква „Свети Петар и Павле” ќе се одржи литературна вечер „Од вознес до тихование” на која свои стихови ќе говорат учесниците на манифестацијата. И оваа вечер низ програмата ќе води актерот Страшко Милошевски. Во недела на 16-ти август, третиот и последен ден на петнаесетта Галичка книжевна колонија, планирана е посета на манастирот „Св. Јован Бигорски” со што и ќе заврши годинешното издание на оваа книжевна манифестација.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.

