Свет
Ортега пред трет претседателски мандат во Никарагва

Поранешниот лидер на санданистичкото движење во Никарагва, Даниел Ортега надмоќно води на претседателските избори кои се одржаа во неделата, според првичните податоци коишто во недела ги соопшти изборната комисија во главниот град на земјата Манагва.
Поранешниот лидер на санданистичкото движење во Никарагва, Даниел Ортега надмоќно води на претседателските избори кои се одржаа во неделата, според првичните податоци коишто во недела ги соопшти изборната комисија во главниот град на земјата Манагва.Според овие податоци Ортега освоил 66 отсто од гласовите, додека најдобро пласираниот претставник на разединетата десница Фабио Гадеа само 25 отсто од гласовите. Поранешниот претседател на Никарагва, кандидатот на конзервативците Арнолдо Алеман е на третото место но само со 7 отсто од гласовите.Владејачката санданистичка партија уште ноќеска ја прослави победата и илјадници приврзаници на Даниел Ортега ги преплавија улиците на престолнината Манагва.Поранешниот герилец 65-годишниот Ортега, кој е инаку голем сојузник на претседателот на Венецуела, Уго Чавез, и претходно важеше за голем фаворит на претседателските избори, откако Врховниот суд на Никарагва донесе контроверзна одлука со кој му е дозволен да го заврши и вториот претседателски мандат во траење од пет години по ред, што е во спротивност со уставот на земјата. „Ова гласање ќе биде со голема поддршка на санданистичкиот фронт,бидејќи првпат се организираат избори без страв, во полза на санданизмот кој покажа способност да владее во мир“, изјави Ортега пред изборите предвидувајќи масовна излезност на гласачите. Околу 3,4 милиони избирачи постари од 16 години од најголемата но воедно и најсиромашна земја во Средна Америка, во неделата излегоа на првиот круг од претседателските избори кои се одвиваат под мониторинг на меѓународни набљудувачи, а најмногу од Европската унија и од Организацијата на американските држави. Луи Јанез, шефот на набљудувачката мисија на ЕУ кој во Никарагва испрати стотина набљудувачи во 15 окрузи и две автономни покраини, изјави оти забележал аномалии при гласањето. Данте Капуто, шефот на мисијата на Организацијата на американските држави, пак, пред новинарите изрази жалење што неговите екипи наишле на „тешкотии“ при пристапот до гласачките места, околу 20 отсто од 52-те места кои имале намера да ги посетат, недавајќи други информации. Портпаролката на досегашниот претседател Даниел Ортега, во понеделникот неофицијално ја прогласи неговата победа за трет мандат. Данил Ортега во периодот од 1984 до 1989 година веќе беше избран за прв претседател на Никарагва, откако левичарското движење на Сандинистите коешто го предводеше во 1979 година го собори режимот на диктаторот Анастасио Сомоза. По двата неуспеха во 1996 и 2011 година, Ортега кој во меѓувреме ја ублажи својата реторика, се врати на власта во 2007 година а својата популарност меѓу гласачите ја зголеми со комбинацијата на популизам и ориентацијата кон пазарното стопанство на што како водач на герилата порано остро се спротиставуваше./крај/афп/мф/сн
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Европа
(Видео) Амбасадата на САД во Украина за рускиот напад: Трамп беше јасен, убиствата мора да престанат

Руските напади врз украинската цивилна инфраструктура се неприфатливи и мора веднаш да престанат, објави амбасадата на САД во Украина на социјалната мрежа Икс, по рускиот напад врз Киев.
Last night, Russia’s attacks in Kyiv again hit civilian targets, including Ukrainian homes and buildings housing the EU Delegation and British Council. Strikes on civilian areas are unacceptable and must stop immediately, and we extend our deepest condolences to the victims and…
— U.S. Embassy Kyiv (@USEmbassyKyiv) August 28, 2025
„Синоќа, руските напади во Киев повторно погодија цивилни цели, вклучувајќи ги украинските домови и згради во кои се сместени делегацијата на ЕУ и Британскиот совет. Нападите врз цивилните области се неприфатливи и мора веднаш да престанат“, соопшти амбасадата.
Center of Kyiv, two Russian missiles hit a regular residential area pic.twitter.com/wlvdJLQkYD
— Ihor Lachenkov (@igorlachenkov) August 28, 2025
Амбасадата изрази најдлабоко сочувство до жртвите и нивните семејства. „Во врска со оваа војна, претседателот Трамп беше јасен – убивањето мора да престане и двете страни мора да инвестираат во договорено решение“, се вели во соопштението.
Како што претходно беше објавено, бројот на жртвите во рускиот напад врз Киев се искачи на 21, вклучувајќи четири деца.
фото: принтскрин
Свет
Медведев: Чекор по чекор, Австрија ја напушта неутралноста и станува транзитна база на НАТО

Заменик-претседателот на Советот за безбедност на Русија, Дмитриј Медведев, изјави дека прикрадната „НАТО-изација“ и милитаризација на Република Австрија се одвиваат во сенка на зајакнувањето на одбранбената компонента на Европската Унија.
„Виена активно учествуваше во иницијативата на НАТО „Партнерство за мир“, во суштина веќе интегрирајќи се во логиката на блокот. Австрија доби статус на клучна транзитна земја за НАТО. Само во 2024 година, повеќе од 3.000 воени транспортни авиони поминаа низ нејзината територија, а авионите на алијансата извршија над 5.000 летови во нејзиниот воздушен простор“, нагласи Медведев.
Тој потсети дека локалните ревизионисти со децении работат на поткопување на уставно загарантираната неутралност на Австрија. „Од 1990-тите, тие почнаа да воспоставуваат воени врски под маската на учество во заедничката безбедносна и одбранбена политика на ЕУ. До 2009 година, кога стапи во сила Лисабонскиот договор, сè се сведуваше на општи зборови за координација на воениот развој на земјите од ЕУ, но без конкретни обврски“, рече заменик-претседателот на Советот за безбедност на Русија.
Медведвед додаде дека австрискиот естаблишмент сè повеќе охрабрува јавна дебата за напуштање на неутралниот статус и приклучување кон НАТО, што според него претставува директен напад врз долгогодишниот принцип на државна неутралност, кој беше основа на политичкиот идентитет на современа Австрија.
Фото: принтскрин
Свет
Пензиските системи во неколку европски земји се на работ на колапс, велат експерти

Сиромаштијата во староста ќе стане правило за голем дел од населението на Европа, освен ако не се реформираат сегашните политики за пензионирање. „Еден од пет Европејци веќе е изложен на ризик од живеење во сиромаштија во старост“, рече Петра Хиелкем, раководител на Европскиот орган за осигурување и професионални пензии (EIOPA) со седиште во Франкфурт.
„А потоа, ако ги погледнете само жените, нивниот ризик е за 30 проценти поголем“, изјави Хиелкем за „Политико“. И станува уште полошо: населението на Европа брзо старее, а за четириесет години ќе има само 1,5 работници на секој пензионер. Тоа е половина од сегашниот сооднос.
Еден одговор е да се создадат комплементарни приватни или професионални пензиски системи, така што луѓето ќе имаат личен фонд на пензиски заштеди на кои ќе можат да се потпрат во пензија. Скандинавските земји се најдобро подготвени за претстојната криза.
Тие имаат различни извори за пензионерите: системи „плаќај по употреба“, професионални пензиски фондови, што значи дека штедите за пензија додека работите, и дополнителни инвестиции во пензиски производи.
Но, многу земји, особено во источна и јужна Европа, главно се потпираат на државни пензии и имаат ниски пензии во однос на платите. Во многу случаи, граѓаните не се навистина свесни за својата ситуација бидејќи јавните власти и работодавците не им даваат целосен преглед на нивните пензиски права, според медиумот.
Брисел може да направи малку повеќе од тоа да дава препораки бидејќи надлежноста е на национално ниво. Сепак, Хиелкем, Холанѓанка која го води органот за професионални пензии од 2021 година, е убедена дека постои „моментум“ за голема промена што би ѝ дала на EIOPA поголема улога.
„Прво, гледаме дека проблемот станува сè поголем, а истото го гледаат и некои влади. И второ, да бидеме искрени, зошто пензиите се на дневен ред? Затоа што ни требаат повеќе инвестиции, а еден начин да ги зголемиме е да ги префрлиме заштедите од банкарски сметки во инвестициски производи“, рече Хиелкем.
До крајот на годината, Европската комисија ќе предложи владите да постават дигитални штедни и инвестициски сметки достапни за секој граѓанин, системи за следење на пензиите, контролни табли за комуникација на пензиските права и даночни олеснувања за да го направат штедењето за пензионирање попривлечно. Исто така, ќе ги разгледа правилата на ЕУ за пензиските фондови и пензиските инвестициски производи.
Клучна мерка во пакетот е систем за автоматско запишување на луѓе во професионални пензиски фондови, сличен на оној што веќе постои во Велика Британија, Полска и Италија. „Автоматски, ќе бидете вклучени во пензиските фондови ако работите. Ако не сакате, мора сами да се откажете.“
Во моментов, рече Хиелкем, луѓето можат да изберат да се одлучат за професионална пензија, но поради инерција, малкумина го прават тоа. „Претпоставката е дека инерцијата ќе работи и во спротивна насока“, рече шефот на EIOPA, што значи дека малку луѓе би се откажале. Таму каде што постои, механизмот функционира и води кон тоа повеќе луѓе да штедат за своето пензионирање преку работа.
Фото: принтскрин