Откако властите на Саудиска Арабија во саботата извршија масовно погубување на 47 луѓе обвинети за „тероризам“, меѓу кои и истакнатиот шиитски клерик шеикот Нимр Бакер ал-Нимр, жесток критичар на сунитската династија Ал Сауд, дојдоа осудите од Иран, Ирак и Либан, како и изливи на гнев и протести на шиитските муслимани кои тврдат дека Ријад работи во полза на екстремната сунитска организација Исламска држава.

Шеикот Нимр ал-Нимр, 56-годишен, беше жесток критичар на сунитската династија Ал Сауд, и го предводеше опозициското движење формирано во 2011 година на истокот од Саудиска Арабија, каде живее најголемата шиитска заедница, која инаку е малцинство во земјата. Шиитите се жалат дека се маргинализирани во земјата којашто е позната по практикување на најконзервативниот облик на сунитскиот ислам. Ријад го осуди во октомври 2014 година за „бунт“, „непослушност кон монархот“ и „поседување оружје“, егзекутирајќи го и покрај повиците на шиитската регионална сила Иран да му го поштеди животот.

По потекло од мнозински шиитската Источна покраина на Саудиска Арабија, ал-Нимр во 1980 година се преселува во Иран каде се посветува на изучувањето на шиитскиот ислам. По враќањето во татковината стекнува голема популарност меѓу шиитите со своите пламени говори во кои сунтиските власти ги обвинуваше за експлоатирање и злоставување на своите шиитски граѓани и бараше поголеми права за ова малцинство кое сочинува околу 15 отсто од саудиското население

Во 2012 година ги поддржа протестите против владата во својата со нафта богата Источна покраина, вдахновен од востанијата ширум Блискиот исток кои започнаа една година претходно познати како Арапска пролет. Апсен е неколку пати, а последниот пат во 2012 година, кога поради тоа избувнаа жестоки протести во неговиот роден град Катиф и кога пророчки изјави дека „неговото апсење или смртта ќе бидат мотив за акција“.

Во Катиф во саботата маршираа десетици илјади шиити во знак на протест против неговото погубување и егзекуцијата на уште тројца шиити, со повиците „Долу семејството Ал Сауд“ Веднаш реагираше и Иран, кој ја обвини Саудиска Арабија дека премногу е концентрирана на истакнатите личности, наместо да се обиде на домашен терен да го искорени исламскиот тероризам.

„Наместо да се фокусира на терористите од Исламската држава која претставува закана за регионот и за целиот свет, Саудијците погубуваат истакнати личност како ал-Нимр“, соопшти портпаролот на иранското министерство за надворешни работи Џабер Ансари.

Исто размислување го имаат и ирачките парламентарци кои тврдат дека ликвидацијата на ал-Нимр им служи на интересите на Исламската држава, која контролира големи делови од Ирак. „Погубувањето на шеикот ал-Нимр е услуга за Даеш (погрдна арапска кратенка за Исламската држава – з.р), кој поттикнува секташки војни и така ја шири својата територија“, изјави Хумам Хамуди, член на коалицијата Врховен совет на Ирак (ISCI).

Остри забелешки упати и поранешниот ирачки премиер Нури ал-Малики, најавувајќи крај на саудиската влада. „Остро ја осудуваме таа секташка практика и тврдиме дека злосторството со погубувањето на шеикот ал-Нимр ќе резултира со соборување на саудискиот режим, како што и злосторство на погубување на маченикот Мохамед Бакир ал-Садр го урна Садам Хусеин“, изјави Малики, алудирајќи на шиитскиот клерик убиен во 1989 година од страна на режимот на ирачкиот диктатор кој потекнуваше од сунитското малцинство.

„Тоа претставува страшно злосторство кое ги отвори портите на пеколот“к порача Касим ал-Араџи, челник на ирачката шиитска паравоена формација Бадр, и го повика официјален Багдад „веднаш“ да ги прекине дипломатските односи со Ријад. Истовремено се огласи и влијателниот клерик Моктад ал-Садр и ги повика шиитите во земјите од Персискиот залив на масовни протести.

Либанското шиитско движење Хезболах, исто така, го осуди погубувањето на шиитскиот првенец во Саудиска Арабија и цени дека „вистинската причина“ за неговото „убиство“ е тоа што тој бараше права за својот „злоставуван народ“, а не тероризмот

Либанскиот Врховен исламски шиитски совет го осуди погубувањето порачувајќи дека станува збор за „тешка грешка“, „Погубувањето на шеикот ал-Нимр е погубување на разумот, умереноста и дијалогот“, изјави соопштението потпретседателот на советот, шеикот Абдел Амир Калабан.

Јеменските Хути, моќно побунето шиитско племе кое со месеци е цел на бомбардирања на арапската сунитска коалиција којашто ја предводи токму Саудиска Арабија,, порачаа дека тагуваат по „светиот воин“. „Семејството на Саудите денеска погуби свет воин, големиот свештеник ал-Нимр, по лажното судење (..) несомнено кршејќи ги човековите права“, се наведува во текстот посветен на шеикот објавен на официјалната интернет страница Ал Мазира

Шиитските муслимани во Саудиска Арабија главно живеат во со нафта богатите источни области Катиф и ал-Ахса и со децении се жалат дека се дискриминирани, оти им се ускратени подобрите работни места и разни повластици кои ги уживаат сунитите исто така, се борат и против политичката репресија на саудиските власти кои ја практикуваат ултраконзервативната доктрина на сунитскиот вехабизам/крај/мф/сн

Извор: Макфакс