Свет
Руската нафта се купува евтино, дериватите се продаваат скапо?
Регулаторите и ОКТА тврдат дека кај цената на бензините не се можни никакви „подземни договори"
Регулаторите и ОКТА тврдат дека кај цената на бензините не се можни никакви „подземни договори"
Дали рафинеријата ОКТА купува многу поевтина руска нафта и потоа ја преработува и продава многу поскапо на македонскиот пазар? Точно ли е дека руската нафта што се набавува кај нас е со послаб квалитет, бидејќи, наводно, содржела многу повеќе сулфур и затоа била многу поевтина? Врз основа на тоа, дали и кој остварува евентуални заработки од разликата во цената, што, пак, ја плаќаат крајните потрошувачи преку купувањето на нафтените деривати? Овие дилеми стануваат сж поактуелни по нафтениот шок што го тресе светот речиси една година. И, конечно, се прашуваат многумина, можно ли е нафтата да е набавена пред неколку месеци, кога цената ч беше многу пониска на светските пазари, а да се продава сега, кога е многу поскапа.
Овие нејаснотии испливуваат на површина во период кога цел свет трепери под налетот на високите нафтени цени, а во земјава има континуиран пораст на вредноста на нафтените деривати. Завчера, по долг период само поскапување, бензините поевтинија за симболични 0,76 отсто, согласно со последната одлука што ја донесе Регулаторната комисија.
Но, сите претходно изнесени шпекулации и дилеми најкатегорично ги демантираат и во Регулаторната комисија за енергетика и во рафинеријата ОКТА. Регулаторите прецизно објаснуваат дека цената на нафтените деривати се утврдува врз основа на модел кој е „чиста математика" и каде што не се возможни никакви „подземни договори", туку само прецизни пресметки и дневни следења на берзанските цени. „Цената на нафтените деривати се утврдува на секои 14 дена, согласно со движењата на цената на суровата нафта тип брент. Тоа е норвешка лесна нафта, чија цена се публикува секој ден во лондонското списание „ПЛАТТС". Ние ја земаме просечната цена од претходните 14 дена, што е математички модел, и тука нема ништо тајно. Притоа, се земаат предвид и цените на нафтените деривати на светските берзи како референтни цени. Потоа се пресметува и колку изнесуваат транспортните трошоци на ОКТА, како и маржата што ја наплатува рафинеријата за преработка", објаснуваат во Регулаторната комисија. Мора да се води сметка и за моменталниот курс на доларот, бидејќи нафтата се купува во долари, а тука се продава во денари. Така се добива излезната рафинериска цена, на која потоа се додаваат трошоците за превоз до пумпите и маржите и се добиваат малопродажните цени. Регулаторите потенцираат дека на кој износ ќе се утврдат цените воопшто не зависи од тоа дали и колкаво поскапување бара ОКТА, туку само од оваа методологија која, според нив, многу е коректна.
„Точно е дека ОКТА во тој 14-дневен период можела да работи со друг тип нафта, која може да не е брент. Но, кој тип нафта ќе го преработува зависи од тоа какви нафтени деривати сака да добие. Во секој случај, според стандардите точно е утврдено од каква нафта колку и какви деривати се добиваат. Ако сака повеќе светли деривати – бензини и дизел, ќе преработува лесна и поскапа нафта која дава повеќе такви деривати, а ако сака мазут, ќе преработува тешка нафта. Тоа зависи од менаџерскиот тим на ОКТА и не може никој да им го диригира, а се раководат од она што им го бара пазарот и од нивниот технолошки процес", потенцираат регулаторите.
Во Регулаторната велат дека тоа дали ОКТА чува одредени резерви нафта купени по одредена цена е нејзин ризик, бидејќи ако поскапи, може да заработи, но ако поевтини, ќе оствари загуба. И, конечно, објаснуваат регулаторите, самата рафинерија мора да си води сметка за цената, бидејќи ако и е превисока, фирмите што увезуваат ќе набават по поевтина цена и таа би остварила загуба.
Истото објаснување вчера ни го дадоа и неофицијални извори од ОКТА. Оттаму нагласуваат дека Регулаторната ја одредува цената, а дали рафинеријата се согласува или не, тоа е нејзин проблем. „Од квалитетот на нафтата што ја обработуваме зависи колку ќе нж чини и ќе трае процесот на обработка. Колку е полош квалитетот на нафтата што се обработува толку е поскапо и полошо за нас, бидејќи имаме повеќе остатоци. Но, најбитно е тоа дека каква било нафта да обработуваме, таа од кај нас излегува со сертификат, што е доказ за нејзиниот квалитет", децидни се експерти од рафинеријата кои бараат да останат анонимни. Истите извори тврдат дека измислената тема за „руската нафта со сулфур" секогаш злонамерно ја пласираат одредени кругови во отсуство на други атрактивни приказни.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Рубио: Израел планираше да го нападне Иран, мораше да извршиме превентивни напади
Одлуката на Израел да го нападне Иран и сигурноста дека американските сили ќе бидат цел на одмазда ја принудија администрацијата на Трамп да преземе превентивни напади, изјави државниот секретар Марко Рубио, нудејќи ново објаснување за влегувањето на Вашингтон во конфликтот.
Таа логика предизвика поделени реакции меѓу водечките членови на Конгресот кои синоќа го слушнаа првиот брифинг на администрацијата на Трамп откако ги нареди нападите за време на викендот, објави „Гардијан“.
Рубио, директорот на ЦИА, Џон Ратклиф, и претседателот на Здружениот штаб на вооружените сили, Ден Кејн, им се обратија на пратениците зад затворени врати на Капитол Хил пред гласањето за резолуцијата за воени овластувања. Се очекува резолуцијата да се гласа во Претставничкиот дом подоцна оваа недела.
„Беше кристално јасно дека ако Иран биде нападнат од некого, без разлика дали станува збор за САД, Израел или трета страна, тој ќе возврати со напад и ќе возврати врз САД“, им рече Рубио на новинарите.
„Знаевме дека Израел подготвува акција. Знаевме дека тоа ќе предизвика напад врз американските сили и знаевме дека ако не нападнеме превентивно пред да ги започнат своите напади, ќе претрпиме големи загуби“, додаде тој.
Потпретседателот Џеј Ди Венс синоќа во интервју за „Фокс њуз“ изјави дека целта на САД е да се осигурат дека „Иран не може да има нуклеарно оружје“.
„Претседателот сака да им испрати јасна порака на Иранците и на целиот свет дека нема да застане сè додека не постигне исклучително важна цел – да се осигура дека Иран не може да добие нуклеарно оружје“, рече Венс, кој беше еден од најсилните противници на воената интервенција во администрацијата на Трамп и зборуваше поретко од Рубио за американските акции во Иран.
Свет
(Видео) Познатата Палата Голестан во Техеран е оштетена, објавени се фотографии
Делови од Палатата Голестан, единственото место на светското наследство на УНЕСКО во иранската престолнина, беа оштетени во воздушен напад извршен од САД и Израел во текот на ноќта во понеделник, соопшти иранската влада.
Damage to UNESCO-listed Golestan Palace has been reported following recent U.S. and Zionist regime attacks. Cultural Heritage Minister Seyed Reza Salehi Amiri visited the site, as officials assessed the impact on this historic landmark.#iran https://t.co/OdBZ0bXcHc pic.twitter.com/hFOdvSufxz
— Government of the Islamic Republic of Iran (@Iran_GOV) March 2, 2026
Делови од палатата, вклучувајќи дрвени врати, традиционални персиски прозорци познати како орси и делови со украсни огледала, беа оштетени. Штетата ја потврди министерот за културно наследство, туризам и занаетчиство Сејед Реза Салехи Амири за време на посетата во понеделник, 2 март 2026 година.
Golestan Palace, a sparkling wonder in the center of Tehran, Iran.
A UNESCO Site with some of the most beautiful mirror mosaics from floor to ceiling ✨ pic.twitter.com/ZSfosR75Iv
— Muse (@xmuse_) January 8, 2026
Тој најави дека ќе биде составен извештај за инцидентот и доставен до УНЕСКО, нагласувајќи дека нападот е кршење на меѓународното право.
📷 Damage caused to the World Heritage site of Golestan Palace by the U.S-Israeli attack (1)
Golestan Palace was among the sites that sustained serious damage and destruction following the attacks carried out by the United States and the Israeli regime on Sunday night.#Iran pic.twitter.com/8AHPASkNue
— Government of the Islamic Republic of Iran (@Iran_GOV) March 2, 2026
Музејските артефакти од Палатата Голестан не беа оштетени бидејќи претходно беа преместени на безбедна локација. Преместувањето се случи по 12-дневната војна во јануари оваа година.

Палатата Голестан е историски комплекс од згради и градини кои датираат од времето на владеењето на шахот Тахмасп I од династијата Сафавид. За време на периодот Занд, палатата кратко служела како резиденција на Карим Кан, а за време на династијата Каџар била значително проширена за да стане дом на кралското семејство во новиот главен град.

За време на ерата на Пахлави, била користена за официјални церемонии и за прием на претседатели и истакнати странски гости. Впишана е на списокот на светско наследство на УНЕСКО во јули 2013 година.

Свет
Америка ги повика своите граѓани веднаш да ги напуштат повеќе од десетина земји од Блискиот Исток
Американското министерство за надворешни работи денес ги повика Американците веднаш да ги напуштат повеќе од десетина земји на Блискиот Исток, вклучувајќи ги Саудиска Арабија и Обединетите Арапски Емирати, поради нападите на САД и Израел врз Иран.
Помошникот државен секретар за конзуларни работи Мора Намдар изјави дека американските граѓани треба да заминат користејќи го достапниот комерцијален превоз „поради безбедносни ризици“.
Предупредувањето дојде откако одделот во последните денови ги ажурираше своите предупредувања за патување за неколку земји во регионот, советувајќи да не се патува. Предупредувањето издадено во понеделник ги опфаќа Бахреин, Египет, Иран, Ирак, Израел, Западниот Брег и Газа, Јордан, Кувајт, Либан, Оман, Катар, Саудиска Арабија, Сирија, Обединетите Арапски Емирати и Јемен.
Амбасадата на САД во Аман, Јордан, претходно во понеделник соопшти дека нејзиниот персонал ја евакуирал локацијата „поради заканата“.
Одделот, исто така, активираше меѓуагенциска кризна работна група за управување со ситуацијата и координирање на одговорот на САД на конфликтот, изјави американски функционер.

