Авганистанските власти ја објавија во средата навечер смртта на мулата Мухамед Омар, врховниот водач на талибаните кој од 2001 година беше во бегство, што може да ги продлабочи внатрешните поделби во исламистичкото бунтовничко движење пред продолжување на мировните преговори со владата во Кабул, а портпаролот на Белата куќа изјави дека Вашингтон ги смета за „многу веродостојни“ информациите за смртта на мулата по кого распиша награда во износ од 10 милиони долари.

„Мула Омар е мртов. Умрел во болница во Карачи (Пакистан) во април 2013 година (….) во мистериозни околности“, изјави за AFP, Хаси Седики, портпаролот на авганистанската Национална разузнавачка служба NDS.

Со тоа официјален Кабул јавно ги потврди претходните информации кои дојдоа од страна на владини функционери и од страна на некои талибански команданти, дека водачот на авганистанското движење Талибан, мулата Мухамед Омар починал во Пакистан, од болест.

Истовремено во Вашингтон на редовниот брифинг со новинарите во Белата куќа, портпаролот Ерик Шилц објави дека „веруваме оти извештаите за неговата смрт се веродостојни“, додавајќи дека САД нема да ги коментираат „конкретните околности на неговата смрт, како и дека разузнавачките агенции гои уточнуваат информациите, пренесе Reuters.

Талибаните, иако претходно најавија, до средата вечерта официјално ниту ја потврдија, ниту ја демантираа веста за смртта на нивниот командант, кој во јавноста не е појавен од 2001 година.

Како челник на талибанскиот режим, мулата Омар дефакто беше претседател на Авганистан во периодот од 1996 до 2001 година, а почна да се крие по американската инвазија со која беше соборен. Мула Омар ги водеше талибаните во победата над ривалските авганистански милиции во граѓанската војна којашто избувна по повлекувањето на советските војски од земјата.

Неговиот сојуз со глобалната терористичка мрежа Ал Каеда, односно нејзиниот основач и идеолог убиениот во Пакистан Осама бин Ладен, се смета за главната причина за американската инвазија во 2001 година, по терористичките напади врз САД од 11-ти септември таа година. Оттогаш Омар постојано успешно се криеше, а Вашингтон објави награда за информации во врска со него од десет милиони долари.Веста за смртта на мулата Омар е објавена два дена пред почетокот на вториот круг мировни преговори меѓу талибаните и авганистанската владаа, и се смета дека може да ги продлабочи поделбите во самото талибанско движење, коешто не е единствено по прашањето дали треба да се преговара со владата во Кабул, ниту, пак, за прашањето кој би можел да биде наследник на мулата.

На почетокот од јули, владата на Пакистан којашто и самата има проблеми со тамошното пакистанско движење, во туристичкото место Муре го организираше првиот официјален состанок меѓу челниците на талибаните и претставниците на авганистанската влада, за да го поттикне мировниот процес кај својот сосед. Но владата во Кабул, исто така, од поодамна го обвинува Исламабад дека го помага талибанското движење коешто војува против авганистанските сили и нејзините сојузници од НАТО.

Последната порака којашто му беше припишана на мула Омер е неговата писмена порака испратена по поводот празникот рамазански Бајрам, со кое дал премолчено одобрени за дијалогот со Кабул.

Последните месеци, исто така, многу талибански команданти го напуштија движењето кое е блиско до Ал Каеда, и ѝ се придружија на џихадистичката Исламска држава која се обидува да се етаблира и во Авганистан. Кој би го вклучила во својот ткн калифат кој минатото лето го прогласи на освоените територии во Сирија и во Ирак.

Талибаните официјално како предуслов за какви и да се мировни преговори го поставија повлекувањето на сите странски војници од Авганистан. Во моментов во оваа земја има само 13.500 странски војници под команда на НАТО најмногу американски, додека своевремено ги имаше и повеќе од 140.000. Нивната сегашен мандат е да ги обучуваат и советуваат авганистанските безбедносни сили.

Првите контакти меѓу владата во Кабул и талибаните ги покажаа и далбоките поделни меѓу самите талибански челници кои се во егзил во непристапните паштунски племенски области во пакистанските планини, додека политичко-дипломатското претставништво им е во Катар, кој ги обвинува талибаните во Пакистан дека дозволиле да бидат инструментализирани од пакистанските власти. Овие контакти немаа никакво ефект на ситуацијата на теренот, бидејќи талибаните дури и ги засилија нападите врз авганистанските сили./крај/мф/сн

Извор: Макфакс