Денес се одржа првиот конститутивен состанок на Националниот совет за финансиски истраги и конфискација на имот, со што официјално започна со работа највисокото координациско тело задолжено за следење и унапредување на институциите кои спроведуваат финансиски истраги и конфискација на имот.

Со Советот претседаваше Заменик-претседателот на Владата задолжен за политики на добро владеење, Арбен Фетаи, а на состанокот присуствуваа претседателот на Владата, министерот за внатрешни работи, претставници на меѓународната заедница, граѓанскиот сектор, како и членовите на Советот.

Формирањето и конституирањето на Советот е дел од Националната стратегија за јакнење на капацитетите за финансиски истраги и конфискација на имот 2025–2028 и Акцискиот план 2025–2026, иницирани и координирани од Заменик-претседателот Фетаи, со јасна цел за зајакнување на институционалната координација и обезбедување силна и континуирана политичка поддршка за нивна имплементација.

За време на состанокот беше разгледан Првиот годишен извештај за 2025 година, кој евидентира конкретни и мерливи резултати, особено во областа на управувањето со запленетиот и конфискуваниот имот. Само во текот на 2025 година се реализирани над 45 милиони денари директни приходи во државниот буџет, како и конкретни случаи на општествена употреба на конфискуваниот имот, со директна корист за граѓаните.

Истовремено, извештајот покажува значително зголемување на вредноста на запленетиот и конфискуваниот имот во споредба со претходните години, што укажува на градење на реален и одржлив „track record“, заснован на резултати, а не само на нормативна рамка.

Во своето обраќање, Фетаи истакна дека финансиската истрага претставува камен-темелник на ефикасното управување и владеењето на правото, нагласувајќи дека ефективната финансиска истрага не е опционален додаток, туку фундаментален столб на способноста на државата да обезбеди ред, да ги заштити граѓаните и да го зачува интегритетот на економскиот систем.

Градењето отпорни и функционални капацитети за финансиски истраги е маратон, а не спринт, процес кој бара долгорочна и континуирана политичка посветеност, но кој веќе дава јасни и мерливи резултати.

Во овој контекст беше нагласено дека постигнатите резултати се од клучно значење и за европскиот пат на државата, имајќи предвид дека одржливите резултати во конфискацијата на нелегално стекнатиот имот претставуваат еден од основните услови на Европската Унија во областа на владеењето на правото.

Во заклучокот, беше потенцирано дека Националниот совет ќе има јасна улога во мониторингот и евалуацијата на спроведувањето на Стратегијата и Акцискиот план, ќе носи заклучоци и ќе предлага конкретни активности до Владата, со фокус на резултати, одговорност и задолжителна меѓуинституционална координација.

Странската комисија за истражување на кардиолошките и кардиохируршките операции ја сочинуваат тројца врвни експерти од областа, соопштија од Министерството за здравство.

„Меѓу нив се: Д-р Уголино Ливи, кардиохирург од Италија, со искуство како редовен професор од областа кардиохирургија на Универзитетот во Удине, а бил ангажиран како визитинг професор на универзитетите „Стенфорд“ и „Сан Диего“ во САД, кој има стекнато богато професионално искуство во областа на трансплантација на срце. Исто така, како експерт е член на уредувачките одбори на повеќе европски стручни списанија во оваа област.

Д-р Никола Лакиќ, кардиоваскуларен хирург од Словенија, со повеќегодишно работно искуство на раководна позиција во Универзитетскиот медицински центар Љубљана, кој воедно е и доктор на науки на Универзитетот во Марибор и има објавено повеќе стручни трудови посветени на кардиоваскуларната хирургија.

Д-р Черчек Миха, интервентен кардиолог од Словенија, со долгогодишно искуство на одделот за кардиологија (единица за коронарен третман), при Универзитетскиот медицински центар Љубљана. Овој експерт, исто така, има стекнато титула доктор на биомедицински науки на Универзитетот во Љубљана. Тој во рамки на својата експертиза бил ангажиран како истражувач на престижниот „Cedars-Sinai“ медицински центар во Лос Анѓелес, САД“.

По спроведена истражна постапка, јавен обвинител од ОЈО ГОКК денеска до Основниот кривичен суд Скопје поднесе Обвинителен акт против едно лице обвинето дека сторило кривично дело Давање поткуп и кривично дело – Давање награда за противзаконито влијание, три лица кои сториле кривично дело Примање награда за противзаконито влијание и на едно лице му се става на товар кривичното дело Примање поткуп.

Првообвинетиот како управител на кривично одговорното правно лице аплицирал на јавен повик на Агенцијата за финансиска подршка во земјоделството и рурален развој на РСМ и поднел барање за користење на финансиски средства преку ИПАРД програмата. Бидејќи правното лице не ги исполнувало пропишаните услови, апликацијата била пониско рангирана и не ги исполнувала критериумите за добивање финансиска поддршка.

Со цел апликацијата неосновано да биде повисоко рангирана и побараниот износ на финансиска помош во целост да биде одобрен, управителот, во име и за сметка на правното лице, во повеќе наврати ветувал и давал пари. На раководно службено лице во Агенцијата бил ветен подарок во износ од 50.000 евра, а на уште три лица им биле дадени 5.000 евра за да го искористат своето реално влијание и службена положба и да извршат притисок за донесување одлука што не смеела да биде донесена.

Во текот на истражната постапка обвинителството утврди и кривична одговорност кај уште четири државни службеници вработени во Агенцијата за финансиска подршка во земјоделството и рурален развој на РСМ против кои јавниот обвинител поднесе Обвинителен предлог за сторено кривично дело Злоупотреба на службената положба и овластување, додека на кривично одговорното правно лице на товар му се става кривичното дело Давање поткуп.

Обвинетите постапувајќи спротивно на своите службени обврски, овозможиле незаконско одобрување на апликацијата. Тие при обработка и контрола на документацијата извршиле погрешна пресметка на исполнетоста на условите и врз основа на некомплетна документација го изработиле, контролирале и одобриле Образецот за контрола на комплетност на договорот, а потоа и Решението за одобрување на финансиска поддршка. Второобвинетиот во Обвинителниот акт, иако бил свесен дека правното лице не ги исполнува законските услови, го потпишал решението со намера да го прими ветениот подарок.

Поради неизменетите околности, законските основи поради кои на четворицата обвинети им беше определена мерка притвор, а не едно лице мерка куќен притвор се уште постојат, па со обвинението до судот е поднесен и предлог за продолжување на изречените мерки. За обвинетите државни службеници со Посебен предлог се предложени мерки на претпазливост: забрана за вршење службени активности поврзани со кривичното дело, односно работни активности како службено лице во Агенцијата за финансиска поддршка на земјоделството и руралниот развој, одземање на патни исправи и обврска за повремено јавување кај надлежен орган.

Исто така, со Обвинителниот акт јавниот обвинител предложи одземање на предметите употребени за извршување на кривичното дело мобилни телефони, медиуми за складирање на дигитални податоци и парични средства и тоа 35.370 евра, 206.000 денари и 200 швајцарски франци.

Од прибраниот доказен материјал во оваа истражна постапка произлегоа индиции по однос на постапување со средствата од ИПАРД програмите за што ОЈО ГОКК отвори предистражна постапка која е во тек.