Министерството за јавна администрација денес ја започна јавната дискусија по нацрт-верзијата на Законот за високи раководители во органите на државната управа и фондовите – реформски закон со кој првпат се воспоставува единствена, јасна и мерит-базирана рамка за уредување на највисоките раководни функции во администрацијата.

Министерот за јавна администрација, Горан Минчев, истакна дека законот се носи преку отворен, транспарентен и инклузивен процес, со активно учество на институциите, стручната јавност, синдикатите, граѓанскиот сектор и граѓаните. Нацрт-законот е јавно објавен на ЕНЕР од 31 декември 2025 година, што ја потврдува определбата реформите да се креираат преку дијалог.

Во своето обраќање, министерот Минчев истакна дека предложениот закон воведува суштински промени во начинот на избор, именување и отчетност на високите раководни кадри во јавната администрација.

„Воведуваме појасни и унифицирани критериуми за избор на директори, државни секретари и членови на колегијални органи на државната управа, но и за членови на управни одбори, за кои досега речиси и да не постоеја правила. Принципот на мерит станува правило, а не исклучок – оној што раководи ќе мора да знае, да може и да одговара“, нагласи министерот Минчев.

Посебен акцент во законот, како што посочи министерот, е ставен на реформата на управните одбори.

„Со овој закон воведуваме воедначени услови и јасни критериуми за избор и именување на членовите на управните одбори, а нивниот состав го намалуваме на три члена. Наместо бројност, воведуваме квалитет. Наместо формално учество, воведуваме реална одговорност“, истакна Минчев.

Тој додаде дека управните одбори повеќе нема да бидат нефункционални и проширени структури, туку компактни и ефикасни тела составени од лица со соодветни професионални квалификации, знаење и интегритет.

Министерот се осврна и на една од значајните новини – строгото ограничување на институтот „вршител на должност“.

„Со овој закон ставаме крај на злоупотребата на ‘вршител на должност’. Свесни сме дека привремените решенија со години беа правило, а не исклучок, што ја поткопуваше институционалната стабилност и одговорност. В.Д. станува исклучок – строго временски и правно ограничен“ нагласи тој.

Дополнително, законот предвидува воспоставување систем за следење и оценување на резултатите од работата на високите раководители.

„Позицијата повеќе не е титула, туку одговорност за резултати. Нема доживотни функции, нема недопирливи позиции. За првпат, работата на раководителите системски ќе се мери и ќе се врзува со учинок, а не со статус“ истакна министерот Минчев.

На јавната дебата се обрати и генералниот секретар на Владата на Република Македонија, Игор Јанушев, кој ја истакна важноста од јакнење на професионализмот, отчетноста и институционалната стабилност во јавната администрација.

Настанот беше организиран од страна на Министерството за јавна администрација во соработка со Центарот за управување со промени во рамки на Проектот „Преосмислување на управувањето“, кој го имплементира ЦУП, со поддршка од Владата на Обединетото Кралство, а во соработка со Владата на Република Македонија.

Градоначалникот на Град Скопје, Орце Ѓорѓиевски, објави видео од чисти улици и кажа дека се фрлени 300 тони сол.

„Скопје, чисто и проодно! Со навремена и организирана реакција, градските служби од раните утрински часови интервенираа ефикасно на сите клучни булевари и улици под надлежност на Град Скопје. Со употреба на повеќе од 300 тони сол, обезбедивме безбедно и непречено одвивање на сообраќајот. Грижата за безбедноста на граѓаните и функционалноста на градот останува наш приоритет, Скопје мора да функционира, без разлика на временските услови“, напиша Ѓорѓиевски.

Сепак, по социјалните мрежи утрово граѓаните од речиси цело Скопје соделуваа фотографии и видеа од непроодни и неисчистени улици, а многумина од нив задоцнија на работа.

Со новиот предлог-закон за заштита од пушењето е предвидено регулирање на пушењето на отворени јавни простори каде има присуство или движење на повеќе луѓе. Поконкретно, станува збор за простор околу здравствени, образовни и социјални установи, јавни настани, спортски и културни настани, како и места наменети за деца, млади и семејства.

„Ова е особено важен аспект од законската рамка, имајќи предвид дека кога луѓето се блиску, чадот и аеросолот директно се вдишуваат, а изложеноста е непосредна. На јавни отворени простори граѓаните немаат реален избор да се оддалечат, а особено децата, постарите и хронично болните. Законот интервенира само таму каде што постои неизбежна изложеност на други лица, со цел јавниот простор да биде здрав простор за сите“, потенцира министерот за здравство, Азир Алиу.

Посебен акцент е ставен нa локациите каде луѓето не можат реално да избегнат изложеност на чадот од цигари, како на пример, при чекање во ред, простори на отворено каде се престојува подолго и други јавни собири на отворено. За илустрација, луѓето кои чекаат во редица за да купат билет за влез во установа од областа на културата или за влез на спортски натпревар, реално не можат да избегнат изложеност на чад од цигари. Целта на предлог-законот е да се заштити здравјето на оваа категорија население.

Исто така, во делот на регулирање на пушењето на отворени јавни простори, посебно е ограничено пушењето на места наменети за деца, млади и семејства, како на пример пред детските игротеки, каде најмладите не би можеле да избегнат изложеност на чад од цигарите.

Отворен простор не значи автоматски безбеден простор, доколку истиот е функционално ограничен или кога луѓето се наоѓаат на мало растојание и се директно изложени на чад од цигари. Токму затоа, ова е еден од клучните аспекти на законската рамка за заштита на здравјето на населението, а особено на најмладите, појаснува министерот Алиу.