Економија
Бескаматни кредити од среда ќе може да бараат компании од сите дејности
Од среда, 29 април, микро, малите и средни компании погодени од кризата можат да аплицираат за Ковид 2 линијата бескаматни кредити, извести министерката за финансии, Нина Ангеловска. На располагање на компаниите има вкупен износ од 8 милиони евра, а за бескаматен кредит ќе може да аплицираат компании од сите дејности.
„Ова ќе биде значајна инјекција и помош, особено за малите и микро компани. Линијата Ковид 2 нуди поголема вкупна сума за бескаматни кредити од линијата Ковид 1, но и поголем износ на поединечни кредити и она што е важно и треба да се појасни е дека ги опфаќа сите дејности погодени од кризата и има олеснети услови и олеснет начин за аплицирање. Средствата за овие кредити се обезбедени преку компензационите фондови од Јапонија. Нашите земји традиционално имаат добри односи досега. И досега сме имале голема поддршка од Јапонија во повеќе сфери. Токму овие средства ја најдоа својата најдобра намена“, рече министерката Ангеловска.
Бескаматните кредити кои од 29 април ќе им станат достапни на фирмите се наменети за зачувување на работните места и за заштита на ликвидноста на малите, микро и средни компании погодени од кризата.
Тие се дел од вториот сет на антикризни мерки објавен од Владата со цел да се поддржат фирмите и граѓаните.
Првата линија беше во износ од 5,7 милиони евра и беше исклучиво наменета за најпогодените три сектори, односно туризам, транспорт и угостителство.
„Досега за првата линија, Ковид 1, односно за линијата во износ од 5,7 милиони евра имаше исклучително голем интерес. Досега се одобрени апликации на 254 компании во износ од 2,2 милиони евра во кои работат околу 3.000 вработени лица. Интересот за бескаматни кредити е многу поголем така што Ковид 2 доаѓа во вистинско време“, рече министерката Ангеловска.
Таа нагласи дека за разлика од првата кредитна линија оваа е наменета за сите дејности. Максималниот износ на кредитот во оваа линија изнесува 90 илјади евра, кој е трипати повисок во однос на првата кредитна линија. Минималниот износ на кредитот е 3.000 евра.
„Како ќе се одредува износот на кредитот којшто ќе може да го користи компанијата, односно како ќе биде направена пресметката за колку компанијата ќе може да земе кредит во овој ранг од 3-90 илјади евра? Сумата ќе се одредува според бројот на вработени којшто компанијата го имала заклучно со 31 јануари така што минималната плата ќе се помножи со бројот на вработени и со три месеци. Ова е тргнато од логиката дека на компаниите ќе им биде потребна заштита на работните места и ликвидноста за некој период од три месеци и ако земеме на пример компанија со десет вработени би го земале бројот од десет вработени по 14.500 денари по три месеци и би го добиле износот којшто ќе може да ѝ биде ставен на располагање на компанијата, односно во овој случај би изнесувал 435.000 денари“, појасни министерката Англеовска.
Каматната стапка е нула, согласно името на кредитната линија, а трошоците за аплицирање кон развојната банка, исто така, нема да се плаќаат. Рокот а отплата е до три години со вклучен грејс период до 12 месеци, додека обезбедувањето е со меница, како и во првата кредитна линија.
За оваа линија може да аплицираат сите дејности, сите мали, микро и средни компании коишто имаат намалување на приходот од 30 проценти во последниот поминат месец.
„На пример, ако во месец март споредено со истиот месец минатата година имаат намалување од 30 проценти или споредено со просекот од 2019 година, компаниите треба да се регистрирани повеќе од половина година, да немаат неплатени даноци и придонеси до 31 јануари 2020 година, да не се во постапка на стечај или ликвидација и да не спаѓаат во категорија исклучително ризични кредитобаратели“, рече министерката Ангеловска објаснувајќи дека целата постапка ќе се одвива електронски.
Со Ковид 1 и 2 на фирмите зборно им се ставаат на располагање 13,7 милиони евра бескаматни кредити преку Развојната банка, а исто така и преку комерцијалните банки ќе се стават на располагање дополнителни 50 милиони евра под исклучително поволни услови. Министерката Ангеловска вели дека очекувањата се каматните стапки да се движат околу 1,5 %.
Мерките кои Владата досега ги донесе за поддршка на стопанството и на граѓаните може да се поделат во неколку столбови. Се работи за даночни ослободувања како што беше ослободувањето од аконтации од данок на добивка и данок на личен доход, потоа 50 проценти субвенционирање на придонесите кои спаѓаат во оваа прва група даночни олеснувања, мерки за директна финансиска поддршка и помош на компаниите како што е мерката за исплата на платите и во оваа група за поддршка на ликвидноста спаѓаат и овие бескаматни кредити, односно Ковид 1 и Ковид 2. Понатаму има меки мерки кои се во насока на регулаторни промени, олеснувања да се помогне на граѓаните и стопанството да го премостат полесно овој период.
„Ќе бидеме тука, ќе следиме и многу наскоро кога ќе дојде периодот на закрепнување.Тогаш ќе бидат потребни нови мерки и одлуки за поддршка на стопанството и граѓаните“, најави министерката Ангеловска.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
ТИТАН Усје: Работиме согласно сите закони, емисиите се мерат 24 часа со независен мониторинг – нема надминувања на лимитите
ТИТАН Усје соопшти дека повеќе од 70 години работи како одговорна компанија во земјата, придонесувајќи за националниот развој, локалната економија и снабдувањето со основни материјали за клучни инфраструктурни објекти, меѓу кои болници, брани, патна и јавна инфраструктура.
Од компанијата наведуваат дека грижата за животната средина е нивна основна вредност и дека ја следат јавната дебата поврзана со квалитетот на воздухот и заштитата на животната средина, давајќи, како што велат, транспарентен придонес кон решавање на овие прашања.
„Работиме целосно во согласност со сите важечки закони, подзаконски акти и барањата на нашата А – Интегрирана еколошка дозвола – честопати применувајќи внатрешни стандарди кои се и построги од законските обврски. Нашите емисии континуирано се мерат преку 24-часовен независен мониторинг, со податоци јавно достапни и редовно доставувани до надлежните органи и до медиумите. Редовните и ненајавените инспекции од страна на надлежните тела не констатираат никакви надминувања на законските лимити“, велат од ТИТАН Усје.
Како членка на Групацијата ТИТАН, компанијата информира дека ги следи меѓународно признатите практики и ESG стандарди, со долгорочна посветеност на заштитата на животната средина, вклучувањето на заедницата и современото корпоративно управување.
Во изминатите 15 години, ТИТАН Усје инвестирала повеќе од 29 милиони евра во одржливо производство и еколошки технологии, а дополнителни три милиони евра се планирани до 2029 година.
Од компанијата посочуваат дека нивни приоритети остануваат партнерствата, благосостојбата на вработените и континуираната поддршка на заедницата.
Економија
ОКТА АД – Скопје со силни резултати во 2025 година во пазарна средина исполнета со предизвици
Финансиски резултати за 4-тиот квартал / 12 месеци од 2025 година

*Прилагодена за ефектот на вреднување на залихите
ОКТА АД – Скопје Годишни резултати за 2025 година
Во 2025 година, глобалниот пазар на деривати беше обликуван од геополитичка несигурност и еволуирачки енергетски политики, што резултираше со повремена нестабилност на цените. Ризиците по снабдувањето поврзани со регионалните конфликти и нестабилните трговски рути беа делумно компензирани со зголемено производство од главните извозници, ублажувајќи ги ценовните притисоци во споредба со 2024 година. Намалената индустриска активност на клучните пазари го ограничи растот на побарувачката и придонесе за стабилизација на цените во втората половина од годината.
Во Југоисточна Европа, геополитичките случувања и регулаторните промени продолжија да влијаат врз пазарните услови. Во Северна Македонија, воведувањето на новиот Закон за енергетика во средината на 2025 година и тековните регулаторни прилагодувања влијаеја врз динамиката на цените и конкуренцијата. По благиот пад во 2024 година, локалниот пазар покажа знаци на закрепнување во текот на 2025 година.
Во овие услови, ОКТА успешно се справи со регионалните флуктуации во снабдувањето и силните притисоци од конкуренцијата како на домашниот така и на извозниот пазар. Компанијата ја задржа својата утврдена водечка позиција во големопродажбата, додека структурата на малопродажниот пазар остана во голема мера непроменета. Во текот на целата година, ОКТА се фокусираше на дисциплинирано комерцијално извршување, разумно управување со маржите и насочени, стратешки иницијативи.
Финансиски остварувања
Приходите од продажба за фискалната 2025 година изнесуваа 38.492 милиони денари, во споредба со 44.263 милиони денари во 2024 година, првенствено поради пониските меѓународни цени на горивата и намалениот обем на извоз. Во четвртиот квартал од 2025 година, приходите од продажба се зголемија за 5% на годишно ниво на 10.179 милиони денари.
Бруто добивката порасна на 1.324 милиони денари во фискалната 2025 година од 1.169 милиони денари во претходната година, поткрепена од поголемата домашна продажба, зголемените испораки кон Државните резерви и зголемено тргување со електрична енергија. ЕБИТДА достигна 652 милиони денари, во споредба со 501 милион денари во 2024 година, што одразува поголем домашен обем, намалена изложеност на нестабилност на цените и поголема продажба на електрична енергија. ЕБИТДА во четвртиот квартал од 2025 година изнесуваше 139 милиони денари, што е намалување од 16% на годишно ниво, главно предизвикано од нестабилноста на цените на горивата и пониските маржи на електричната енергија.
Добивката пред оданочување во фискалната 2025 година значително се зголеми на 667 милиони денари, во споредба со 238 милиони денари во 2024 година. Покрај подобрените оперативни остварувања, резултатот е одраз и на помала амортизација по еднократната забрзана амортизација во 2024 година, предвидениот поврат на Данокот на солидарност од 50 милиони денари платен во 2023 година и оптимизирано управување со готовината. Во четвртиот квартал од 2025 година, добивката пред оданочување изнесуваше 177 милиони денари во споредба со 87 милиони денари во четвртиот квартал од 2024 година.
Оперативните трошоци останаа генерално стабилни на годишно ниво. Во 2025 година компанијата продолжи да работи без долг, во континуитет со претходните години. На 29 мај 2025 година, Собранието на акционери одобри распределба на дивиденда од 182,8 милиони денари, што е еднакво на 240,00 денари по акција.
Стратегија и перспектива
ОКТА ја заврши 2025 година со пазарен удел од 67% во Северна Македонија и 29% во Косово, надминувајќи ги планираните цели за профитабилност. Компанијата останува посветена на зајакнувањето на својата лидерска позиција на пазарот, оптимално користење на продуктоводот Солун – Скопје и складишната инфраструктура, како и обезбедување долгорочна сигурност во снабдувањето.
ОКТА продолжува да ја развива својата стратегија за диверзификација, при што значајно вложува и во обновливи извори на енергија. Во текот на годината, компанијата инвестираше 63 милиони денари во проекти од оваа област и се фокусира на максимално искористување на инсталираниот соларен капацитет од 12 мегавати како и идниот систем за батериско складирање. Плановите вклучуваат понатамошно проширување на фотоволтаичните системи и решенијата за складирање.
Корпоративна оштествена одговорност
Во четвртиот квартал, ОКТА дополнително ја зацврсти својата стратешка посветеност кон одржливоста, проширувајќи ги донациите на кровни фотоволтаични системи за образовни институции во Скопје, Битола и Штип. Овие инвестиции ја подржуваат националната цел за зголемување на енергетската ефикасност и обезбедуваат мерливи еколошки продобивки преку значително намалување на емисиите на јаглерод диоксид. Дополнително, компанијата спроведе иницијатива за општествена одговорност кон животната средина, организирајќи акција за пошумување во Националниот парк Јасен, во склоп на тим-билдинг програмата.
Паралелно со овие иницијативи, ОКТА продолжи да го негува и промовира националното културно наследство преку поддршка на реномираните културни фестивали и продлабочена соработка со релевантните културни институции во земјата. Годината ја заокружи со засилен фокус на вклучувањето на заедницата, акцентирајќи ја поддршката за образованието и ранливите групи преку целни донации и општествени иницијативи. За да го сподели напредокот на транспарентен начин и да ја зајакне својата улога како одговорен корпоративен лидер, ОКТА одржа брифинг за медиумите на кој ги претстави клучните достигнувања во текот на годината.
ПР
Економија
Народна банка: Макроекономските движења се во рамките на проекциите
Советот на Народната банка, на редовната седница одржана во февруари, ги разгледа најновите макроекономски показатели и Извештајот за управувањето и инвестирањето на девизните резерви во четвртиот квартал на 2025 година.
Според Информацијата за најновите макроекономски показатели, и натаму преовладуваат оцените за стабилен светски економски раст за периодот 2025 – 2027 година, но ризиците се надолни и главно произлегуваат од трговските и од геополитичките тензии.
„Во домашната економија, најновите показатели главно се во согласност со проекциите. Во третиот квартал од 2025 година, реалниот раст на БДП изнесува 3,8% и е малку над очекувањата, а расположливите високофреквентни податоци упатуваат на раст и во текот на четвртиот квартал. Просечната стапка на инфлација, во 2025 година, изнесува 4,1% и е близу до проекциите. Во јануари 2026 година, девизните резерви забележаа раст и се на ниво коешто, согласно прифатените меѓународни стандарди, е соодветно за одржување на стабилноста на девизниот курс. Податоците од монетарниот сектор покажуваат годишен раст на депозитите од 10% и на кредитите од 13%, во декември 2025 година, што е умерено над проекциите за крајот на годината“, соопшти НБРМ.
Според Извештајот за управувањето и инвестирањето на девизните резерви, во четвртиот квартал од 2025 година, девизните резерви се зголемиле и на крајот на декември достигнале 4.925 милиони евра. Во согласност со инвестициската поставеност, околу 74,2% од девизните резерви се вложени во должнички хартии од вредност, главно во државни обврзници издадени од земји членки на еврозоната, по што следуваат монетарното злато (16,5%) и депозитите и паричните средства (9,3%).
„Сигурноста и ликвидноста во управувањето со девизните резерви се обезбедуваа преку пласмани во финансиски инструменти со висок кредитен рејтинг коишто овозможуваат брза достапност до ликвидни средства, а условите на меѓународните финансиски пазари и внимателниот и врамнотежен пристап кон инвестирањето придонесоа за поволни финансиски остварувања во 2025 година“, се наведува во соопштението од Народната банка.

