Економија
Битиќи: Човечкиот капитал е клучен сегмент во Националната развојна стратегија
„Триесет годишното партнерство со Светска банка, се одбележува во време кога Северна Македонија започнува нов процес, а тоа е Националната развојна стратегија за следните 20 години, која ќе ги адресира сите отворени прашања, кои 30 години не сме ги адресирале“ , рече заменик претседателот на Владата, задолжен за економски прашања, координација на економските ресори и инвестиции, Фатмир Битиќи, на конференцијата посветена на 30-годишното партнерство меѓу Светска банка и Северна Македонија.
Вицепремиерот Битиќи беше говорник на панелот посветен на демографските предизвици и на човечкиот капитал, при што рече дека инвестирањето во човечки капитал е најважната инвестиција и овозможувачки фактор за сѐ друго што правиме, и без инвестирање во него, сите можни стратегии остануваат само идеи на хартија.
„30-годишното партнерство меѓу Светска банка и Северна Македонија се одбележува и во момент кога отпочнуваме нов процес, а тоа Националната развојна стратегија за следните 20 години во кои ги адресираме сите отворени прашања, кои 30 години не сме ги адресирале. Во неа е опфатен и еден клучен сегмент, а тоа е човечкиот капитал. Знаењето и човечкиот капитал се дел од Националната развојна стратегија и се клучни во борбата со демографските предизвици“, рече вицепремиерот Битиќи.
Вицепремиерот Битиќи се осврна и на демографските трендови кои треба да ги согледаме, да ги препознаеме и да не бегаме од нив.
„Треба да ги прифатиме како основа за спроведување на политики. Миграциите ќе продолжат, нема да завршат, нашата држава ќе биде дел од тие процеси, ќе доаѓаат луѓе, но тие кога доаѓаат не секогаш со себе носат лоши навики, туку тие се носители и на капитал, на знаење, на вештини. Овој процес треба да го видиме како можност, а не како пречка за економскиот развој“, рече Битиќи.
На панелот, вицепремиерот Битиќи рече дека има повеќе секторски стратегии кои се усогласени со Националната развојна стратегија, со која јасно дефинираме каде сакаме да се движиме во наредните две децении, да креираме можности за младите. Да се справуваме со диспаритетите во државата помеѓу регионите.
„Човечкиот капитал соодветно е адресиран и во Стратегијата за човечки капитал, која се темели на четири столбови, подобрување на квалитетот на услугите во образованието, здравството и социјалната заштита, ставање многу посилен акцент на потребите на ранливите категории граѓани, зголемени инвестициите во човечки капитал и истовремено зголемена ефикасност на трошењето и, зајакнување на управувачките капацитетите на секторите за човечки капитал“, заклучи Битиќи.
На панелот, заедно со вицепремиерот Битиќи, учествуваа и министерот за образование и наука, Јетон Шаќири, Паоло Бели, менаџер на пракса, социјална заштита и работни места во Светска банка и Благица Петреска, извршен директор на Finance Think.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
По 13 години пауза, продуктоводот Солун – Скопје подготвен за работа: завршени сите технички контроли
Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска, присуствуваше на завршната техничка контрола и верификација на мерниот систем на продуктоводот преку кој ќе се транспортира дизел гориво од Рафинеријата во Солун до Рафинеријата ОКТА во Скопје. Со успешно реализираната проверка се потврдени исправноста, прецизноста и целосната функционалност на системот, со што се исполнети сите технички и контролни предуслови за негово ставање во употреба. Со ова, продуктоводот повторно започнува со работа по 13 години прекин, претставувајќи значаен чекор кон зајакнување на сигурноста во снабдувањето со нафтени деривати и модернизација на енергетската инфраструктура.
Проверката беше спроведена од страна на Бирото за метрологија, со учество на претставници од Чешкиот метролошки институт (CMI) и лабораторијата „Метрон“ од Солун, а во присуство и на преставници од царинската служба. Заедно со овластените и стручни лица од Бирото, тие ја проверуваа исправноста и метролошките карактеристики на системот, со цел да се потврди дека мерната опрема функционира прецизно, сигурно и согласно највисоките стандарди.
Божиновска истакна дека техничката исправност и точноста на мерењето се клучни предуслови за безбедно и транспарентно функционирање на енергетската инфраструктура.
„Ова е значаен чекор кон воспоставување сигурен и модерен систем за снабдување со деривати. Прецизното мерење, контролата и меѓународната верификација значат доверба, стабилност и долгорочна енергетска сигурност за државата“, нагласи Божиновска.
Продуктоводот, пуштен во функција во 2002 година за пренос на сурова нафта, по 2013 година беше предмет на инвестиции за негова пренамена во инфраструктура за транспорт на дизел гориво. Станува збор за систем во должина од 213,5 километри.
Инфраструктурата располага со 15 блок-вентил станици за подобрено управување и високо ниво на безбедност, складишни капацитети од 80.000 м³ во Грција и 30.000 м³ во Северна Македонија, како и современ SCADA систем за следење на притисок, температура и проток во реално време, што гарантира долгорочна сигурност и ефикасност.
Економија
Од полноќ нови цени на горивата
Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад на Република Северна Македонија (РКЕ) донесе Одлука со која се врши зголемување на малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 1,24% во однос на одлуката од 16.2.2026 година.
Од 24.2.2026 година од 00:01 часот максималните цени на нафтените деривати ќе изнесуваат:
Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС – 95 73,50 (денари/литар)
Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС – 98 75,50 (денари/литар)
Дизел гориво ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V) 69,00 (денари/литар)
Масло за горење Екстра лесно 1 (ЕЛ-1) 68,00 (денари/литар)
Мазут М-1 НС 34,520 (денари/килограм)
Малопродажните цени на бензините ЕУРОСУПЕР БС-95 и ЕУРОСУПЕР БС-98 се зголемуваат за 0,50 ден/лит.
Малопродажните цени на ЕУРОДИЗЕЛ (Д-Е V) и на Екстра лесното масло за домаќинство на (ЕЛ-1) се зголемуваат за 1,00 ден/лит.
Малопродажната цена на Мазутот М-1 НС се зголемува за 0,637 ден/кг и сега ќе изнесува 34,520 ден/кг.
Референтните цени на нафтените деривати на светскиот пазар во споредба со претходната пресметка бележат зголемување во просек: кај бензините за 1,380%, кај дизелот за 2,624%, кај екстра лесното масло за 2,351% и кај мазутот зголемувањето е за 2,274%.
Курсот на денарот во однос на доларот во изминатиот период по кој беа формирани цените со претходната пресметка е повисок за 0,4252%.
Економија
Работилница на македонската и грчката регулаторна комисија за енергетика: во фокусот поврзувањето на пазарите за електрична енергија
Регулаторното искуство во поврзување на пазарите за електрична енергија беше фокусот на третата заедничка работилница помеѓу Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад (РКЕ) и Грчката регулаторна комисија за енергија, вода и управување со отпад (RAAEY).
“Откако се донесе Законот за енергетика, во РКЕ се формирани тимови од инженери, економисти и правници кои работат интензивно на подзаконската регулатива што ќе обезбеди усогласување на домашната легислативата со европската. Ова е само еден од предусловите за да започне практичната интеграција на домашниот пазар со регионалните пазари, а потоа и со Европскиот пазар за електрична енергија. Регулаторната работилница за нас е можност да размениме искуства и знаење, затоа што грчкиот регулатор веќе го има затворено овој процес.“ посочи Лирим Сулејмани, заменик претседател на РКЕ.
Од Грчката регулаторна комисија за енергија, вода и управување со отпад (RAAEY) ги презентираа регулаторните чекори кои што ги презеле при спојување со европскиот енергетски пазар, нагласувајќи дека ова е интензивен процес што бара блиска и ефикасна соработка на засегнатите страни за да се постигне јасна и транспарентна транзиција.
РКЕ и РАЕ минатата година во февруари склучија Меморандум за соработка во областите: енергија, вода и отпад со цел размена на регулаторна експертиза.

