На првиот ден од годишната конференција за е-трговија, која годинава се одржува третпат, се обрати поранешната министерска за финансии и актуелен претседател на Асоцијацијата за е-трговија на Македонија, Нина Ангеловска, која ги презентира најновите истражувања за трендот на е-купувањето во државата.

„Сега повеќе од кога било имаме шанса да го забрзаме патот кон смарт и дигитално опшество, кое значи праведно и правично општество, општество што нуди еднакви шанси и можности за сите, кое овозможува побрз, позелен и одржлив економски развој. Северна Македонија има голем потенцијал за е-трговија, само треба што побргу да го отклучиме и да ја ставиме дигитализацијата на нашата нација во петта брзина“, посочи Ангеловска во своето поздравно обраќање.

Ковид-19 влијаел на промената на потрошувачите навики на македонските е-купувачи и 36 % од нив го зголемиле обемот на онлајн-купување.

Во однос на прогресот на е-трговијата остварен од 2017 до 2019 година, Ангеловска вели дека имаме предуслови за побрз развој на е-трговијата, а сепак се движиме со далеку послабо темпо од другите земји. Во 2019 година 36 % од населението со интернет-пристап направило онлајн-нарачка наспроти 20 % во 2017 година. Просекот во европските земји изнесува 71 %.

„Вредноста на онлајн-трансакциите што Македонците ги направиле кон домашни е-трговци во вториот квартал од 2020 бележи раст од 177 %. Позитивно е што структурата се менува и повеќе купувања/плаќања се прават кон дома“, додава поранешната министерка.

Kaj 66 % од анкетираните е-трговци продажбата на физички локации се намалила, а онлајн се зголемила, додека 29 % забележалале раст и на онлајн и на офлајн-продажбите. Најголем предизвик за е-трговците е ниското ниво на дигитални вештини на населението, а потоа наоѓањето квалификуван кадар. Ковид-19 влијаел на промена на навиките на е-купувачите од анкетираните 2.800 испитаници, 37 % значително повеќе купуваат онлајн, речиси 20 % првпат почнале да плаќаат сметки онлајн и да користат владини е-услуги. Пониската цена има најголемо влијание на одлуката за онлајн-купување.

„Иако останува неизвесно колку ефектите од овој принуден раст ќе бидат долготрајни, позитивно е што дури 76 % рекле дека ќе продолжат да купуваат со ист обем и по Ковид-19“, објасни Ангеловска.

Во спроведените прашалници посветен е и дел на нарачките преку социјалните медиуми како еден од главните канали за сива економија во е-трговија.

Како што објаснува Ангеловска, речиси половина од анкетираните (47 %) се изјасниле дека прават нарачки преку социјалните медиуми, при што 48 % од нив никогаш не добиваат фискална сметка. Иако повеќето од нив се запознаени со ризиците дека не се заштитени како потрошувачи, како и дека се учесници во сивата економија, тие велат дека ги прифаќаат ризиците и го прават тоа затоа што им е позгодно и полесно.

Од 40 % од e-трговците што кажале дека примаат вакви нарачки, 37 % од нив стравуваат дека ќе ја изгубат потенцијалната продажба ако не ги прифаќаат нарачките директно преку пораки.