Здравствено-економската криза, која трае веќе две години, предизвика сериозно засегање на стопанството, а претпријатијата ги доведе во ситуација на тешко одржување на финансиската стабилност и на деловната активност. Надминување на состојбите е единствено можно со адекватни, добро испланирани и таргерирани мерки, кои ќе се дефинираат во блиска комуникација со реалниот сектор. Парцијалните решенија, кои се носат без соодветна анализа и не се во корелација со други мерки, како што е одлуката за определување највисоки цени на основните прехранбени производи во трговијата на големо и трговијата на мало, уште повеќе ќе ја нарушат тешката состојба во која се наоѓаат претпријатијата и ќе предизвика дополнителни проблеми за граѓаните, меѓу кои и ограничување на пристапот до основните животни продукти, предупредија денеска од Сојузот на стопанските комори.

„Одлуката за ограничување на цените на одредени производи, за да даде позитивен ефект, потребно е да биде донесена во корелација со други мерки. Прво, потребно е влезните инпути во сите компании да се стабилизираат, односно суровините и репроматеријалите, конкретно во прехранбената индустрија, да се овозмозможи да имаат соодветна минимална цена. Тоа може да се направи преку активирање на државните стокови резерви по одредени стабилни цени за периодот во кој одлуката за ограничување на цените е во сила. Потребно е и стабилизирање на енергентите во рамка во која државата би гарантирала одредени цени на електричната енергија и на гасот, од кои значително зависи висината на цената на производите. За да се донесат мерки што ќе дадат позитивни резултати, неопходно е тие да бидат креирани со активно учество на бизнис-заедницата“, истакна Горан Георгиевски, потпретседател на Агробизнис-комората.

Доколку не се постапи во согласност со препораките што ги дава Агробизнис-комората, ограничувањето на цените директно ќе предизвика ефект на празни полици во снабдувачките центри насекаде во државата.

„Имено, во дадени услови на многукратно зголемени трошоци на инпутите во производните процеси, а при забрана за зголемување на цените на крајните производи, единствено можно решение е прекин на производството и отпуштање на вработените. Исто така, можно е и стимулирање на сивата економија бидејќи во неможност производите да се набават по регуларен пат, граѓаните ќе бидат принудени да ги набавуваат на друг начин, што ќе донесе и до формирање цени што се многу повисоки од реалните, но ќе предизвика и несигурност во квалитетот на производите“, изјави Георгиевски и додаде дека наместо за замрзнување на цените, треба да се размислува за замрзнување на маржите бидејќи тоа е она што во вакви услови може да спречи нереално зголемување на цените.

Претседателот на Агробизнис-комората, Огнен Оровчанец, додава дека за долгорочно стабилизирање на пазарот на храна, треба да се имплементираат и долгорочни мерки, како што е формирање една надлежна државна институција.

„Сега надлежностите се поделени меѓу Министерството за земјоделство, Министерството за економија и Агенцијата за храна и ветеринарство и Министерството за здравство како надлежни за безбедноста. Но, секојдневната пракса покажува дека овие институции функционираат без меѓусебна поврзаност и координација, а притоа никој не сноси одговорност за пропустите што секојдневно се случуваат и од кои претпријатијата трпат штета. Одговорноста едноставно се префрла од еден на друг, без притоа да се најде решение за проблемите што постојат. Затоа, сметаме дека е неопходно да постои едно министерство за храна, кое ќе биде целосно надлежно за сите прашања поврзани со оваа проблематика. Така ќе имаме системски и инклузивен пристап во регулирање на оваа значајна област, што на граѓаните ќе им гарантира пристап до квалитетни прехранбени производи по реални цени. Ова барање Сојузот и Агробизнис-комората досега неколкупати го има јавно истакнато, но веруваме дека состојбата во која се најдовме поради кризата уште еднаш ја апострофира неговата важност“, истакна Оровчанец.