Економија
Црна Гора во фокусот на стартап-заедницата: потпишани насоки на иницијативата Adria ScaleUp
На маргините на ESG Adria Самитот во Порто Монтенегро, претставници на стартап и иновациската заедница од целиот регион официјално ја поддржаа иницијативата Adria ScaleUp – заедничка платформа насочена кон отстранување на пречките и создавање поволни услови за раст и развој на стартапи низ Adria регионот. Иницијативата беше координирана од Western Balkans Startup Alliance, Plug and Play Tech Center и Sustineri Partners, со поддршка од бројни основачи на стартапи, акцелератори, фондови, истражувачки институции, иновациски центри, како и претставници од приватниот и јавниот сектор.
Иницијативата беше претставена за време на затворена тркалезна маса, на која учесниците дискутираа за структурните и политичките предуслови за долгорочен раст на иновативните компании, како и за актуелните пречки кои го ограничуваат пристапот до капитал, регионалната соработка и институционалната поддршка.
Воведни излагања имаа Нина Николиќ, коосновач на Western Balkans Startup Alliance, Ураник Бегу, директор за CEE регионот во Plug and Play Tech Center, и Билјана Брејтвеит, директорка на Sustineri Partners. Сите се согласија дека координираниот регионален пристап и инклузивните политики кои ги одразуваат реалните потреби на стартап заедницата се од клучно значење.
„Посебно внимание беше посветено на анализа на инвестицискиот јаз во регионот и недостатокот на структури кои градат доверба кај инвеститорите. Во тој контекст, учесниците дискутираа за конкретни мерки за привлекување на повеќе приватен капитал – вклучувајќи даночни олеснувања за инвестиции во иновации, јавно-приватни инвестициски модели и поддршка за компании водени од жени и млади. Исто така беше претставен заеднички нацрт-документ кој ги дефинира клучните елементи на иницијативата, а кој ги обедини десетици потписници од претприемачкиот, инвестицискиот, акцелераторскиот и академскиот сектор“, изјави Брејтвеит.
„Од самиот почеток, Western Balkans Startup Alliance ги поврзува највлијателните лидери на иновациите во регионот. Преку континуирана соработка меѓу инкубатори, акцелератори и стартап заедници, изградивме силни темели за соработка, размена на знаење и заеднички глас кон креаторите на политики. Нашата посветеност на регионален пристап, заснован на реални потреби на стартапите и практични решенија, ја прави оваа алијанса силен двигател на долгорочни промени. Ни треба иницијатива која поттикнува регионален дијалог помеѓу институциите и стартап заедницата. Заедно градиме посветла иднина“, порача Нина Николиќ.

Во периодот од април 2025 до април 2026 година, иницијативата ќе биде фокусирана на пет стратешки насоки. Прв приоритет е спроведување на сеопфатна анализа на политики со цел идентификување на правните и регулаторните пречки кои го забавуваат растот на иновативните компании. Вториот приоритет е поедноставување и усогласување на прописите што се однесуваат на регистрација на компании, прекугранично делување и заштита на интелектуална сопственост. Третата насока вклучува развој на паметни поттикнувања за иновации и истражување, меѓу кои се даночни олеснувања, грантови и модели на заедничко инвестирање. Четвртиот фокус е зајакнување на регионалната поврзаност преку споделена инфраструктура и прекугранични иновациски програми. Конечно, петтиот приоритет се однесува на воспоставување формални механизми кои ќе овозможат активно вклучување на стартап заедницата во обликувањето на политиките на регионално ниво.

„Adria ScaleUp иницијативата е важен чекор кон системски пристап во развојот на регионалниот стартап екосистем. Ако сакаме стартапите овде не само да се појават, туку и да растат и останат, мораме да им понудиме предвидлива, поврзана и поттикнувачка околина. Тоа значи усогласени прописи, паметни поттикнувања и инфраструктура која не завршува на граница. Оваа иницијатива покажува дека сме подготвени за соработка – не само преку идеи, туку и преку конкретни алатки кои ќе го олеснат скалирањето на компаниите и ќе ја вклучат стартап заедницата во обликувањето на политиките. Ми претставува задоволство што Plug and Play може да биде дел од овој процес, заедно со партнери кои разбираат дека одржлива иновација се гради преку партнерство“, додаде Ураник Бегу, директор на Plug and Play Tech Center за Југоисточна Европа.
Заклучено е дека првиот годишен извештај за напредокот ќе биде објавен на следниот Самит во април 2026 година, со што ќе се постави јасна рамка за следење на резултатите и одговорностите. Иницијативата останува отворена за нови партнери, а повикот е упатен до чинители од приватниот и јавниот сектор, како и до меѓународни организации и технолошки лидери.
ПР
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Мој ДДВ не се укинува – налозите за исплата во февруари се подготвуваат, извести УЈП
Управата за јавни приходи ги демантира написите во дел од медиумите дека се укинува мерката „МојДДВ“.
„Јасно и недвосмислено истакнуваме дека не постои одлука за укинување на „МојДДВ“ – мерката се спроведува континуирано, а сите граѓани можат да ја користат апликацијата и да ги остваруваат своите права согласно законските одредби. За спроведување на мерката „МојДДВ“ се предвидени средства во Буџетот за 2026 година, со што се обезбедува нејзино непречено и континуирано спроведување“, велат од УЈП.
Во текот на 2025 година за редовна исплата исплатени се 3.458.885.995 денари, што е 56,2 милиони евра средства вратени на сметките на граѓаните по основ на „МојДДВ“.
Гледано по квартали, повратот на средства преку „МојДДВ“ во текот на 2025 година е следен:
•За К4 2024 година (исплата во февруари 2025) исплатени се 870.329.146 денари за 496.442 корисници;
•За К1 2025 година исплатени се 784.442.146 денари за 491.770 корисници;
•За К2 2025 година исплатени се 882.137.038 денари за 503.655 корисници;
•За К3 2025 година исплатени се 921.977.665 денари за 515.182 корисници;
•За К4 2025 година налозите се во обработка и согласно законските одредби исплатата на средства е предвидена за февруари 2026 година.
Во текот на 2025 година беа извршени и дополнителни исплати (од изминатите години) кон корисниците кои немале точни податоци во периодот кога биле редовните исплати:
•За скенирани сметки во 2020 година исплатени се 2.658.049 денари;
•За скенирани сметки во 2023 година исплатени се 7.552.401 денари;
•За сметки скенирани во 2024 година исплатени се 4.076.525 денари.
На сметките на граѓаните во 2025 година по основ на редовна и дополнителна исплата на средства преку „МојДДВ“, исплатени се вкупно 3.473.172.970 денари или 56,4 милиони евра.
УЈП ги известува граѓаните дека веќе ги подготвува налозите за исплата на средства за скенирани сметки во последниот квартал од 2025 година, која треба да се реализира во февруари 2026 година.
„Апелираме граѓаните да не потпаѓаат под шпекулации и да ги следат исклучиво официјалните информации и соопштенија на Управата за јавни приходи. Истовремено, УЈП ја информира јавноста дека апликацијата „Мој ДДВ“ функционира редовно. Во рамки на тековните технички подобрувања на системот, можно е повремено забавување при најавување на апликацијата од страна на корисниците или при вчитување на фискалните сметки. Овие појави се привремени, а надлежните технички служби континуирано работат на нивно отстранување, со цел да се обезбеди подобро корисничко искуство. Со ова уште еднаш потврдуваме дека апликацијата „Мој ДДВ“ останува во функција и не се разгледува нејзино укинување“, се додава во соопштението на УЈП.
Економија
Малите и средни претпријатија се ’рбетот на економијата – претставена Националната стратегија за МСП 2025–2030
Министерството за економија и труд денес ја презентираше Националната стратегија за мали и средни претпријатија 2025–2030, стратешки документ кој ја дефинира насоката за развој, конкурентност и отпорност на малите и средни претпријатија во Република Северна Македонија во наредните години.
Малите и средни претпријатија претставуваат ’рбет на националната економија, сочинувајќи околу 99 проценти од вкупниот број претпријатија и обезбедувајќи егзистенција за речиси три четвртини од вработените. Тие имаат клучна улога во економскиот раст, иновациите и социјалната стабилност на државата.
На настанот, министерот за економија и труд Бесар Дурмиши истакна дека Стратегијата е повеќе од формален документ и дека таа претставува јасна определба за поддршка на домашните претприемачи.
„Малите и средни претпријатија не се само дел од нашата економија – тие се нашата економија. Секој нивен успех значи посигурна иднина за едно семејство и посилна држава. Со Стратегијата за МСП 2025–2030 создаваме услови тие да бидат лидери на промените, а не нивни следбеници,“ истакна министерот.
Економија
(Видео) Димитриеска-Кочоска: Ниските камати за Еврообврзницата се силен сигнал зајакната доверба на инвеститорите во економските политики на државата
Министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска денеска на прес-конференција информираше дека Министерството за финансии успешно ја реализираше аукцијата за издавање на 10-тата Еврообврзница, обезбедувајќи историски поволни каматни стапки и силна доверба од меѓународните инвеститори, во услови на зголемена глобална макроекономска и геополитичка неизвесност.
Како што објави Димитриеска-Кочоска, задолжувањето е реализирано преку две транши од по 500 милиони евра, со рок на доспевање од 4 и од 8 години, што претставува внимателно дизајнирана структура со цел оптимално управување со јавниот долг, рамномерно распределување на доспевањата и намалување на ризиците поврзани со рефинансирање во среден и долг рок.
„Одлуката за ваква структура не е случајна. Таа е резултат на детална анализа на пазарните услови и на нашата стратегија за одговорно управување со јавниот долг, со јасна цел – да се намалат ризиците и да се обезбеди поголема фискална стабилност. Особено значајно е што беше успешно пласирана осумгодишна еврообврзница, рок на доспевање кој последен пат беше постигнат пред повеќе од дваесет години. Овој резултат, како што истакна министерката, претставува силен сигнал за обновената и зајакната доверба на меѓународните инвеститори во макроекономските политики, реформската агенда и институционалната стабилност на државата“, кажа министерката.
Како што образложи министерката на прес-конференцијата, интересот од инвеститорите беше исклучително висок и повеќекратно го надмина понудениот износ. Само еден час по објавувањето на индикациите за каматните стапки, побарувачката достигна околу две милијарди евра. Пред отворањето на американскиот пазар, книгата на инвеститори надмина три милијарди евра, додека по неговото отворање, вкупната понуда достигна повеќе од четири милијарди евра. Во процесот учествуваа над 150 глобални инвеститори, меѓу кои водечки пензиски фондови, осигурителни компании и други еминентни институционални инвеститори од Германија, Соединетите Американски Држави, Велика Британија и земјите од Европската Унија.
„Како директен резултат на силната побарувачка, квалитетната инвеститорска база и внимателно одбраниот момент за излез на меѓународните пазари, кај двете транши беше постигната најтесна каматна маргина во однос на референтниот Еурибор во споредба со сите државни издавања во последните дваесет години. Каматната стапка за траншата со рок од 4 години изнесува 3,875 проценти, додека за траншата со рок од 8 години 4,75 проценти, што, имајќи го предвид актуелното високо ниво на Еурибор, претставува најконкурентна цена на задолжување што државата ја има постигнато во последните две децении. Во услови кога голем број земји, вклучително и земји членки на Европската Унија со повисок кредитен рејтинг, се задолжуваат по значително повисоки каматни стапки, постигнатите услови за нашата држава јасно ја потврдуваат довербата во нашата фискална стратегија и макроекономска стабилност“, нагласи министерката и додаде дека при издавањето на оваа Еврообврзница, трошоците за синдикатот на банки и за правните советници се пропорционално најниски во споредба со сите претходни издавања.
Дополнително, како што потенцираше министерката, со цел да се намалат фискалните оптоварувања и да се искористат поволните пазарни услови, паралелно со новата емисија се реализира и предвремен откуп на еврообврзницата што достасува во јуни 2026 година, со што ќе се остварат значајни заштеди кои во голем дел ќе ги компензираат трошоците од новото задолжување.
Министерката потенцираше дека Македонија во моментов се задолжува по услови кои се подобри од повеќето земји во Западен Балкан, со каматни стапки блиски до регионскиот минимум и со исклучително силен интерес од инвеститорите и даде споредба со земји од поширокиот регион, како и земји членки на Европската Унија со повисок кредитен рејтинг, во последниот период реализираа задолжувања по значително повисоки каматни стапки.
„Излегувањето на меѓународниот пазар на капитал во овој период има изразен стратешки карактер. Подготовките започнаа уште во последниот квартал од 2025 година и вклучуваа континуирана комуникација со инвеститорите, детална анализа на пазарните движења и директни средби со инвеститорската заедница. Во ноември беше реализирана инвеститорска презентација во Лондон пред повеќе од 40 инвеститори, додека во периодот од 11 до 12 јануари годинава беа одржани средби со повеќе од 60 глобални инвеститори, меѓу кои и најголемите пензиски фондови и осигурителни компании од САД и Европската Унија. Bank of America имаше водечка улога во координацијата на целиот процес“ кажа Димитриеска-Кочоска.
Средствата обезбедени преку оваа еврообврзница, кои се целосно планирани во Буџетот за 2026 година и во Ревидираната стратегија за управување со јавниот долг, ќе бидат наменети за навремена отплата на еврообврзницата издадена во 2020 година во износ од 700 милиони евра, како и за сервисирање на други обврски кои доспеваат во тековната година.
Потсети дека издавањето на оваа еврообврзница е целосно проектирано и планирано во Буџетот за 2026 година, како и во Ревидираната стратегија за управување со јавниот долг. Тоа значи дека иако номиналниот износ на задолжувањето изнесува една милијарда евра, во текот на 2026 година Министерството за финансии ќе изврши исплата на обврски по основ на надворешен долг во вкупен износ од околу 893 милиони евра. Со тоа, подвлече министерката, нето-ефектот врз јавниот долг е значително понизок и во целост усогласен со среднорочната фискална рамка.
Во 2026 година, вкупните обврски за отплата на домашниот и меѓународниот пазар изнесуваат околу 1,563 милијарди евра, во 2027 година 1,579 милијарди евра, во 2028 година 1,971 милијарди евра, во 2029 година 1,304 милијарди евра, а во 2030 година 1,414 милијарди евра или вкупно за пет години 8,804 милјарди евра
Токму затоа, потенцираше Димитриеска Кочоска, ова издавање има јасна улога во рамномерно распределување на доспевањата и во намалување на ризиците поврзани со концентрација на отплати во поединечни години

