Економија
(Видео) Битиќи од Брисел: Ве уверувам во нашата максимална заложба кон исполнување на препораките од извештајот на ЕК
Заменик-претседателот на Владата задолжен за економски прашања, координација на економските ресори и инвестиции, Фатмир Битиќи, денес во Брисел учествуваше на билатералниот скрининг-состанок од Кластерот 2, „Внатрешен пазар“, поточно на состанокот од Поглавјето 9, „Финансиски услуги“.
Во својот говор пред претставниците на Европската Унија (ЕУ), вицепремиерот Битиќи нагласи дека финансиските услуги иако не се основните вредности на договорот за основање на Европската Унија, тие не се ни основите на формирањето на Унијата, но во почетокот на третата деценија на 21 век тие се исто толку важни колку што во средината на претходниот век биле основните права и слободи врз кои се базира договорот за формирање на ЕУ.
„Сите ќе се согласиме дека не можеме да го замислиме секојдневниот живот без користење на финансиските услуги со цел да ги задоволиме нашите секојдневни потреби, плаќање на киријата, хипотеката, заемот, котизацијата за универзитет, плаќање онлајн, плаќање во готово, па дури и плаќањето со крипто, што е голем предизвик од гледна точка на финансиска контрола во целиот свет“, рече Битиќи.
Вицепремиерот Битиќи пред претставниците на Европската комисија нагласи дека финансиските услуги се насекаде околу нас и дека ние директно или индиректно секогаш сме опкружени со акции и трансакции, кои се тесно поврзани и зависни од финансиските услуги.
„Како што видовме во последниот извештај на Европската комисија, Европскиот парламент, Советот, Европскиот економски и социјален комитет и Комитетот на регионите, Северна Македонија е умерено подготвена земја со постигнат одреден напредок во текот на минатата година во областа на финансиските услуги. Како што беше наведено во извештајот, ние сме во напредна позиција во однос на супервизорската и регулаторната рамка за кредитните институции. Од друга страна, заостануваме во усогласувањето во делот на осигурувањето и пазарите на капитал. Извештајот констатира добар напредок во имплементацијата на стандардите за ликвидност од Базел 3 и дека преземаме одредени активности за да спречиме нефер банкарски практики и да спроведеме подобра и поефикасна заштита на потрошувачите“, рече Битиќи во својот говор.
Вицепремиерот во својство на главен координатор на Кластерот 2, во кое спаѓа Поглавјето 9 – „Финансиски услуги“, ги увери претставниците на Европската Унија дека земјата оваа година ќе се потруди максимално да ги исполни препораките од извештајот, со што ќе донесеме закон за решавање (резолуција) банки и имплементација на законодавството и подзаконските акти и врз основа на тоа да го завршиме назначувањето на регулаторно тело за банките, правилно справување и спречување на нерегистрираните и неосигурените возила и ќе продолжиме да се занимаваме со заштитата на потрошувачите заедно со формирањето финансиски народен правобранител.
„Ќе ги катализираме напорите нагласени во извештајот во делот за развивање на одредбите за резолуција на банките во согласност со рамката на ЕУ, со посебен акцент на Директивата за спојување и решавање на банките. Законот за осигурување депозити ќе биде изменет за да се подобри осигурувањето на депозитите и да се имплементираат забелешките на Уставниот суд во неговата одлука од јули 2021 година. Нашата централна банка веќе посвети дел на својата веб-страница на правата на потрошувачите заедно со правилното споделување информации за да се избегнат нефер банкарски практики“, посочи Битиќи.
Вицепремиерот додаде дека земјата ќе вложи многу повеќе напори за измена на Законот и зајакнување на осигурувањето на сите моторни возила во државата заедно со поставување систем, каде што ќе се чуваат сите потребни податоци за осигурените возила, со што ќе го спречиме возењето неосигурени возила.
На крајот на својот говор заменик-претседателот на Владата рече дека финансиските пазари ќе се развиваат како што беше предвидено во стратегијата од февруари 2022 година, каде што очекуваме проширување на понудата на долгорочни хартии од вредност со зголемена побарувачка, а измената на Законот за инвестициските фондови во јули 2021 година и другите имплементирачки закони за инвестициски фондови и хартии од вредност се однесуваат на дел од неопходното усогласување со правото на ЕУ.
Работната група за ова поглавје ја предводи заменичката на главниот преговарач со Европската Унија, Дрита Абдиу-Халили, и неа ја сочинуваат претставници од Секретаријатот за европски прашања, Министерството за финансии, Народната банка на Република Северна Македонија, Комисијата за хартии од вредност, Централниот регистар, Агенцијата за супервизија на осигурувањето, Управата за финансиско разузнавање, Министерството за внатрешни работи, Финансиската полиција и Државната комисија за спречување на корупцијата.
Билатералниот скрининг продолжува на 1 март за кога е закажан состанокот за Поглавјето 28, „Заштита на потрошувачите и јавното здравје“.
Вицепремиерот Битиќи и неговиот кабинет, како што е предвидено во нашата преговарачка структура, се назначени за координатори на целиот Кластер 2, покрај координацијата на Секретаријатот за европски прашања како институција назначена за координација на национално ниво.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Македонски производи во износ од 15,5 милиони евра извезени преку мрежата на Лидл во 2025 година
Извозот на македонски производи во 2025 година преку продажната мрежа на Лидл достигна 15,5 милиони евра, што е јасен показател за извозниот потенцијал на домашните производи и можноста за пласман на европските пазари што ја нуди Лидл. Ова претставува огромен раст, во споредба со 5 милиони евра извоз во 2024 година и 570 илјади евра во 2023 година.
Странските пазари најголем интерес покажаа за трпезното грозје, од кое беа реализирани приходи од 3,3 милиони евра, а имаше најголем пласман во Полска. Одлични резултати имаше и од извозот на јагнешко месо во Бугарија, чија продажба донесе прилив од 2,2 милиони евра.
Дека свежото овошје и зеленчук се еден од домашните извозни адути покажа податокот според кој од вкупниот износ од 15,5 милиони евра, во минатата година беше реализиран извоз од 5 милиони евра. Преку мрежата на Лидл се извезени 15 вида од овие земјоделски култури, од преку десет добавувачи. Петте најизвезувани производи беа грозје, зелка, пиперка, моркови и домати, кои одлично поминаа во Бугарија, Германија, Романија, Полска, Словачка, Србија, Чешка и други земји. Во рамки на редовниот извоз од 7 милиони евра доминираа конзервираните производи, со остварени продажби во странство од 5,8 милиони евра, по што следуваат кондиторските, млечните производи, како и виното и пијалаците.
„Постои голем потенцијал за извоз на македонските производи. За нас во Лидл е успех што можеме да ги поддржиме и да бидеме мост за македонските производи кон европските пазари. Постојано соработуваме со производители од земјава и сме особено горди што на десетици компании можеме да им помогнеме во процесите на сертификација, зголемување и унапредување на капацитетите за производство и да овозможиме извоз на европските пазари“ изјави Стефан Георгиев, комерцијален директор на Лидл Северна Македонија.
Преку иницијативата „Македонска недела“, Лидл во претходните две години организираше 22 промоции во маркетите во Бугарија, Словенија, Србија и Хрватска, со понуда на над 70 македонски производи од 17 добавувачи и над 2.200 палети производи, правејќи ги многу повидливи и препознатливи за странските потрошувачи.
Лидл се позиционира како сериозен и значаен партнер на македонската економија, со мерливи резултати во извозот на домашни производи и конкретна поддршка на домашните компании. Со отворањето на маркети низ целата земја компанијата очекува зајакната соработка со домашните производители, со цел на потрошувачите да им понуди широк спектар на квалитетни производи по пристапни цени.
(ПР)
Економија
Забрзување на енергетската транзиција: Јасен план и координиран пристап – одржан состанок на JETIP Инвестициската платформа
Денеска се одржа четвртиот координациски состанок на Инвестициската платформа за праведна енергетска транзиција (JETIP – Just Energy Transition Investment Platform), на кој клучните актери разговараа за напредокот во политиките, планирањето и регулаторните реформи што ја поддржуваат праведната енергетска транзиција на Северна Македонија.
Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, г-ѓа Сања Божиновска, истакна дека во изминатиот период Министерството е фокусирано на зајакнување на политичките и планските основи неопходни за ефективна имплементација на Инвестициската платформа.
Во таа насока, подготвени се два Годишни планови за развој на енергетскиот сектор за 2025 и 2026 година, усогласени со приоритетите на праведната транзиција, кои обезбедуваат јасна краткорочна рамка за реализација на проектите и подготвеност за инвестиции.
Паралелно, Националниот план за енергија и клима ја заврши фазата на јавни консултации и влезе во завршна фаза на финализација. НЕПК ги обединува целите за декарбонизација, развојот на обновливите извори на енергија и потребите за флексибилност на енергетскиот систем, со посебен фокус на регионите погодени од транзицијата од јаглен. По неговото усвојување, Планот ќе претставува стабилна основа за јавните и приватните инвестициски одлуки.
На регулаторен план, во завршна фаза е и подготовката на Законот за обновливи извори на енергија, со чијштоo усвојување ќе се создадат услови за значително забрзување на инвестициите и исполнување на целите за декарбонизација.
Овие активности не претставуваат изолирани реформи, туку овозможувачки чекори за реализација на проектната рамка на Инвестициската платформа.
Владата уште еднаш ја потврди својата силна посветеност на праведната енергетска транзиција, поддржувајќи ја Инвестициската платформа како клучен механизам за координација, инвестиции и забрзана имплементација на реформите.
Економија
НБРМ: Усвоен Кварталниот извештај, макроекономските движења во согласност со очекувањата на Народната банка
Советот на Народната банка, на седницата одржана на 3 февруари 2026 година, го усвои Кварталниот извештај, во кој се наведува дека макроекономските показатели упатуваат на стабилни остварувања во најважните сегменти на економијата и во најголем дел се во согласност со октомвриските проекции на Народната банка. Домашната инфлација очекувано забави под влијание на забавувањето на базичната инфлација, а домашната економската активност умерено забрза. Банкарскиот сектор и натаму остварува солиден раст на депозитната база и кредитната активност, а девизните резерви се задржуваат на соодветно и сигурно ниво.
Народната банка продолжи со унапредувањето на својот оперативен инструментариум заради поддршка на ефикасното спроведување на монетарната политика. Во последниот квартал од 2025 година, таа изврши приспособување на оперативната монетарна рамка заради подобрување на управувањето со ликвидноста и зајакнување на монетарната трансмисија. Со измените се става посилен акцент на инструментите со пократок рок на достасување и на почестите операции, што овозможува поефикасно пренесување на монетарните сигнали до краткорочните каматни стапки на пазарот на пари, без да се менува поставеноста на монетарната политика.
Во Кварталниот извештај се наведува дека во четвртото тримесечје од 2025 година годишната стапка на инфлација изнесуваше 4,2%, што претставува очекувано забавување. Инфлацијата за целата 2025 година, во просек, изнесува 4,1%, што е близу до октомвриските согледувања. Според октомвриските оцени, за 2026 година и на среден рок се очекува забавување на инфлацијата и постепено враќање кон историскиот просек. Сепак, и понатаму постојат одредени ризици, при што главните извори на неизвесност се поврзани со движењата на цените на примарните производи на светските берзи, геополитичките тензии и процесите на трговска фрагментација, како и со одредени домашни фактори што влијаат врз побарувачката.
Во третиот квартал од 2025 година, реалниот годишен раст на бруто домашниот производ забрза и од 3,5% во претходното тримесечје се искачи на 3,8%, што е малку повеќе од оцената во рамките на октомврискиот циклус проекции. Според основното сценарио од октомври, за целата 2025 година се очекува забрзување на економскиот раст којшто би изнесувал 3,5% (3,0% во 2024 година), а во 2026 година, како и на среден рок дополнително би се засилил и би достигнал 4,0%.
На крајот на 2025 година, нивото на девизните резерви достигна 4.920,5 милиони евра и според сите релевантни показатели, обезбедува соодветна поддршка за одржување на стабилноста на домашната валута.
Податоците од монетарниот сектор укажуваат на натамошна солидна кредитна поддршка за економијата и зајакнување на депозитната база на банките. Во четвртиот квартал од 2025 година, годишниот раст на вкупните кредити изнесуваше 13%, при годишен раст и на депозитите од 10%, што е малку над нивото проектирано за крајот на годината.
На седницата, Советот на Народната банка разгледа и други точки поврзани со тековното работење на Банката.

