Економија
(Видео) Даночните реформи на Тевдовски како во времето на Хрушчов
Даночната реформа, воведување на прогресивниот данок што го предлага министерот за финансии, Драган Тевдовски, наместо фискален ефект, само ќе ги научи субјектите да бидат даночни непослушници и ќе ја стимулира сивата економија. Со ова нема да се постигне никакво нивелирање на јазот меѓу богатите и сиромашните, а мерката е само популизам што декларативно треба да ги поткрепи социјалдемократските политики, е првиот впечаток на идните даночници од кои ќе се собираат овие средства.
Повеќето од засегнатите велат дека оваа даночна интервенција се протнува без широка дебата и изминативе месеци, откако таа беше најавена, па до денес, не се направени никакви консултативни состаноци со тие што ќе бидат есапени. Негодувањата се насочени и кон селективниот приод во собирање на данокот и се посочува дека ако се направи наплата на даноци во извесни региони во државата каде што тоа воопшто не се прави, ќе се добие и поголем буџетски ефект отколку овој што се најавува со наплата на прогресивниот данок.
Според Зоран Витанов, претседател на „Ликонет“, оваа даночна мерка личи на уравниловските што ги правел поранешниот советски лидер Никта Хрушчов и претставува казнива политика кон успешните.

„Ние можеме да ги пренесеме бизнисите надвор од држава и со тоа ќе изгуби и државата и граѓаните. Се разбира дека сите сме свесни оти во Македонија има многу сиромашни, но дали е ова начинот да се постигне социјална рамноправност. Од каде сме сигурни дека овој дополнителен данок нема да служи само за хранење на владејачките партии“, смета Витанов.
Ова е тотално промашен модел за економски развој, а ефектуирањето дополнителни 25 милиони евра во државната каса не се никаква фискална мерка што ќе донесе социјално порамнување и ќе го намали јазот меѓу богатите и сиромашните, смета дел од стручната економска јавност.
За Снежана Костадиновска-Молошовска од Институтот за економија, оваа нова даночна мерка се носи непромислено и воопшто не е приоритетна за да се зголеми буџетот. Според неа, од времето кога е донесен рамниот данок, значително била зголемена даночната дисциплина, а сега со воведување на прогресивниот данок голем е ризикот дека повторно ќе ја снема и дека ќе се зголеми даночната непослушност.

Успешните Владата ги нарекува богати и како да сака да ги казни да не одат напред, сметаат од бизнис-заедницата. Од таму велат дека владините службеници не сакаат да се откажат од непотребните административни трошоци што го оптоваруваат буџетот, а сака да ги оптовари оние што се поуспешни во работата.
Наместо ИТ-индустријата или прогресивните растечки индустрии да бидат поттикнати и да отвораат нови работни места, па социјално загрозените да може да заработуваат, тие евентуално би добиле социјална помош чиј износ не може да задоволи никакви егзистенцијални потреби. Затоа, сметаат економските експерти, ова владино ветување е поигрување со социјалната правда и чиста манипулација која може да ѝ донесе голема штета на македонската економија.
Од Стопанска комора за информатички и комуникациски технологии МАСИТ исто така се револтирани од обидот да се провлече воведувањето на прогресивниот данок, без никој да не ги консултира.
За Горан Поповски, претседател на Управниот одбор на МАСИТ, ИТ-дејноста кај нас и натаму е во развој и на неа треба да се работи стимулирачки, а со најавата за прогресивен данок се добива впечаток дека може да предизвика излевање на стручните кадри од земјава.

Нивните анализи покажуваат дека станува збор и за тактизирање во актуелниот политички миг и дека не се води сметка за тоа со колкав ризик од даночна евазија ќе се соочиме.
Субјектите што се засегнати од новата даночна мерка веќе бараат начин како да го скријат приходот, односно наоѓаат други начини на месечна распределба на приходот, со што де факто ќе биде стимулирана сивата економија.
Уште поголеми се стравувањата дека ова е само вовед во уште поригидно пропорционално порамнување.
Ако е ова дел од заговарањето на политиките на владејачката партија која мора да пласира политики на социјалдемократи, но во неспремна економска клима, препораките на експертите се да се почека, а не да се кокетира на картата социјална првада.
Во креирање на новиот данок засега не е направена процена колкав е ризикот од тоа голем дел од овие бизниси да ја напуштат земјата и истовремено стотици вработени во овие фирми да останат без работа.
Повикувајќи се на социјална правда и можност дополнително да се даночат богатите, односно оние со приход од 90.000, кои, според многумина, ако, на пример, единствениот хранител во семејството успева да ги заработи, не се воопшто ставка што може да се смета за луксуз, не е никаква социјлна правда, туку спротивно на тоа, ќе ги осиромаши и оние што со поголемите месечни заработувачки се поголеми двигатели на економијата. Економскиот сообраќај и движењето на парите во земјата, секако, во најголем дел го прават оние со поголема куповна моќ.
Останува отворено и прашањето која е гаранцијата дека и дополнителниот даночен доход ќе биде наменет токму за тоа за што најавува Владата, а нема да послужи за хранење на државниот апарат?
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Македонски производи во износ од 15,5 милиони евра извезени преку мрежата на Лидл во 2025 година
Извозот на македонски производи во 2025 година преку продажната мрежа на Лидл достигна 15,5 милиони евра, што е јасен показател за извозниот потенцијал на домашните производи и можноста за пласман на европските пазари што ја нуди Лидл. Ова претставува огромен раст, во споредба со 5 милиони евра извоз во 2024 година и 570 илјади евра во 2023 година.
Странските пазари најголем интерес покажаа за трпезното грозје, од кое беа реализирани приходи од 3,3 милиони евра, а имаше најголем пласман во Полска. Одлични резултати имаше и од извозот на јагнешко месо во Бугарија, чија продажба донесе прилив од 2,2 милиони евра.
Дека свежото овошје и зеленчук се еден од домашните извозни адути покажа податокот според кој од вкупниот износ од 15,5 милиони евра, во минатата година беше реализиран извоз од 5 милиони евра. Преку мрежата на Лидл се извезени 15 вида од овие земјоделски култури, од преку десет добавувачи. Петте најизвезувани производи беа грозје, зелка, пиперка, моркови и домати, кои одлично поминаа во Бугарија, Германија, Романија, Полска, Словачка, Србија, Чешка и други земји. Во рамки на редовниот извоз од 7 милиони евра доминираа конзервираните производи, со остварени продажби во странство од 5,8 милиони евра, по што следуваат кондиторските, млечните производи, како и виното и пијалаците.
„Постои голем потенцијал за извоз на македонските производи. За нас во Лидл е успех што можеме да ги поддржиме и да бидеме мост за македонските производи кон европските пазари. Постојано соработуваме со производители од земјава и сме особено горди што на десетици компании можеме да им помогнеме во процесите на сертификација, зголемување и унапредување на капацитетите за производство и да овозможиме извоз на европските пазари“ изјави Стефан Георгиев, комерцијален директор на Лидл Северна Македонија.
Преку иницијативата „Македонска недела“, Лидл во претходните две години организираше 22 промоции во маркетите во Бугарија, Словенија, Србија и Хрватска, со понуда на над 70 македонски производи од 17 добавувачи и над 2.200 палети производи, правејќи ги многу повидливи и препознатливи за странските потрошувачи.
Лидл се позиционира како сериозен и значаен партнер на македонската економија, со мерливи резултати во извозот на домашни производи и конкретна поддршка на домашните компании. Со отворањето на маркети низ целата земја компанијата очекува зајакната соработка со домашните производители, со цел на потрошувачите да им понуди широк спектар на квалитетни производи по пристапни цени.
(ПР)
Економија
Забрзување на енергетската транзиција: Јасен план и координиран пристап – одржан состанок на JETIP Инвестициската платформа
Денеска се одржа четвртиот координациски состанок на Инвестициската платформа за праведна енергетска транзиција (JETIP – Just Energy Transition Investment Platform), на кој клучните актери разговараа за напредокот во политиките, планирањето и регулаторните реформи што ја поддржуваат праведната енергетска транзиција на Северна Македонија.
Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, г-ѓа Сања Божиновска, истакна дека во изминатиот период Министерството е фокусирано на зајакнување на политичките и планските основи неопходни за ефективна имплементација на Инвестициската платформа.
Во таа насока, подготвени се два Годишни планови за развој на енергетскиот сектор за 2025 и 2026 година, усогласени со приоритетите на праведната транзиција, кои обезбедуваат јасна краткорочна рамка за реализација на проектите и подготвеност за инвестиции.
Паралелно, Националниот план за енергија и клима ја заврши фазата на јавни консултации и влезе во завршна фаза на финализација. НЕПК ги обединува целите за декарбонизација, развојот на обновливите извори на енергија и потребите за флексибилност на енергетскиот систем, со посебен фокус на регионите погодени од транзицијата од јаглен. По неговото усвојување, Планот ќе претставува стабилна основа за јавните и приватните инвестициски одлуки.
На регулаторен план, во завршна фаза е и подготовката на Законот за обновливи извори на енергија, со чијштоo усвојување ќе се создадат услови за значително забрзување на инвестициите и исполнување на целите за декарбонизација.
Овие активности не претставуваат изолирани реформи, туку овозможувачки чекори за реализација на проектната рамка на Инвестициската платформа.
Владата уште еднаш ја потврди својата силна посветеност на праведната енергетска транзиција, поддржувајќи ја Инвестициската платформа како клучен механизам за координација, инвестиции и забрзана имплементација на реформите.
Економија
НБРМ: Усвоен Кварталниот извештај, макроекономските движења во согласност со очекувањата на Народната банка
Советот на Народната банка, на седницата одржана на 3 февруари 2026 година, го усвои Кварталниот извештај, во кој се наведува дека макроекономските показатели упатуваат на стабилни остварувања во најважните сегменти на економијата и во најголем дел се во согласност со октомвриските проекции на Народната банка. Домашната инфлација очекувано забави под влијание на забавувањето на базичната инфлација, а домашната економската активност умерено забрза. Банкарскиот сектор и натаму остварува солиден раст на депозитната база и кредитната активност, а девизните резерви се задржуваат на соодветно и сигурно ниво.
Народната банка продолжи со унапредувањето на својот оперативен инструментариум заради поддршка на ефикасното спроведување на монетарната политика. Во последниот квартал од 2025 година, таа изврши приспособување на оперативната монетарна рамка заради подобрување на управувањето со ликвидноста и зајакнување на монетарната трансмисија. Со измените се става посилен акцент на инструментите со пократок рок на достасување и на почестите операции, што овозможува поефикасно пренесување на монетарните сигнали до краткорочните каматни стапки на пазарот на пари, без да се менува поставеноста на монетарната политика.
Во Кварталниот извештај се наведува дека во четвртото тримесечје од 2025 година годишната стапка на инфлација изнесуваше 4,2%, што претставува очекувано забавување. Инфлацијата за целата 2025 година, во просек, изнесува 4,1%, што е близу до октомвриските согледувања. Според октомвриските оцени, за 2026 година и на среден рок се очекува забавување на инфлацијата и постепено враќање кон историскиот просек. Сепак, и понатаму постојат одредени ризици, при што главните извори на неизвесност се поврзани со движењата на цените на примарните производи на светските берзи, геополитичките тензии и процесите на трговска фрагментација, како и со одредени домашни фактори што влијаат врз побарувачката.
Во третиот квартал од 2025 година, реалниот годишен раст на бруто домашниот производ забрза и од 3,5% во претходното тримесечје се искачи на 3,8%, што е малку повеќе од оцената во рамките на октомврискиот циклус проекции. Според основното сценарио од октомври, за целата 2025 година се очекува забрзување на економскиот раст којшто би изнесувал 3,5% (3,0% во 2024 година), а во 2026 година, како и на среден рок дополнително би се засилил и би достигнал 4,0%.
На крајот на 2025 година, нивото на девизните резерви достигна 4.920,5 милиони евра и според сите релевантни показатели, обезбедува соодветна поддршка за одржување на стабилноста на домашната валута.
Податоците од монетарниот сектор укажуваат на натамошна солидна кредитна поддршка за економијата и зајакнување на депозитната база на банките. Во четвртиот квартал од 2025 година, годишниот раст на вкупните кредити изнесуваше 13%, при годишен раст и на депозитите од 10%, што е малку над нивото проектирано за крајот на годината.
На седницата, Советот на Народната банка разгледа и други точки поврзани со тековното работење на Банката.

