Економија
Невидена крипто-измама: Сè повеќе ограбени пријавуваат во полиција, вложувале и над 50.000 евра

Откако беше објавено дека риечката компанија BitLucky, за тргување со криптовалути, наводно оштетила најмалку 700 свои клиенти за, како што се шпекулира, 70 милиони евра во криптовалути, во приказната се вклучи и сплитскиот адвокат Иван Чизмиќ, експерт за ИТ право, пишува хрватскиот печат.
Според него, досега се појавиле стотици клиенти на BitLucky кои не можат да ги добијат своите пари, а најновите форензички наоди покажуваат дека нивните пари завршиле на таканаречените централизирани берзи, како што е Binance, најголемата берза за криптовалути во светот.
„Таму трагата на парите се губи, но форензиката може да се направи и да се дознае. Важно е сега да го известиме Binance за случајот и да побараме од нив официјални информации, што ќе го направат доколку постои основано сомневање. После тоа ќе може да се утврди дали има елементи на кривично дело“, вели Чизмиќ, додавајќи дека ги ставил на располагање своите услуги, но дека во оваа фаза сè уште не е правен застапник на сите оштетени.
Вчера на повеќе портали и на социјалните мрежи се појави информација дека BitLucky, главно непозната компанија од Ријека, која тргува и инвестира во криптовалути, ја извршила „најголемата крипто измама во Хрватска“. Хрватската крипто-заедница зборува претпазливо за случајот, но некои велат дека 30-годишниот директор на компанијата BitLucky, Лука Буразер, инаку познато лице на хрватската крипто заедница, исчезнал со неколку десетици милиони евра од инвеститори, дека наводно се криел на непозната локација, ги исклучил мобилните телефони и социјалните мрежи и дека е невозможно да се дојде до него и неговите соработници.
Тој ги известил своите клиенти со кратка порака: „Почитувани клиенти, со низа лоши зафати и одлуки, за жал, ја доведов состојбата на компанијата во кризна состојба, повеќе информации ќе имаме во наредните денови“.
На прашањето дали Чизмиќ, како експерт за корпоративно и ИТ право, знае за друг таков случај во Хрватска, тој одговорил дека не знае.
„Не се сеќавам на случај од толку големи размери, на една компанија да ѝ се доверат толку многу средства, а инвеститорите преку ноќ да бидат информирани дека нема повеќе пари и дека директорот на компанијата исчезнал“, вели тој.
Според некои шпекулации, инвеститорите на BitLuky изгубиле десетици милиони евра, веројатно меѓу 40 и 70 милиони евра во криптовалути.
Инвестициите преку BitLucky се движеле од околу 2.000 евра до 66.000 евра, со договор на една година. Компанијата дополнително требало да ги инвестира тие пари во криптовалути, а на инвеститорите им бил ветен месечен профит од 5 до 25 проценти. Со оглед на бројот на клиенти, BitLucky можеби располага со пари меѓу 13 и 450 милиони евра.
Меѓу оштетените, кои не сакаат да зборуваат за медиумите, имало и такви кои на компанијата на Буразер и довериле 150.000 евра и до 700.000 евра, како што се шпекулира.
„Она што е сигурно е дека компанијата BitLucky немала лиценца за давање брокерски услуги. Значи, тоа е компанија каква што може да ја отвори секој, а парите се инвестирани, се чини, врз основа на доверба во сопственикот“, вели адвокат Чизмиќ за „Јутарњи лист“.
Оштетените за сè ја известиле полицијата, а неколкумина приватно ангажирани адвокати. Од Приморско-горанската полиција потврдуваат дека одреден број граѓани ги контактирале за овој случај, дека сè уште прибираат информации, но не е јасно како ќе се однесуваат кон случајот со оглед на тоа што повеќето хрватски институции не ги признаваат криптовалутите како вредност“.
Од УБИК, домашното здружение за блокчејн и криптовалути, рекоа дека немаат подетални информации за случајот на BitLucky, дека Буразер не е нивен член и дека „не бил истакнат член на хрватската крипто-заедница, тој не добил простор на тркалезни маси и конференции организирани од УБИК“.
Сепак, може да се открие дека во 2018 година, Буразер одржал предавање за криптовалути на Економскиот факултет во Загреб како дел од Startup Wednesday, организиран од Хрватската мрежа на бизнис ангели (CRANE) и HAMAG BICRO.
Инвеститорот и крипто-инвеститор Хрвоје Прпиќ, кој објави се на Фејсбук, шпекулира дека тоа би можело да биде да се справи со измама со предумисла, таканаречена Понзиева шема, односно инвестициска измама во која претприемачот ветува голем профит, но потоа му го плаќа профитот на еден клиент со инвестицијата од друг.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Економија
(Видео) Стојаноски: Растот на реалната плата е двојно поголем за една година со ВМРО-ДПМНЕ отколку 7 со СДС, а инфлацијата е 30 отсто помала

„Растот на реалната плата е двојно поголем за една година со ВМРО-ДПМНЕ отколку за 7 со СДСМ, а инфлацијата е 30% помала. Имено во период јули 2024 до јули 2025 растот на реалната плата e 6.7%, додека во период јули 2017 до јули 2024 растот бил само 3.5%“, рече Бојан Стојаноски, пратеник на ВМРО-ДПМНЕ.
„Реалната плата е вистинската куповна моќ на платата, не номинален износ, туку вредностен.
Растот на реалната плата во време на ВМРО-ДПМНЕ покажува неколку работи: Дека инфлацијата е намалена, дека растот на економијата е забрзан, дека потрошувачката е зголемена, дека производството расте и дека довербата во економијата е голема.
Бројките јасно покажуваат дека инфлацијата е стабилизирана и под контрола. Во период јули 2024 до јули 2025 просечната стапка на инфлација е 3.6%, додека во период од јули 2017 до јули 2024 просечната стапка на инфлацијата е 4.8%.
Бројките се многу јасни. Во време на СДСМ добро им одеше само на неколкумина бизнисмени блиски до власта, кои беа главни тендераши. Во време на ВМРО-ДПМНЕ економијата оди напред, има раст и развој кој е сеопфатен и го чувствува секој граѓанин“, изјави Бојан Стојаноски, пратеник на ВМРО-ДПМНЕ.
Економија
Позначајни движења кај каматните стапки на банките и штедилниците

Годишен раст на просечната каматна стапка на вкупните депозити од 0,28 п.п., при што во јули таа изнесува 2,21%, извести Народната банка.
Просечната каматна стапка на вкупните кредити бележи годишен пад од 0,55 п.п. и изнесува 4,91%.
Најновото соопштение за позначајните движења кај каматните стапки на банките и штедилниците е достапно на следната врска.
Економија
Министерството за енергетика: Нов закон за рударство, транспарентен процес, ќе се прифатат конструктивните предлози

Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини (МЕРМС) ја истакнува транспарентноста и вклученоста како основни принципи во подготовката на новиот Закон за рударство. Законот уште во рана фаза беше јавно објавен на платформата ЕНЕР со цел да биде достапен за увид и анализа од сите засегнати страни, а јавната расправа резултираше со исклучително голем одзив.
Јавноста имаше можност во период од 30 дена да го разгледа првичниот текст на Законот за рударство, кој беше јавно објавен на платформата ЕНЕР. Јавниот увид траеше до 28 август 2025 година, а во овој период пристигнаа бројни мислења, предлози и забелешки од компании, институции, стручната и граѓанската јавност, информираат од таму.
„Јавната расправа ни овозможи вредни препораки и забелешки за Нацрт-законот. Паралелно започнуваме со следната фаза од усогласување на законскиот предлог. Ги разгледуваме сите доставени предлози и забелешки и ќе организираме работни средби со оние кои се изјасниле за предлог-текстот. Нашата цел е да добиеме усогласено, јасно и спроведливо законско решение кое ќе обезбеди заштита на животната средина, висока безбедност при работа и предвидлива инвестициска рамка,“ изјави министерката за енергетика, рударство и минерални суровини Сања Божиновска.
Со ова, како што е истакнато, Министерството уште еднаш потврдува дека е отворено за дијалог, соработка и заедничко креирање на законски решенија, со единствена цел – модерна и правична рамка за рударството во Македонија. Во наредниот период, МЕРМС ќе ги разгледа детално сите пристигнати предлози и ќе ги прифати оние кои се во насока на подобрување на законското решение, во интерес на државата и граѓаните.
Министерството, додаваат од оваа иституција, останува цврсто определено во подготовката на законот да се води според највисоките европски стандарди, со цел да обезбеди современа и одржлива рамка за развој на рударството.
„Финалниот закон ќе овозможи: одржлива експлоатација и преработка на минерални суровини според највисоки стандарди, засилена контрола и транспарентност во сите процеси, задолжителни мерки за рекултивација и заштита на локалните заедници, јасна и правично поставена регулатива за сите учесници во секторот.
Министерството нагласува дека инсистира на строга примена на правилата и нулта толеранција за прекршувања, во интерес на безбедноста, заштитата на животната средина и добросостојбата на локалните заедници.