Економија
Потпишан договор за заем од 26,4 милиони евра од ЕБОР за зајакнување на електропреносната мрежа
Во Владата денеска е потпишан договор за заем од 26,4 милиони евра помеѓу Европската банка за обнова и развој (ЕБОР) и македонскиот електропреносен систем оператор АД МЕПСО наменети за зајакнување на преносната мрежа. Потпис на договорот ставија претседателката на ЕБОР, Одил Рене Басо, и генералниот директор на АД МЕПСО, Зухди Енуз.
На потпишувањето во Владата присуствуваа министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска, и евроамбасадорот, Дејвид Гир.
„Ми претставува особено задоволство што денеска се создаваат предуслови за реализација на капитален енергетски проект во делот на домашната електропреносна мрежа. Станува збор за реконструкција на 110-киловолтниот далновод Валандово – Струмица и изградба на нова трафостаница 400/100 кв во селото Милетково, во близина на Гевгелија. Реализацијата на овој проект ќе овозможи дополнително зајакнување на преносната мрежа на АД МЕПСО во југоисточниот дел од земјата. Во редот на придобивките би сакала да го истакнам и значителното намалување на загубите на електрична енергија и зајакнување на стабилноста и доверливоста на мрежата што директно ќе придонесе за квалитетна интеграција на дополнителен број електрани од обновливи извори на енергија на мрежата на македонскиот електропреносен оператор. Овој проект е дел од зелената транзиција на македонската енергетика затоа што, освен намалување на загубите на електрична енергија, зајакнатата преносна инфраструктура ќе овозможи да се приклучат околу 1.170 MW дополнителни обновливи извори, кои во моментот не се во функција поради ограничениот капацитет на локалната електропреносна мрежа“, изјави Сања Божиновска, министерка за енергетика, рударство и минерални суровини по потпишувањето на договорот за заем.
„Проектот е значаен за преносната мрежа на АД МЕПСО затоа што ќе влијае на намалување на загубите на електрична енергија за речиси 14,5 GWh, како и на намалување на емисиите на јаглероден диоксид за 8.158 тони годишно. Дополнително, проектот вклучува поддршка за развој на главен план за кој ќе ги идентификува клучните инвестиции во мрежата потребни за распоредување нови обновливи извори и ќе обезбеди непречено преминување кон зелена енергија“, рече претседателката на ЕБОР, Одил Рене Басо.
„Инвестирањето во далноводи и воведувањето паметни мрежи е клучен политички потфат во Северна Македонија имајќи предвид дека мрежата во земјата е генерално застарена и е потребна нејзина замена. Несомнено, обновата на мрежата ќе наиде на поддршка кај бизнис-секторот, кој ќе биде поттикнат да инвестира во обновливи извори на енергија“, истакна евроамбасадорот Дејдвид Гир.
Проектот ќе биде заокружен со развој на центар за обука на електропреносни оператори во југозападниот дел од нашата земја, практично регион што е најмногу засегнат од транзицијата на земјата кон зелена транзиција.
Вкупната вредност на проектот изнесува 34,7 милиони евра. Од нив, 26,4 милиони евра ќе бидат кредит за АД МЕПСО од ЕБОР, околу 7,6 милиони евра се грант од Инвестицискиот фонд за Западен Балкан и уште половина милион евра се обезбедени преку Климатскиот инвестициски фонд за забрзување на транзицијата од јаглен.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Рекордни приходи од концесиски надоместоци во 2025 година
Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини информира дека наплатата на концесискиот надоместок за експлоатација на минерални суровини во 2025 година достигна историски највисоко ниво.
„Наплатата за 2025 година, со вкупни 1.223.455.203,00 денари, претставува историски напредок и силна основа за понатамошно подобрување на системот на концесии во Република Северна Македонија“, соопшти Министерството.
„Овие резултати се директна последица на посветените активности на Министерството за подобрување на наплатата и зајакнување на контролата врз обврските на концесионерите, вклучувајќи: засилени инспекциски контроли и теренски проверки, испраќање писмени опомени и прекршочни постапки за доцнење со обврските, едностран раскин на 46 договори со концесионери кои не ги исполнувале законските обврски (неплаќање, еколошки прекршоци, неовластено проширување на полиња, пренос на концесија спротивно на законот), стапување во сила на новиот Тарифник од 1 јануари 2025, кој го зголеми износот на концесиски надоместок до 100% и подобра координација меѓу Министерството и општините“, се наведува во соопштението.
Во него се додава деја зголемената наплата директно придонесува за зголемување на буџетите на општините каде работат концесионерите, како и на државниот буџет.
„Зголемената наплата овозможува: значително зголемени буџети на општините во кои работат концесионерите, инвестиции во комунална инфраструктура, поддршка на енергетската транзиција и проекти за обновливи извори и поголеми средства за заштита на животната средина“, појаснува Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини.
Економија
„Лукоил“ го продава имотот во странство на американска компанија
Рускиот енергетски гигант „Лукоил“ ќе го продаде поголемиот дел од својот странски имот на американската инвестициска фирма „Карлајл“, објави денес одделот за односи со јавноста на „Лукоил“. Одлуката следува по воведувањето санкции од страна на САД врз руската нафтена компанија во октомври.
САД воведоа санкции врз „Лукоил“ и „Роснефт“, во октомври лани, замрзнувајќи ги американските средства на „Лукоил“ и заканувајќи се со секундарни казни за странските субјекти што работат со нив. Санкциите, првите такви мерки наметнати од втората администрација на Трамп, се дизајнирани да извршат притисок врз Москва да се согласи на мировни преговори во Украина, со оглед на тоа што приходите од фосилни горива играат клучна улога во одржувањето на воените напори на Русија.
Договорот со „Карлајл“ не ги вклучува средствата на „Лукоил“ во Казахстан и сè уште чека одобрение од Министерството за финансии на САД, соопшти руската компанија, додавајќи дека разговорите со други потенцијални купувачи се во тек.
Вредноста на договорот не беше откриена, иако меѓународниот имот на „Лукоил“ се проценува на вредност до 22 милијарди долари.
„Лукоил“ е втор по големина производител на нафта во Русија и една од најголемите компании во земјата, со учество од 2 проценти од глобалното производство на нафта. Покрај удели во нафтени полиња во Казахстан, Узбекистан, Блискиот Исток, Африка и на други места, „Лукоил“ управува и со три рафинерии за нафта во Европа и стотици бензински пумпи низ целиот свет, вклучително и во САД.
Администрацијата на Трамп претходно одобри ослободување од санкции за бензинските пумпи на „Лукоил“ во странство додека продажбата беше во тек. Швајцарската трговска куќа „Гунвор“ првично беше заинтересирана за купување на средствата на компанијата во странство, но ја повлече својата понуда во ноември откако Министерството за финансии на САД ја опиша како „кукла на Кремљ“.
Економија
Божиновска на серија средби со амбасадори: меѓународна соработка за енергетска сигурност
Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска оствари серија билатерални средби со претставниците на дипломатскиот кор во земјава. Меѓународната соработка и партнерствата со пријателските земји се клучни за обезбедување на безбедна и одржлива енергетска иднина за нашата земја, истакна Божиновска.
Продлабочувањето на енергетската соработка беше фокус на средбата на министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска со амбасадорката на Литванија, Вилма Дамбраускиене. Акцентот беше ставен на размената на искуства во енергетската транзиција и напредокот на нашата земја на тој план, како и реализација на проекти од енергетскиот сектор во насока на еколошка, економска и социјална одржливост.
Божиновска, на средбата ја истакна посветеноста на Министерството да обезбеди услови за земјата да се насочи кон енергетски одржлив амбиент.
Во рамки на средбите, министерката Божиновска разговараше со амбасадорот на Австрија во Република Северна Македонија Н.Е. Мартин Памер, при што беа разменети мислења за енергетските политики, енергетската транзиција и можностите за австриски инвестиции и експертска поддршка во развојот на одржливи енергетски проекти.
На средбата со амбасадорката на Народна Република Кина во земјава, Џианг Сиаојан се разговараше за размена на искуствата меѓу двете земји, при што беше истакната подготвеноста од кинеска страна за примена на нивните практики во справување со загадување на воздухот и примена на обновливи извори на енергија.
На средбата со амбасадорката на Украина во земјава, Лариса Дир, министерката Божиновска ги презентираше конкретните чекори коишто се преземаат со цел исполнување на европските енергетски стандарди и интеграција во заедничкиот пазар на ЕУ. При тоа, министерката Божиновска ја нагласи подготвеноста на нашата земја да помогне во напорите за заздравување на украинскиот енергетски сектор.
Билатералните средби коишто Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини ги реализира се потврда за посветеноста на Министерството во насока на остварување на визијата за чиста, праведна и одржлива енергетска иднина

