Економија
Протекоа податоци: „Кредит свис“ им отворaла сметки на дилери, воени злосторници, трговци со луѓе
Банкарскиот гигант „Кредит свис“ со години отворал сметки за автократи, дилери на дрога, осомничени воени злосторници и трговци со луѓе, открија неколку светски медиуми.
Информации за ова на германскиот весник Süddeutsche Zeitung (SZ) му дал свиркач, а потоа била покрената истрагата Suisse Secrets, која открива сопственици на 100 милијарди швајцарски франци (109 милијарди долари, 96 милијарди евра) чувани во тајна институција со седиште во Швајцарија.
„Зидојче цајтунг“, британски „Гардијан“ и „Њујорк тајмс“ беа меѓу повеќе од 40 медиумски организации вклучени во истрагата за Проектот за известување за организиран криминал и корупција.
Што откри истрагата?
Медиумите анализираа податоци за 30.000 клиенти на „Кредит свис“ кои протекоа во оваа истрага. Сметките се отворани во периодот од 1940 па до изминатото десетлетие. Повеќе од две третина се отворени по 2000 година, а многу постојат и денеска. Меѓу разоткриените се трговец со луѓе осуден на Филипините, шеф на берзата во Хонгконг затворен поради мито и египетски милијардер кој нарачал убиство на својата девојка, либанска поп-ѕвезда.
Меѓу другите клиенти се бројни шефови на држави и влади, министри, разузнавачи, како и олигарси и претприемачи со сомнителен углед, пишуваат медиумите. Весникот пишува дека меѓу податоците е и името на поранешниот менаџер на „Сименс“ кој беше осуден за поткуп во 2008 година. Се вели дека има шест сметки.
Една од сметките на поранешниот менаџер на „Сименс“ во 2006 година содржела имот во вредност од повеќе од 54 милиони швајцарски франци (во моментов околу 51,66 милиони евра), сума за која медиумите тврдат дека не може да биде резултат на неговата плата.
Протекувањето, исто така, открива тајни сметки на јорданскиот крал Абдула Втори, поранешниот ирачки вицепремиер Ајад Алави, алжирскиот автократ Абделазиз Бутефлика и поранешниот ерменски претседател Армен Саркисијан.
Саркисијан поднесе оставка од функцијата претседател во јануари, набргу откако медиумите го контактираа за да се распрашаат за неговите сметки во „Кредит свис“. Поранешниот претседател рече дека ги затворил сите сметки пред да мора да го пријави својот имот.
Банката не успеа целосно да ги истражи сомнителните клиенти
Протекувањето укажува на неуспехот на „Кредит свис“ да ги процени и отфрли сомнителните клиенти и оние кои ракуваат со нелегални средства. „Зидојче цајтунг“ објави дека измамниците можеле да отвораат сметки или да водат сметки дури и „за кои банката одамна знаела дека има работа со криминалци“.
Новинарите разговараа со неколку поранешни вработени во банката, кои опишаа „многу токсична корпоративна култура која поттикнува преземање ризик за да го зголеми профитот – и бонусите“.
Поранешните вработени рекоа дека тоа довело до култура на две групи правила за две групи клиенти: богати и ултрабогати. Свиркачот, чие име им е познато само на новинарите истражувачи, ја опиша швајцарската абанкарска тајна како „неморална“.
„Преправањето заштита на финансиската приватност е само лист од смоква која ја прикрива срамната улога на швајцарските банки како соработници со затајувачите на данок“, рече свиркачот.
Банката ги негира обвинувањата
„Кредит свис“ жестоко ги негираше обвинувањата во неделата, велејќи дека истрагата е „заснована на нецелосни, неточни или селективни информации извадени од контекст, што доведува до пристрасни толкувања на работењето на банката“.
Банката соопшти дека 90 отсто од тие сметки се веќе затворени. Што се однесува до сметките кои сè уште се активни, банката рече дека е „добро што се преземени соодветни прегледи и други чекори поврзани со контролата во согласност со нивната сегашна рамка“.
Банката, исто така, наведе дека законот ја спречува да коментира за „потенцијалните односи со клиентите“.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Македонско возило привлече внимание на улиците на Будимпшета: GREEN MACHINES чисти снег кај будимската тврдина
Деновиве, возило на Green Machines на БРАКО – Велес, привлече внимание на улиците на Будимпешта, додека ја чистеше од снег Будимската тврдина, едно од најзначајните културно-историски обележја на унгарската престолнина.
Иако по димензии е значително помало во споредба со класичните камиони за чистење снег, Green Machines возилото се покажа како исклучително ефикасно токму таму каде што големата механизација има ограничен пристап – на пешачки зони, патеки и тешко достапни делови, особено во културно заштитените подрачја и објекти.
Додека тешките машини се користат за расчистување на главните сообраќајници, возилото произведено во БРАКО обезбедува прецизно и безбедно одржување на јавната хигиена и зимската проодност во чувствителни урбани средини, каде што се бара внимателен пристап и современа технологија.
Истото возило кое во текот на годината ја одржува чистотата на градските улици, паркови и плоштади, во зимски услови успешно се користи и за чистење снег, што уште еднаш ја потврдува универзалноста и мултифункционалноста на возилата на Green Machines на БРАКО.
Фактот што вакво македонско индустриско решение е ангажирано во една европска метропола како Будимпешта претставува силна потврда дека нашите возила не само што се извезуваат, туку и се избираат за работа во најсложени и најчувствителни услови – од секојдневна урбана хигиена до зимско одржување, во повеќе од 60 држави низ светот.
(ПР)
Економија
Угостителите во Македонија за една година ги поскапеа цените за 3,4 проценти
Цените на угостителските услуги во јануари 2026 година се зголемени за 0,2 проценти во однос на претходниот месец.
Во споредба со истиот месец од минатата година, цените се повисоки за 3,4 проценти, сопшти Државниот завод за статистика.
На годишно ниво, односно во 2025 година во однос на 2024 година, цените на угостителските услуги се зголемени за 4,8 проценти.
Во јануари 2026 година, во однос на декември 2025 година, цените по групи се зголемени за: 0,3 проценти кај храна, 0,2 проценти кај алкохолни пијалаци. Кај групите Безалкохолни пијалаци и ноќевања не се забележани промени на цените.
Економија
Македонија добива можност да учи AI од Google, Microsoft, Amazon и IBM
AIatWork од денес овозможува 14-дневен целосно бесплатен пристап до својата платформа, со цел вештачката интелигенција да стане разбирлива, применлива и достапна за поширок круг корисници во Македонија.
Со бесплатниот 14-дневен пристап, корисниците добиваат можност практично да ја испробаат платформата и да користат водечки AI модели како ChatGPT, Gemini и Claude, над 50 практични AI алатки за пишување, анализа, дизајн и автоматизација, како и онлајн курсеви во живо, водени од AI практичари со искуство во глобални технолошки гиганти како Google, Microsoft, IBM и други.

Во Македонија вештачката интелигенција сè уште често се доживува како нешто нејасно и тешко совладливо за луѓето без ИТ позадина. Исто така AI често се поистоветува со една алатка, наместо да се разбере како поширок сет на практични решенија што веќе се користат во секојдневната работа низ светот. Голем дел од популацијата би сакала да знае да користи AI, но не знае кои алатки се навистина релевантни и како AI реално може да им помогне во работата.
Токму тука AIatWork се појавува како практичен одговор, нудејќи јасна насока за практична употреба на AI во секојдневната работа.
Во видеото што е дел од објавата, тимот на AIatWork објаснува дека изминатите месеци биле посветени на унапредување на корисничкото искуство и поддршката на платформата, со јасна цел: секој нов корисник уште од првиот момент да знае точно од каде да започне со изучување на вештините и алатките на иднината.
Само овој месец, на платформата се одржуваат 12 активни AI курсеви, во соработка со експерти и компании како Boeing, Google и Salesforce.
Во време кога AI станува составен дел од работата ширум светот, за земји како Македонија таа претставува можност за побрза дигитална трансформација и зголемена конкурентност. Бесплатниот пристап им овозможува на корисниците самите да проверат како AI може да им помогне во секојдневната работа, без ризик и без обврска.
Прашањето повеќе не е дали AI ќе стане дел од работата, туку дали ќе бидете подготвени кога тоа ќе се случи.
Пробајте AIatWork бесплатно – 14 дена, без обврска.
(ПР)

