Економија
Сесија на Клубот на истражувачите: Mладите што долго бараат работа прифаќаат најниска плата
На 26 јуни во Народната банка се одржа 33. сесија на Клубот на истражувачите, на која, по поздравното обраќање на вицегувернерката Ана Митреска, беа презентирани истражувачките трудови „Меѓусебното дејство на условната (најниско прифатливата) плата и траењето на невработеноста: Емпириски докази од Македонија“ од Тереза Кочовска и „Промена на локацијата, урбанизација и продуктивност на фирмите: испитување на ефектите од промените во урбаното окружување врз продуктивноста на фирмите“ од Филип Јолевски.
Во првиот презентиран труд Кочовска ги проценува детерминантите на најниско прифатливата плата кај младите во нашата земја, со акцент на поврзаноста со времетраењето на невработеноста. Податоците што таа ги користи произлегуваат од анкетата за премин од училиште до работа за 2012 и 2014 година, при што е опфатена популацијата на возраст од 15 до 29 години. Резултатите до кои доаѓа Кочовска покажуваат дека зголемувањето на времетраењето на невработеноста ја намалува најниско прифатливата плата кај младата популација. Воедно, младите што живеат во семејства што се приматели на дознаки имаат помало времетраење на невработеноста и пониски најниски прифатливи плати од оние што не примаат дознаки, истакна таа во презентацијата.
Според заклучоците на Кочовска, зголемувањето на возраста го зголемува времетраењето на невработеноста и на најниско прифатливата плата кај нас. Од друга страна, добрата финансиска состојба го зголемува времетраењето на невработеноста. Во рамките на презентацијата на трудот беше нагласено дека анкетираните лица што се на постдипломски студии имаат пониско траење на невработеноста во споредба со оние што имаат пониско образование.
За овој труд, неодамна Тереза Кочовска ја доби и Годишната награда на Народната банка за млади истражувачи за најдобар труд од областа на макроекономијата и банкарството за 2019 година.
Во вториот труд презентиран на сесијата, Филип Јолевски поаѓа од премисата дека локацијата, односно позиционирањето на фирмите во урбаните средини е во корист на нивната продуктивност. Притоа авторот применува разни методи за да процени колку од користа што ја имаат фирмите во такви случаи е резултат на прелевање на позитивните ефекти од урбаните средини или е резултат на т.н. селекција на фирми. Користејќи ги податоците од анкетите на фирми спроведени од Светската банка, тој анализира како влијае промената на локацијата на фирмата врз продуктивноста измерена во Коб-Дагласова функција. Јолевски доаѓа до заклучок дека кај производствените фирми што се лоцирани во релативно погусто населени области има намалување на продуктивноста, кое е релативно мало и е неочекуван резултат, а ваквата негативно оценета врска отвора простор за понатамошни истражувања.
На крајот на сесијата, поттикнати од изнесените видувања и заклучоци, присутните дискутираа за повеќе прашања поврзани со темите на двата презентирани труда. Следната сесија на Клубот на истражувачите ќе се одржи во септември годинава.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
За една година поскапеа и кафаните: угостителските услуги зголемени за 3,5 проценти
Цените на угостителските услуги во декември 2025 година се зголемени за 3,5 проценти во споредба со истиот месец лани, покажуваат податоците на Државен завод за статистика.
На годишно ниво, односно во периодот јануари – декември 2025 година во однос на истиот период од 2024 година, угостителските услуги се поскапени за 4,8 проценти.
Истовремено, статистиката покажува дека во декември нема промени во однос на претходниот месец. Цените на угостителските услуги останале на исто ниво како и во ноември 2025 година.

Фото: unsplash
Економија
МФ: Пласирани над 224 милиони евра за поддршка на инвестиции кон компаниите, исплатена нова транша од Буџетот кон Развојната банка
Министерството за финансии од Буџетот изврши исплата нова транша во вредност од 424,9 милиони денари или 6,9 милиони евра кон Развојната банка за поддршка на домашните компании.
Со исплатата на оваа транша вкупната поддршка на државата кон домашната економија изнесува 13,8 милјарди денари или 224,3 милиони евра од вкупно планираните 250 милиони евра за поддршка на домашните компании, велат од Министерството за финансии.
„Владата ги обезбеди овие средства преку кредитна линија од Унгарската експорт-импорт банка со цел поддршка на домашната економија. Поддршката се состои од пласман на средства по поволни услови за компаниите во насока на реализација на приватните инвестиции, со што тие ќе обезбедат сопствен развој и поттикнување на економскиот раст. Средствата се пласираат до крајните корисници преку деловните банки, каматната стапка е 1,95% годишно, рокот на отплата е до 15 години и грејс период до 3 години.
Вкупниот буџет за поддршка на домашните компании предвидени во Буџетот изнесува 250 милиони евра, а вредноста на инвестицискиот циклус се проценува на околу 300 милиони евра“, се додава во соопштението на Министерството за финансии.
Економија
Мицкоски најави построги казни за супермаркетите што го кршат законот: „Ако така продолжат, ќе мора да стават клуч на врата“
Премиерот Христијан Мицкоски оцени дека годишната инфлација ќе се движи околу четири проценти, најавувајќи засилени инспекциски контроли и законски измени со значително повисоки казни за трговските ланци што ги прекршуваат правилата за нефер трговски практики.
Одговарајќи на новинарско прашање, Мицкоски изјави дека ваквите проекции за инфлацијата се присутни веќе со месеци и дека Владата активно делува преку зачестени контроли на инспекциските служби.
„Ќе предложиме законски измени со многу поголеми казни за сите ланци на супермаркети коишто го изигруваат законот за нефер трговски практики. За некои од ланците веќе имаме докази и мислам дека ако така продолжат, ќе мора клуч да стават на врата“, изјави премиерот.

