Економија
ФИТР: Три милиони денари се доделуваат на млади истражувачи за реализација на зелени проекти
Вкупно шеснаесет основни и средни училишта од целата држава ќе реализираат зелени проекти за зачувување и унапредување на животната средина и биодиверзитетот. Проектите се наградени во рамките на јавниот повик „Предизвик за млади истражувачи #5 – зелени проекти“, кој го спроведува Фондот за иновации и технолошки развој.
Во рамките на предизвикот десет проекти на основни училишта се одобрени за финансирање: ООУ „Сабедин Бајрами“ од с. Камењане, ООУ „Александар Урдаревски“ од Чучер Сандево, ООУ „Страшо Пинџур“ од Карбинци, ООУ „Браќа Миладиновци“ од Струга, ООУ „Киро Глигоров“ од Скопје со два проекта, ООУ „Ванчо Прке“ од Делчево, ООУ „Чајла“ од Гостивар, ООУ „11 Октомври“ од Скопје и ООУ „Даме Груев“ од Струмица.
Во категоријата средни училишта одобрени се шест проекти за финансирање: Гимназија „Ведра“ од Скопје, СОУ „Киро Спанџов-Брко“ од Кавадарци, ДСУ за рехабилитација и образование „Св. Наум Охридски“ од Скопје, СУГС Гимназија „Раде Јовчевски-Корчагин“ од Скопје, Приватно средно училиште „“Јахја Кемал“ од Скопје и СУГС „Сарај“ од Скопје.
„Особено ме радува фактот што младите покажаа дека сакаат предизвик, сакаат да истражуваат и да креираат позитивни промени за општеството. Фондот како институција е секогаш на страна на креативните и иновативните идеи и посветено работиме на создавање можности за младите да ги покажат својата креативност, критичкото мислење и да стекнат вештини кои создаваат вредност. Со денешните наградени училишта досега преку предизвикот за млади истражувачи имаме поддржано 139 училишта од целата држава, во која се опфатени над 900 ученици и ментори. Фондот ќе продолжи и во иднина да поддржува програми и проекти, кои имаат цел да ги поддржат младите и креативни умови за кои сигурен сум дека поседуваат огромен потенцијал и ќе создадат подобра иднина“, изјави Фестим Халили, директор на Фонд за иновации и технолошки развој.
При селекција на проектите предност имаа проектите со интердисциплинарен карактер, кои предвидуваат инклузивен пристап во формирање на тимовите, односно имаат еднаква родова застапеност, вклучуваат деца со различна етничка припадност, деца со посебни потреби, деца од разни возрасти и слично и се поднесени од училишта од рурални средини.
Во текот на наредните 12 месеци проектните тимови ќе ги изработуваат истражувачките проекти од областите на природните и техничките науки. Процесот на истражување треба да се основа на научен метод, односно да вклучува формулација, тестирање и потврда/модификација на хипотеза по пат на експеримент и набљудување.
Вкупниот буџет за овој предизвик изнесува 3 милиони денари, а максималниот буџет за поединечен предлог проект изнесува до 200.000 денари. За наставниците што ќе ги водат ученичките тимови, ќе биде обезбедена награда во износ од 30.000 денари, наменети за набавка на дигитална опрема применлива во наставниот процес.
На предизвикот пристигнаа вкупно 57 предлог-проекти, а целосната листа на наградени училишта е достапна на:
https://fitr.mk/wp-content/uploads/2023/05/Dobitni-proekti-Predizvik-za-mladi-istrazuvaci-SREDNI.pdf
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Рекордни приходи од концесиски надоместоци во 2025 година
Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини информира дека наплатата на концесискиот надоместок за експлоатација на минерални суровини во 2025 година достигна историски највисоко ниво.
„Наплатата за 2025 година, со вкупни 1.223.455.203,00 денари, претставува историски напредок и силна основа за понатамошно подобрување на системот на концесии во Република Северна Македонија“, соопшти Министерството.
„Овие резултати се директна последица на посветените активности на Министерството за подобрување на наплатата и зајакнување на контролата врз обврските на концесионерите, вклучувајќи: засилени инспекциски контроли и теренски проверки, испраќање писмени опомени и прекршочни постапки за доцнење со обврските, едностран раскин на 46 договори со концесионери кои не ги исполнувале законските обврски (неплаќање, еколошки прекршоци, неовластено проширување на полиња, пренос на концесија спротивно на законот), стапување во сила на новиот Тарифник од 1 јануари 2025, кој го зголеми износот на концесиски надоместок до 100% и подобра координација меѓу Министерството и општините“, се наведува во соопштението.
Во него се додава деја зголемената наплата директно придонесува за зголемување на буџетите на општините каде работат концесионерите, како и на државниот буџет.
„Зголемената наплата овозможува: значително зголемени буџети на општините во кои работат концесионерите, инвестиции во комунална инфраструктура, поддршка на енергетската транзиција и проекти за обновливи извори и поголеми средства за заштита на животната средина“, појаснува Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини.
Економија
„Лукоил“ го продава имотот во странство на американска компанија
Рускиот енергетски гигант „Лукоил“ ќе го продаде поголемиот дел од својот странски имот на американската инвестициска фирма „Карлајл“, објави денес одделот за односи со јавноста на „Лукоил“. Одлуката следува по воведувањето санкции од страна на САД врз руската нафтена компанија во октомври.
САД воведоа санкции врз „Лукоил“ и „Роснефт“, во октомври лани, замрзнувајќи ги американските средства на „Лукоил“ и заканувајќи се со секундарни казни за странските субјекти што работат со нив. Санкциите, првите такви мерки наметнати од втората администрација на Трамп, се дизајнирани да извршат притисок врз Москва да се согласи на мировни преговори во Украина, со оглед на тоа што приходите од фосилни горива играат клучна улога во одржувањето на воените напори на Русија.
Договорот со „Карлајл“ не ги вклучува средствата на „Лукоил“ во Казахстан и сè уште чека одобрение од Министерството за финансии на САД, соопшти руската компанија, додавајќи дека разговорите со други потенцијални купувачи се во тек.
Вредноста на договорот не беше откриена, иако меѓународниот имот на „Лукоил“ се проценува на вредност до 22 милијарди долари.
„Лукоил“ е втор по големина производител на нафта во Русија и една од најголемите компании во земјата, со учество од 2 проценти од глобалното производство на нафта. Покрај удели во нафтени полиња во Казахстан, Узбекистан, Блискиот Исток, Африка и на други места, „Лукоил“ управува и со три рафинерии за нафта во Европа и стотици бензински пумпи низ целиот свет, вклучително и во САД.
Администрацијата на Трамп претходно одобри ослободување од санкции за бензинските пумпи на „Лукоил“ во странство додека продажбата беше во тек. Швајцарската трговска куќа „Гунвор“ првично беше заинтересирана за купување на средствата на компанијата во странство, но ја повлече својата понуда во ноември откако Министерството за финансии на САД ја опиша како „кукла на Кремљ“.
Економија
Божиновска на серија средби со амбасадори: меѓународна соработка за енергетска сигурност
Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска оствари серија билатерални средби со претставниците на дипломатскиот кор во земјава. Меѓународната соработка и партнерствата со пријателските земји се клучни за обезбедување на безбедна и одржлива енергетска иднина за нашата земја, истакна Божиновска.
Продлабочувањето на енергетската соработка беше фокус на средбата на министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска со амбасадорката на Литванија, Вилма Дамбраускиене. Акцентот беше ставен на размената на искуства во енергетската транзиција и напредокот на нашата земја на тој план, како и реализација на проекти од енергетскиот сектор во насока на еколошка, економска и социјална одржливост.
Божиновска, на средбата ја истакна посветеноста на Министерството да обезбеди услови за земјата да се насочи кон енергетски одржлив амбиент.
Во рамки на средбите, министерката Божиновска разговараше со амбасадорот на Австрија во Република Северна Македонија Н.Е. Мартин Памер, при што беа разменети мислења за енергетските политики, енергетската транзиција и можностите за австриски инвестиции и експертска поддршка во развојот на одржливи енергетски проекти.
На средбата со амбасадорката на Народна Република Кина во земјава, Џианг Сиаојан се разговараше за размена на искуствата меѓу двете земји, при што беше истакната подготвеноста од кинеска страна за примена на нивните практики во справување со загадување на воздухот и примена на обновливи извори на енергија.
На средбата со амбасадорката на Украина во земјава, Лариса Дир, министерката Божиновска ги презентираше конкретните чекори коишто се преземаат со цел исполнување на европските енергетски стандарди и интеграција во заедничкиот пазар на ЕУ. При тоа, министерката Божиновска ја нагласи подготвеноста на нашата земја да помогне во напорите за заздравување на украинскиот енергетски сектор.
Билатералните средби коишто Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини ги реализира се потврда за посветеноста на Министерството во насока на остварување на визијата за чиста, праведна и одржлива енергетска иднина

