Човековите права во бизнисот и состојбите во оваа сфера кај нас ќе бидат во фокусот на националната „Конференција за бизнис и човекови права“, што ќе се одржи утре со почеток во 11 часот во хотелот „Арка“, а ќе учествуваат осумдесетина претставници од стопанските комори, компании и граѓански организации. На конференцијата ќе присуствува и министерката за труд и социјална политика, Мила Царовска, како и претставници на Делегацијата на Европската Унија во Република Северна Македонија. Учесниците ќе дискутираат за имплементацијата на водечките принципи за бизнис и човекови права на Обединитетите нации, во јавните политики на државата и во внатрешните политики на компаниите.

На конференцијата ќе бидат споделени и наодите од истражувањето „Почитување на човековите права во бизнис-секторот“, од каде што произлегува заклучокот дека компаниите повеќе декларативно се грижат за човековите права во обемот во кој тоа го налагаат правните прописи, додека сѐ уште е мал бројот на компании што имаат направено обид за интегрирање на ВПОН во своите интерни политики и спроведуваат претходна проверка на човековите права. Истражувањата покажуваат дека мал број компании применуваат суштински приод кон заштитата на човековите права, односно само 28,8 отсто од вклучените компании прават процена на ризиците поврзани со човековите права, а 13,6 отсто потоа преземаат некаков обмислен пристап во оваа насока.

„Конференцијата за бизнис и човекови права“ се организира во рамките на проектот „Поттикнување на принципите за бизнис и човекови права“ финансиран од Европската Унија, а имплементиран од „Конект“ во партнерство со Бизнис-конфедерацијата.

Претседател на Бизнис-конфедерација, Миле Бошков, појаснува каква е улогата и кои се обврските на работодавците во однос на почитувањето на човековите права.

„Улогата на работодавците е особено значајна кога станува збор за работничките права во рамките на универзалните човекови права. Тие треба да обезбедат и дополнителни мерки за почитување на човековите права. Можеби најважно е на работниците да им обезбедат можност за консултации, информирање и разговарање за правата што ги имаат во организацијата и за евентуалните проблеми со кои се соочуваат на работното место“, вели тој.

Според него, унапредувањето на практиките на почитување на работничките/човековите права во компаниите кај нас е различно, односно е правопропорционално со големината на компанијата и со ресурсите со кои располага.

„Корпоративно управуваните компании, акционерските друштва и големите компании може да си дозволат постојано унапредување на практиките на почитување на работничките/човековите права. Малите и средните претпријатија сè уште немаат доволно капацитети – знаење, култура, средства и процедури за оваа проблематика. Нашиот став е минимална плата во рамките на социјален дијалог и договарање на неа. Кога одредувањето на минималната плата е еднострана одлука, се крши аспектот на човекови права. Платата треба да е договорена и базирана врз следење на исполнителноста на работникот, неговите/нејзините вештини и капацитети, а секако важна е и свеста на работодавецот за системот на следење и поставување на нормите и продуктивноста“, смета Бошков.

Никица Кусиникова, извршна директорка на здружението „Конект“, вели дека откога Обединетите нации во 2011 година ги усвоија водечките принципи за бизнисот и човековите права, почна ново поглавје во начинот на кој компаниите во светот го водат својот бизнис.

„Декларативните заложби да се применат во пракса потребно е сопствениците на компаниите, раководителите и вработените да разберат кои се нивните обврски поврзани со човековите права, и тоа повеќе од она што во моментот е предвидено со законот. Додека претходно државата ја имаше примарната улога во почитувањето на човековите права, сега е општо прифатено дека и компаниите еднакво имаат одговорност да ги почитуваат човековите права во сите сегменти во своето работење, од вработените, потрошувачите, синџирите на снабдување, заедницата во која дејствуваат. Во нашата земја рамката за бизнисот и човековите права е многу малку позната, па преку оваа иницијатива сакаме нашите компании, институции и другите фактори да ги вклучиме во глобалните текови. Како организација, која со години работи на поттикнување на општествената одговорност на компаниите, здружението „Конект“ овој проект го реализира во партнерство со Бизнис-конфедерацијата на Македонија, со финансиска поддршка од Европската Унија“, вели Кусиникова.