Економија
Европските акции на највисокото ниво во пет месеци
Европските акции во четвртокот го достигнаа новото највисоко ниво во последните пет месеци откако стигнаа позитивните информации од успешната аукција на шпанските државни обврзници што им даде поддршка на цикличните сектори, како што се банкарскиот и рударскиот.
Европските акции во четвртокот го достигнаа новото највисоко ниво во последните пет месеци откако стигнаа позитивните информации од успешната аукција на шпанските државни обврзници што им даде поддршка на цикличните сектори, како што се банкарскиот и рударскиот.Индексот на лондонската берза FTSE 100 зајакна за 0,2 отсто на 5.682 поена, индексот на берзата во Франкфурт DAX скокна за 1,2 отсто на 6,227 поени, додека индексот на париската берза CAC 40 беше во позитива 0,6 отсто и изнесувал 3,224 индексни поени.Индексот на токиската берза, Nikkei, во четвртокот ослаби за 0,74 отсто на 8.385 индексни поени. „Шпанската аукција овозможи јакнење на еврото, што им помогна и на пазарите на кации. Засега тоа претставува позитивен почеток на 2012 година и покрај значајните неповолни фактори и многумина и натаму сметаат дека акциите се потценети“, вели за Reuters Агнус Кемпбел од „Capital Spreads“.Првата аукција на шпанските државни обврзници во 2012 година е оценета како проверка на довербата во способностите на Европа да ги намири своите потреби за финансирање. Шпанските трошоци за задолжувањето паднаа, но владата во Мадрид во годинава ќе се соочи и со предизвикот да ги исполни строгите европски прописи за дефицитот во буџетот. Во таквата атмосфера во четвртокот најголеми добитници беа банките, што се темелеше на надежите дека подобрените должнички ситуации во земјите од еврозоаната може да го забрзаат темпото на стопанското заздравување и со тоа да ги поттикнат подобрените нивни биланси. Банкарскиот сектор во целост просечно зајакна за 2,5 отсто, откако минатата година загуби на вредноста 32 отсто. Така италијанската „UniCredit“ банка зајакна за 8,2 отсто, француската „BNP Paribas“ за 5,9 а германската „Commerzbank“ за 5,6 отсто.Меѓу добитниците се издвојуваа и акциите на рударските компании, имајќи предвид дека цените на базните метали пораснаа благодарејќи на надежите за подобрената побарувачка на метали и послабиот долар кој ја зајакна куповната моќ на поседувачите на другите валути. Така индексот на производителите на базични ресурси во четвртокот порасна за 2,3 отсто. Минатата година, пак, забележа пад од 300 отсто. Така „Eurasian Natural“ зајакна за 3,1, „Rio Tinto“ за 2,5 а „Xstrata“ за 1,9 отсто. Меѓу губитниците, пак, во четвртокот се истакнуваа трговците на мало, ослабувајќи во просек за 4,9 отсто, откако „Тesco“ издаде предупредување за добивката во којашто беше соопштено за најлошата божикна продажба во неколку децении наназад. Нетовите акции загубија на вредноста 14,4 отсто. Во центарот на вниманието на инвеститорите во четвртокот беше и конференцијата за новинарите на претседателот на Европската централна банка (ECB), Марио Драги, откако банката соопшти дека ги задржува каматните стапки во еврозоната на еден процент. Англиската централна банка „Bank of England“, исто така, ја задржа клучната каматна стапка на важечкото рекордно ниско ниво од 0,5 отсто.Пазарите така беа во потрага по сигнали за евентуалните неочекувани одлуки на ECB за каматните стапки во следните месеци. Повеќето аналитичари сметаат дека нивното намалување ќе следи во февруари или март. /крај/ро/мф/сн
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Македонски производи во износ од 15,5 милиони евра извезени преку мрежата на Лидл во 2025 година
Извозот на македонски производи во 2025 година преку продажната мрежа на Лидл достигна 15,5 милиони евра, што е јасен показател за извозниот потенцијал на домашните производи и можноста за пласман на европските пазари што ја нуди Лидл. Ова претставува огромен раст, во споредба со 5 милиони евра извоз во 2024 година и 570 илјади евра во 2023 година.
Странските пазари најголем интерес покажаа за трпезното грозје, од кое беа реализирани приходи од 3,3 милиони евра, а имаше најголем пласман во Полска. Одлични резултати имаше и од извозот на јагнешко месо во Бугарија, чија продажба донесе прилив од 2,2 милиони евра.
Дека свежото овошје и зеленчук се еден од домашните извозни адути покажа податокот според кој од вкупниот износ од 15,5 милиони евра, во минатата година беше реализиран извоз од 5 милиони евра. Преку мрежата на Лидл се извезени 15 вида од овие земјоделски култури, од преку десет добавувачи. Петте најизвезувани производи беа грозје, зелка, пиперка, моркови и домати, кои одлично поминаа во Бугарија, Германија, Романија, Полска, Словачка, Србија, Чешка и други земји. Во рамки на редовниот извоз од 7 милиони евра доминираа конзервираните производи, со остварени продажби во странство од 5,8 милиони евра, по што следуваат кондиторските, млечните производи, како и виното и пијалаците.
„Постои голем потенцијал за извоз на македонските производи. За нас во Лидл е успех што можеме да ги поддржиме и да бидеме мост за македонските производи кон европските пазари. Постојано соработуваме со производители од земјава и сме особено горди што на десетици компании можеме да им помогнеме во процесите на сертификација, зголемување и унапредување на капацитетите за производство и да овозможиме извоз на европските пазари“ изјави Стефан Георгиев, комерцијален директор на Лидл Северна Македонија.
Преку иницијативата „Македонска недела“, Лидл во претходните две години организираше 22 промоции во маркетите во Бугарија, Словенија, Србија и Хрватска, со понуда на над 70 македонски производи од 17 добавувачи и над 2.200 палети производи, правејќи ги многу повидливи и препознатливи за странските потрошувачи.
Лидл се позиционира како сериозен и значаен партнер на македонската економија, со мерливи резултати во извозот на домашни производи и конкретна поддршка на домашните компании. Со отворањето на маркети низ целата земја компанијата очекува зајакната соработка со домашните производители, со цел на потрошувачите да им понуди широк спектар на квалитетни производи по пристапни цени.
(ПР)
Економија
Забрзување на енергетската транзиција: Јасен план и координиран пристап – одржан состанок на JETIP Инвестициската платформа
Денеска се одржа четвртиот координациски состанок на Инвестициската платформа за праведна енергетска транзиција (JETIP – Just Energy Transition Investment Platform), на кој клучните актери разговараа за напредокот во политиките, планирањето и регулаторните реформи што ја поддржуваат праведната енергетска транзиција на Северна Македонија.
Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, г-ѓа Сања Божиновска, истакна дека во изминатиот период Министерството е фокусирано на зајакнување на политичките и планските основи неопходни за ефективна имплементација на Инвестициската платформа.
Во таа насока, подготвени се два Годишни планови за развој на енергетскиот сектор за 2025 и 2026 година, усогласени со приоритетите на праведната транзиција, кои обезбедуваат јасна краткорочна рамка за реализација на проектите и подготвеност за инвестиции.
Паралелно, Националниот план за енергија и клима ја заврши фазата на јавни консултации и влезе во завршна фаза на финализација. НЕПК ги обединува целите за декарбонизација, развојот на обновливите извори на енергија и потребите за флексибилност на енергетскиот систем, со посебен фокус на регионите погодени од транзицијата од јаглен. По неговото усвојување, Планот ќе претставува стабилна основа за јавните и приватните инвестициски одлуки.
На регулаторен план, во завршна фаза е и подготовката на Законот за обновливи извори на енергија, со чијштоo усвојување ќе се создадат услови за значително забрзување на инвестициите и исполнување на целите за декарбонизација.
Овие активности не претставуваат изолирани реформи, туку овозможувачки чекори за реализација на проектната рамка на Инвестициската платформа.
Владата уште еднаш ја потврди својата силна посветеност на праведната енергетска транзиција, поддржувајќи ја Инвестициската платформа како клучен механизам за координација, инвестиции и забрзана имплементација на реформите.
Економија
НБРМ: Усвоен Кварталниот извештај, макроекономските движења во согласност со очекувањата на Народната банка
Советот на Народната банка, на седницата одржана на 3 февруари 2026 година, го усвои Кварталниот извештај, во кој се наведува дека макроекономските показатели упатуваат на стабилни остварувања во најважните сегменти на економијата и во најголем дел се во согласност со октомвриските проекции на Народната банка. Домашната инфлација очекувано забави под влијание на забавувањето на базичната инфлација, а домашната економската активност умерено забрза. Банкарскиот сектор и натаму остварува солиден раст на депозитната база и кредитната активност, а девизните резерви се задржуваат на соодветно и сигурно ниво.
Народната банка продолжи со унапредувањето на својот оперативен инструментариум заради поддршка на ефикасното спроведување на монетарната политика. Во последниот квартал од 2025 година, таа изврши приспособување на оперативната монетарна рамка заради подобрување на управувањето со ликвидноста и зајакнување на монетарната трансмисија. Со измените се става посилен акцент на инструментите со пократок рок на достасување и на почестите операции, што овозможува поефикасно пренесување на монетарните сигнали до краткорочните каматни стапки на пазарот на пари, без да се менува поставеноста на монетарната политика.
Во Кварталниот извештај се наведува дека во четвртото тримесечје од 2025 година годишната стапка на инфлација изнесуваше 4,2%, што претставува очекувано забавување. Инфлацијата за целата 2025 година, во просек, изнесува 4,1%, што е близу до октомвриските согледувања. Според октомвриските оцени, за 2026 година и на среден рок се очекува забавување на инфлацијата и постепено враќање кон историскиот просек. Сепак, и понатаму постојат одредени ризици, при што главните извори на неизвесност се поврзани со движењата на цените на примарните производи на светските берзи, геополитичките тензии и процесите на трговска фрагментација, како и со одредени домашни фактори што влијаат врз побарувачката.
Во третиот квартал од 2025 година, реалниот годишен раст на бруто домашниот производ забрза и од 3,5% во претходното тримесечје се искачи на 3,8%, што е малку повеќе од оцената во рамките на октомврискиот циклус проекции. Според основното сценарио од октомври, за целата 2025 година се очекува забрзување на економскиот раст којшто би изнесувал 3,5% (3,0% во 2024 година), а во 2026 година, како и на среден рок дополнително би се засилил и би достигнал 4,0%.
На крајот на 2025 година, нивото на девизните резерви достигна 4.920,5 милиони евра и според сите релевантни показатели, обезбедува соодветна поддршка за одржување на стабилноста на домашната валута.
Податоците од монетарниот сектор укажуваат на натамошна солидна кредитна поддршка за економијата и зајакнување на депозитната база на банките. Во четвртиот квартал од 2025 година, годишниот раст на вкупните кредити изнесуваше 13%, при годишен раст и на депозитите од 10%, што е малку над нивото проектирано за крајот на годината.
На седницата, Советот на Народната банка разгледа и други точки поврзани со тековното работење на Банката.

