Економија
„Повардарски“- прва географска ознака за вина од Македонија
Лого на Географска ознака „Повардарски“ ќе биде поставено на шишињата на оние вина од Повардарскиот регион кои ќе ги задоволат критериумите пропишани во спецификацијата на производ.
За таа цел регистрирано е Здружение за Заштита на Географска ознака за вино “Повардарски, кое е резултат на Проектот поддржан од ФАО и Европската Банка за реконструкција и развојот (ЕБРД) за заштита на Географски ознаки за вино во Република Македонија. Имплементацијата на успешен систем за заштита на Географската ознака “Повардарски“ ќе се базира на развивање на заедничка визија и стратегија за промоција на вината од регионот и почитување на заедничките правила за употреба на ознаката. Градењето на Географската ознака подразбира дека производителите се способни да развијат производи поврзани со потеклото кои имаат специфични својства; кои се со постојан квалитет; неодвоиво се поврзани со местото каде се произведуваат; и кои можат да изградат добра репутација на пазарите. „Доколку квалитетот на производот е постојан, доколку правилно се промовира Географската ознака и доколку сите учесници во синџирот вклучително винариите и производителите на грозје споделуваат заеднички имиџ и приказна за производот, употребата на Географска ознака (ГО) на етикетите ќе создаде додадена вредност на виното“, изјави Фредерик Џулија, Меѓународен експерт за вино – ФАО консултант„Македонските вина имаат добра репутација на Балканот, но се сеуште недоволно познати во ЕУ. Градењето на репутацијата на Географските ознаки создава позитивна перцепција и препознатливост на производите. Пробивот на странските пазари можеме да го градиме само со здружени сили и заеднички настапи и промоции на македонските винарии. Неопходно е најпрво брендирање на Македонија како винска земја од каде доаѓа квалитетно вино, а потоа поединечен пробив на секоја винарија на пазарот. Регистрирањето и промоцијата на Географски ознаки ќе пружат огромна помош и поддршка во градењето на имиџот за Македонија како винска земја и ќе дадат “гаранција“ на странскиот купувач дека виното произведено со одредена Географска ознака е вино со специфични карактеристики од регионот каде се произведува“, изјави Владислав Попов, Претседател на Здружението за заштита на географската ознака за вино “Повардарски“.Од огромно значење е целосната подршка од страна на Министерството за Земјоделство, Шумарство и водостопанство чии претставници учествуваа на многуте работилници и студиските патувања како и домашните експерти од Институтот за лозарство и винарство кои помогнаа во процесот, посебно во изготвувањето на спецификацијата на производот за “Повардарски“. Во работата учествуваа поголем број винарии и производители на грозје од регионот на Повардарието. Сите тие дадоа свој придонес во дефинирање на посебноста на вината од овој регион, основните критериуми и начинот на производство, како и начинот на контрола и промоција. Системот на производство и заштита на Географски ознаки за вино, но и други земјоделски производи е воведен многу одамна во земјите членки на ЕУ и пошироко (особено во Франција и Италија). Заштитената Географска ознака за вино Повардарски е првата ГО која ќе биде заштитена од Република Македонија. /крај/
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Угостителите во Македонија за една година ги поскапеа цените за 3,4 проценти
Цените на угостителските услуги во јануари 2026 година се зголемени за 0,2 проценти во однос на претходниот месец.
Во споредба со истиот месец од минатата година, цените се повисоки за 3,4 проценти, сопшти Државниот завод за статистика.
На годишно ниво, односно во 2025 година во однос на 2024 година, цените на угостителските услуги се зголемени за 4,8 проценти.
Во јануари 2026 година, во однос на декември 2025 година, цените по групи се зголемени за: 0,3 проценти кај храна, 0,2 проценти кај алкохолни пијалаци. Кај групите Безалкохолни пијалаци и ноќевања не се забележани промени на цените.
Економија
Македонија добива можност да учи AI од Google, Microsoft, Amazon и IBM
AIatWork од денес овозможува 14-дневен целосно бесплатен пристап до својата платформа, со цел вештачката интелигенција да стане разбирлива, применлива и достапна за поширок круг корисници во Македонија.
Со бесплатниот 14-дневен пристап, корисниците добиваат можност практично да ја испробаат платформата и да користат водечки AI модели како ChatGPT, Gemini и Claude, над 50 практични AI алатки за пишување, анализа, дизајн и автоматизација, како и онлајн курсеви во живо, водени од AI практичари со искуство во глобални технолошки гиганти како Google, Microsoft, IBM и други.

Во Македонија вештачката интелигенција сè уште често се доживува како нешто нејасно и тешко совладливо за луѓето без ИТ позадина. Исто така AI често се поистоветува со една алатка, наместо да се разбере како поширок сет на практични решенија што веќе се користат во секојдневната работа низ светот. Голем дел од популацијата би сакала да знае да користи AI, но не знае кои алатки се навистина релевантни и како AI реално може да им помогне во работата.
Токму тука AIatWork се појавува како практичен одговор, нудејќи јасна насока за практична употреба на AI во секојдневната работа.
Во видеото што е дел од објавата, тимот на AIatWork објаснува дека изминатите месеци биле посветени на унапредување на корисничкото искуство и поддршката на платформата, со јасна цел: секој нов корисник уште од првиот момент да знае точно од каде да започне со изучување на вештините и алатките на иднината.
Само овој месец, на платформата се одржуваат 12 активни AI курсеви, во соработка со експерти и компании како Boeing, Google и Salesforce.
Во време кога AI станува составен дел од работата ширум светот, за земји како Македонија таа претставува можност за побрза дигитална трансформација и зголемена конкурентност. Бесплатниот пристап им овозможува на корисниците самите да проверат како AI може да им помогне во секојдневната работа, без ризик и без обврска.
Прашањето повеќе не е дали AI ќе стане дел од работата, туку дали ќе бидете подготвени кога тоа ќе се случи.
Пробајте AIatWork бесплатно – 14 дена, без обврска.
(ПР)
Економија
Владата предложи покачување на платите за администрацијата до 40 отсто, со почетно зголемување од 8 проценти од април
Премиерот Христијан Мицкоски, изјави дека денешната средба со Синдикатот на УПОЗ била конструктивна и дека на маса е предлог за зголемување на платите на административните службеници за 40 проценти во наредниот период.
Во интервју за Дневникот на МРТ, Мицкоски рече дека Владата ги презентирала условите и правилата под кои е подготвена да го реализира процесот на покачување на платите и дека сега се очекува одговор од синдикатите дали го прифаќаат предлогот.
„Денеска имавме состанок со УПОЗ. Ние дадовме понуда, истата онаа понуда за која јас зборував во јавноста. Ги поставивме условите и правилата под кои сме подготвени да го движиме овој процес напред“, изјави Мицкоски.
Тој посочи дека претставниците на УПОЗ и КСС најавиле дека ќе се консултираат со своите раководства и дека во текот на утрешниот ден ќе ја соопштат нивната одлука. Доколку се постигне согласност, според најавите, договорот би бил финализиран во недела, а од понеделник би започнала изработка на примерок на индивидуален синдикален договор.
Мицкоски појасни дека исплатата на зголемените плати би започнала во април, за мартовската плата, со осумпроцентно зголемување на збирот од постојната плата и минималната плата. Истиот модел би се применувал и во 2027 и во 2028 година.
„Тоа значи дека за околу две години и два до три месеци, административните службеници ќе имаат најмалку 40 проценти повисоки плати во споредба со сегашното ниво“, истакна премиерот.

