Економија
S&P ги намали прогнозите за кредитниот рејтинг на Хрватска на негативни
Агенцијата Standard & Poors’s (S&P) ги намали во петокот прогнозите за кредитниот рејтинг на Хрватска од стабилни на негативни, задржувајќи го притоа актуелниот рејтинг за задолжување во странска и во домашна валута на ББ+.
Ревизијата на прогнозите го изразува ставот на агенцијата дека продолжувањето на слабеењето на економијата, заедно со ограничените поттикнувачки реформи, ќе доведат до послаба фискална ситуација отколку што претходно се проценуваше.
„Негативните прогнози го одразуваат нашиот став дека би можеле да го намалиме рејтингот на Хрватска во период од една година, доколку ситуација во економијата биде послаба отколку што се очекува, доколку дефицитот се зголемат или доколку надворешниот финансирање стане попредизвикувачко“, се вели во извештајот на S&P што го цитира агенцијата Hina.
Агенцијата смета и дека влегувањето на Хрватска во Европската унија не е голема можноста за решавање на клучните предизвици за растот, конкурентноста и продуктивноста.
„Меѓутоа, имајќи ги предвид барањата за софинансирање, а во недостиг на реформи на страната на државните расходи, ЕУ фондовите достапни за Хрватска во периодот од 2014 до 2020 година, можеби нема да бидат искористени во целост“, додаваат од S&P.
Рецесијата во Хрватска трае пет години, а од 2008 година реалниот бруто домашен производ (БДП) падна кумулативно за 12 отсто, главно поради 12-процентниот реален пад на потрошувачката и 35-процентниот реален пад на инвестициите, при што се истакнува дека во 2013 година се очекува натамошен пад на економијата за 1 отсто.
„Во периодот од 2014 до 2015 година очекуваме дека домашната потрошувачка ќе остане потисната поради раздолжувањата кон приватниот сектор и високата стапка на невработеност. Од 2014 година очекуваме благо заздравување, со помош на повлекување на ЕУ средствата, но ризиците за овие проекции се зголемени. Некои од нив се однесуваат на конкурентноста и предизвикот во инаку историски успешниот туристички сектор“, наведува S&P.
Агенцијата порачува дека во Хрватска има и позитивни знаци во поглед на реформите.„Владата неодамна најави приватизација на државните компании, предложи реформи за подобрување на деловната клима, законот за трудот и планира реформа на пензискиот систем. Меѓутоа спроведувањето на оваа програма досега беше делумна“.
Агенцијата проценува дека кога во октомври Eurostat ќе ги објави податоците за фискалната ситуација во Европската унија, Хрватска би можела да биде соочена со покренување на Постапката за прекумерен долг позната како EDP.
„За 2013 година хрватскиот фискален дефицит веројатно ќе биде поголем од 3 отсто од БДП-то, додека долгот на државата вкупно се приближува на нивото од 60 отсто од БДП-то. Доколку долгот на претпријатието “Хрватски патишта’, кој изнесува 7,5 отсто до БДП-то, го преземе владата, како дел од аранжманот за концесијата, тоа би можело дополнително да го зголеми долгот на државата вкупно, имајќи ја предвид разликата меѓу приходите и долгот преземен од стран на владата“, наведуваат од S&P.
Агенцијата смета дека Европската комисија би можела да ја повик владата на Хрватска фискалната консолидација повеќе д а ја насочи на расходната страна, додека сега владата во Загреб речиси исклучиво е наклонета на приходната страна од буџетот, вклучувајќи ги и планираните приватизации, а нејзините напори во тоа се во застој, поради нискиот раст на економијата и растот на каматите како одраз на зголемувањето на задолжувањето на владата.
Извозот на стоки и услуги, погоден од реструктиурањето на хрватското бродоградежништво, реално останува под нивото од пред 2008 година. Како и во повеќето други земји од источна Европа, нето директната страна на странските вложувања паднала од 6 до 8 посто од БДП од пред кризата на 2 до 3 отсто во последниот период, додека финансирањето на банките од странство остро паднало.
„Хрватската централна банка е одадена на одржувањето на стабилниот курс на куната во однос на еврото, што ја ограничува флексибилноста на монетарната политика во евроизираната економија. Хрватскиот банкарски систем, претежно во странска сопственост, ќе продолжи да известува за ниската профитабилност поради слабите економски прогнози, потисната домашна побарувачка и умерениот раст на кредитите“, наведуваат во S&P.
Според мислењето на аналитичарите на оваа меѓународната агенција за кредитниот бонитет, растат кредитните ризици во хрватската економија.
„Очекуваме натамошен раст на лошите кредити, поради слабостите во градежниот и секторот на недвижнини, па до крајот на 2013 година би можеле да достигнат 18 отсто од вкупниот кредити. Веруваме дека капитализацијата на домашниот банкарски сектор е димензионирана за да ги апсорбира натамошните влошувања на квалитетот на сопственоста. Меѓутоа, тој капацитет е пред предизвик поради ризикот во врска со неодамнешната пресуда за хипотекарните кредити во швајцарски франци и можноста за надоместоци за заемопримачите“, заклучуваат во Standard & Poor’s објаснувајќи ја одлуката да и намалат на негативни прогнозите за Хрватска./крај/мф/сн
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Од полноќ поскап бензин
Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и услуги за управување со комунален отпад на Република Северна Македонија (РКЕ) донесе Одлука со која се врши зголемување на малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 0,03% во однос на одлуката од 5.1.2026 година.
Референтните цени на нафтените деривати на светскиот пазар во споредба со претходната пресметка бележат зголемување во просек: кај бензините за 0,332%, кај дизелот има намалување за 0,317%, кај екстра лесното масло зголемувањето е за 0,391% и кај мазутот има намалување за 4,067%.
Курсот на денарот во однос на доларот во изминатиот период по кој беа формирани цените со претходната пресметка е повисок за 0,7158%.
Од 13.1.2026 година од 00:01 часот максималните цени на нафтените деривати ќе изнесуваат:
Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС – 95 70,50 (денари/литар)
Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС – 98 72,50 (денари/литар)
Дизел гориво ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V) 64,50 (денари/литар)
Масло за горење Екстра лесно 1 (ЕЛ-1) 64,50 (денари/литар)
Мазут М-1 НС 32,133 (денари/килограм)
Малопродажните цени на бензините ЕУРОСУПЕР БС-95 и ЕУРОСУПЕР БС-98, како и на Екстра лесното масло за домаќинство на (ЕЛ-1) се зголемуваат за 0,50 ден/лит.
Малопродажната цена на ЕУРОДИЗЕЛ (Д-Е V) не се менува.
Малопродажната цена на Мазутот М-1 НС се намалува за 0,668 ден/кг и сега ќе изнесува 32,133 ден/кг.
Фото: Depositphotos
Економија
ТАВ Аеродроми: 2025 година се заокружи со 3,5 милиони патници што е 9 отсто зголемување
Во 2025 година, Меѓународниот Аеродром Скопје и Аеродромот Свети Апостол Павле Охрид опслужија 3,5 милиони патници и 26.500 летови.
Двата македонски аеродроми, Меѓународниот Аеродром Скопје и Аеродромот Св. Апостол Павле Охрид минатата година опслужија 3,5 (3.475.288) патници што е зголемување од 9% во однос на 2024 година.
Во 2025 година двата аеродроми опслужија 26.500 летови, што е за 4% повеќе во однос на истиот временски период, од јануари до декември, 2024 година.
„Успехот што го постигнавме во 2025 година не е случаен. Тој е резултат на јасна стратешка насока, фокусирани инвестиции и силни партнерства. Зголемувањето од 9% на бројот на патници и 4% пораст на летовите на двата македонски аеродроми е директна потврда дека вложувањата во модернизација на инфраструктурата, унапредување на оперативната ефикасност и проширување на мрежата на авиолинии даваат конкретни и мерливи резултати. Дополнително, новите дестинации, континуираната соработка со авиокомпаниите, зголемената побарувачка за патувања и посветеноста на нашите вработени овозможија стабилен и одржлив раст. Овие резултати ја зацврстуваат позицијата на македонските аеродроми како сигурни и конкурентни регионални воздухопловни центри и ни даваат силна основа за уште поамбициозен развој во наредниот период,“ вели Неџат Курт, Генерален директор на ТАВ Македонија.
Само во декември 2025, статистиката на ТАВ Македонија покажува двоцифрено зголемување на процентите на опслужени патници на двата аеродроми од дури 25% во споредба со декември 2024, една година претходно, или преточено во бројки, 294.781 патници.
Во последниот месец од минатата година пак, реализирани се 2,019 летови што е за 7% повеќе од декември во 2024 година.
Стабилен пораст покажува и дневниот пресек на патници во 2025. Скопскиот аеродром дневно во просек опслужуваше 8.786 патници што е за 9% повеќе од 2024 година, а преку
охридскиот, дневно патувале 767 патници што е за 16,3% повеќе споредено со минатата година.
Одделните анализи за двата аеродроми за периодот од јанури до декември покажуваат дека преку Меѓународниот Аеродром Скопје патувале 3.211.419 што е за 8,7% повеќе споредено со истиот период во 2024 година, а додека Аеродромот Свети Апостол Павле Охрид бележи двоцифрен пораст од високи 20% со услужени 263.869 патници.
Истанбул, во сите 12 месеци од 2025 беше најфреквентна дестинација од Меѓународниот Аеродром Скопје до двата аеродрома ИГА и Сабиха Гокчен со 16,6% пазарен удел. Потоа следуваат Базел Милуз (6,2%), Франкфурт (5,7%), Цирих (4,5%) и Минхен – Меминген (4,2%).
Топ – пет земји до кои има најмногу директни летови се Германија (25,4% пазарен удел во вкупниот патнички сообраќај), Турција (23,6%), Швајцарија (10,8%), Италија (5,5%) и Шведска (4,3%).
Од Меѓународниот Аеродром Скопје во моментов летаат вкупно 15 авиокомпании кон 49 дестинации, додека од Аеродромот Св. Апостол Павле Охрид три авиокомпании летаат до 7 дестинации.
Според најавите на авиокомпаниите, од март годинава, мрежата на авиолинии од двата македонски аеродрома ќе се зголеми, со отворањето на нови авиолинии и нови дестинации. Виз ер ќе почне да лета од Скопје до Неапол и ќе ја врати авиолинијата од македонскиот главен град до Будимпешта, додека од Охрид ќе почне да лета до Милано. Во мај, Аустриан ерлајнс ќе почне да лета од Охрид до Виена, а во јуни охридскиот аеродром ќе ги врати полските туристи во Охрид со отворањето на новата авиолинија од Вроцлав и враќањето на летовите од Катовице.
Економија
За една година поскапеа и кафаните: угостителските услуги зголемени за 3,5 проценти
Цените на угостителските услуги во декември 2025 година се зголемени за 3,5 проценти во споредба со истиот месец лани, покажуваат податоците на Државен завод за статистика.
На годишно ниво, односно во периодот јануари – декември 2025 година во однос на истиот период од 2024 година, угостителските услуги се поскапени за 4,8 проценти.
Истовремено, статистиката покажува дека во декември нема промени во однос на претходниот месец. Цените на угостителските услуги останале на исто ниво како и во ноември 2025 година.
Фото: unsplash
18-годишникот кој усмрти жена во Капиштец избега од државата, МВР распиша потерница
Министерството за внатрешни работи распиша меѓународна потерница по 18-годишникот кој прегази жена во Скопје и избега од местото на настанот....
Уапсен жител на Богданци за убиство на сопствената мајка
Полицијата уапси 39-годишен жител на Богданци, осомничен за убиство на сопствената мајка. Според информациите од МВР, денеска во Полициската канцеларија...
Уапсено лицето што го оштети стаклото на влезната врата на бугарската амбасада во Скопје
Полициски службеници од МВР денеска (12 јануари 2026 година) во 12:40 часот на улицата Кирил и Методиј во Скопје го...
Како членка на НАТО, не ни прилегаат технички влади, а предвремените избори носат нестабилност, рече Гаши
Претседателот на Собранието Африм Гаши изјави дека е поборник на идејата за одржување редовни избори, оценувајќи дека честите предвремени избори...
„Една битка по друга“, „Хамнет“ и „Адолесценција“ доминираа на Златните глобуси
Во неделата беа доделени престижните награди Златен глобус. Филмот „Една битка по друга“ (One Battle After Another) беше прогласен за...
Непознати глутници се појавија преку ноќ – пронајдени улични кучиња од Албанија во Скопје, се бара истрага и проверка на безбедносните камери
Здружението за заштита на животните Анима Мунди алармира и јавно бара итна, темелна и независна истрага поради сериозни индиции за...
Водата се повлекува во повеќе региони, дел од патиштата затворени поради поплави, одрони и снег
Центарот за управување со кризи информира дека по обилните врнежи, состојбата на терен е стабилизирана во дел од регионите, а...
Алиу: Предлог-законот за заштита од пушење објавен на ЕНЕР, отвораме јавна расправа пред неговото усвојување
Министерството за здравство информира дека предлог-законот за заштита од пушење е објавен на електронскиот национален регистар на прописи (ЕНЕР), каде...
Минусни температури низ целата земја, на Попова Шапка измерени -16 степени
Утрово најстудено било на Попова Шапка кадешто се измерени -16 степени целзиусови, -14 било во Mаврови Анови, -13 во Kрушево,...
Трамп: Иран нè контактираше за преговори
Американскиот претседател Доналд Трамп во неделата изјави дека Иран побарал да започне разговори со САД, додека земјата се справува со...
Иранската револуционерна гарда му се закани на Трамп
Иранската револуционерна гарда јавно му се закани на Доналд Трамп поради неговото споменување на потенцијална американска воена акција против владата...
Телеграф: Лондон планира да испрати војници на Гренланд, Велика Британија: Тоа е поради Русија
Велика Британија вчера соопшти дека дискусиите со другите членки на НАТО за одбивање на руската активност на Арктикот се „рутински“,...
Почувствуван земјотрес во Прилеп и околината
Телеметриската сеизмолошка мрежа на Република Северна Македонија, на сеизмолошките станици инсталирани ширум нашата територија, одржувани од Сеизмолошката опсерваторија при Природно-математичкиот...
Русите го замрзнуваат Киев, Зеленски: Ситуацијата е исклучително тешка
Повеќе од 1.000 станбени згради во Киев остануваат без греење по разорниот руски напад во петок наутро, соопштија локалните власти....
(Видео) ДИК со првични неофицијални резултати од повторените локални избори во четири општини
Државната изборна комисија (ДИК) вечерва ги објави првичните, неофицијални резултати од повторените избори во општините Врапчиште, Гостивар, Маврово Ростуше и...
(Видео) Мицкоски: Победата во Маврово-Ростуше е знак дека граѓаните наградуваат резултати, а кланот на Филипче доживува нов дебакл
„Денешниот изборен ден во четирите општини помина во демократска, мирна и достоинствена атмосфера. И покрај тешките временски услови и одредени...
(Видео) Иран во пламен – објавени нови снимки од протестите, додека бројот на загинати надмина 500
Бројот на загинати во протестите во Иран се искачи на 538 лица, објави Ројтерс. Меѓу нив се 490 демонстранти и...
Трамп размислува за можна воена интервенција во Иран, вели Си-Ен-Ен
Претседателот на САД, Доналд Трамп, разгледува низа можни воени опции за Иран по смртоносните протести во земјата, изјавија двајца американски...
Стармер преговара со европските сојузници за испраќање на воени сили на Гренланд
Британскиот премиер Кир Стармер е во преговори со европските сојузници за распоредување на воени сили на Гренланд, со цел да...
Францускиот министер за надворешни ги повика САД да престанат со „уцената“ за Гренланд
Францускиот министер за надворешни работи Жан-Ноел Баро ги повика САД да „престанат да ја уценуваат“ Данска за да добијат директна...
