Агенцијата Standard & Poors’s (S&P) ги намали во петокот прогнозите за кредитниот рејтинг на Хрватска од стабилни на негативни, задржувајќи го притоа актуелниот рејтинг за задолжување во странска и во домашна валута на ББ+.

Ревизијата на прогнозите го изразува ставот на агенцијата дека продолжувањето на слабеењето на економијата, заедно со ограничените поттикнувачки реформи, ќе доведат до послаба фискална ситуација отколку што претходно се проценуваше.

„Негативните прогнози го одразуваат нашиот став дека би можеле да го намалиме рејтингот на Хрватска во период од една година, доколку ситуација во економијата биде послаба отколку што се очекува, доколку дефицитот се зголемат или доколку надворешниот финансирање стане попредизвикувачко“, се вели во извештајот на S&P што го цитира агенцијата Hina.

Агенцијата смета и дека влегувањето на Хрватска во Европската унија не е голема можноста за решавање на клучните предизвици за растот, конкурентноста и продуктивноста.

„Меѓутоа, имајќи ги предвид барањата за софинансирање, а во недостиг на реформи на страната на државните расходи, ЕУ фондовите достапни за Хрватска во периодот од 2014 до 2020 година, можеби нема да бидат искористени во целост“, додаваат од S&P.

Рецесијата во Хрватска трае пет години, а од 2008 година реалниот бруто домашен производ (БДП) падна кумулативно за 12 отсто, главно поради 12-процентниот реален пад на потрошувачката и 35-процентниот реален пад на инвестициите, при што се истакнува дека во 2013 година се очекува натамошен пад на економијата за 1 отсто.

„Во периодот од 2014 до 2015 година очекуваме дека домашната потрошувачка ќе остане потисната поради раздолжувањата кон приватниот сектор и високата стапка на невработеност. Од 2014 година очекуваме благо заздравување, со помош на повлекување на ЕУ средствата, но ризиците за овие проекции се зголемени. Некои од нив се однесуваат на конкурентноста и предизвикот во инаку историски успешниот туристички сектор“, наведува S&P.

Агенцијата порачува дека во Хрватска има и позитивни знаци во поглед на реформите.„Владата неодамна најави приватизација на државните компании, предложи реформи за подобрување на деловната клима, законот за трудот и планира реформа на пензискиот систем. Меѓутоа спроведувањето на оваа програма досега беше делумна“.

Агенцијата проценува дека кога во октомври Eurostat ќе ги објави податоците за фискалната ситуација во Европската унија, Хрватска би можела да биде соочена со покренување на Постапката за прекумерен долг позната како EDP.

„За 2013 година хрватскиот фискален дефицит веројатно ќе биде поголем од 3 отсто од БДП-то, додека долгот на државата вкупно се приближува на нивото од 60 отсто од БДП-то. Доколку долгот на претпријатието “Хрватски патишта’, кој изнесува 7,5 отсто до БДП-то, го преземе владата, како дел од аранжманот за концесијата, тоа би можело дополнително да го зголеми долгот на државата вкупно, имајќи ја предвид разликата меѓу приходите и долгот преземен од стран на владата“, наведуваат од S&P.

Агенцијата смета дека Европската комисија би можела да ја повик владата на Хрватска фискалната консолидација повеќе д а ја насочи на расходната страна, додека сега владата во Загреб речиси исклучиво е наклонета на приходната страна од буџетот, вклучувајќи ги и планираните приватизации, а нејзините напори во тоа се во застој, поради нискиот раст на економијата и растот на каматите како одраз на зголемувањето на задолжувањето на владата.

Извозот на стоки и услуги, погоден од реструктиурањето на хрватското бродоградежништво, реално останува под нивото од пред 2008 година. Како и во повеќето други земји од источна Европа, нето директната страна на странските вложувања паднала од 6 до 8 посто од БДП од пред кризата на 2 до 3 отсто во последниот период, додека финансирањето на банките од странство остро паднало.

„Хрватската централна банка е одадена на одржувањето на стабилниот курс на куната во однос на еврото, што ја ограничува флексибилноста на монетарната политика во евроизираната економија. Хрватскиот банкарски систем, претежно во странска сопственост, ќе продолжи да известува за ниската профитабилност поради слабите економски прогнози, потисната домашна побарувачка и умерениот раст на кредитите“, наведуваат во S&P.

Според мислењето на аналитичарите на оваа меѓународната агенција за кредитниот бонитет, растат кредитните ризици во хрватската економија.

„Очекуваме натамошен раст на лошите кредити, поради слабостите во градежниот и секторот на недвижнини, па до крајот на 2013 година би можеле да достигнат 18 отсто од вкупниот кредити. Веруваме дека капитализацијата на домашниот банкарски сектор е димензионирана за да ги апсорбира натамошните влошувања на квалитетот на сопственоста. Меѓутоа, тој капацитет е пред предизвик поради ризикот во врска со неодамнешната пресуда за хипотекарните кредити во швајцарски франци и можноста за надоместоци за заемопримачите“, заклучуваат во Standard & Poor’s објаснувајќи ја одлуката да и намалат на негативни прогнозите за Хрватска./крај/мф/сн