Македонија
EUobserver: Македонија добила предупредување од ЕУ поради „Јужен тек“
Македонија стана последната балканска земја која доби предупредување од Европската унија (ЕУ) за последиците од градењето на гасоводот „Јужен тек“ во поглед на евроинтеграциите, пишува EUobserver.
Претседателот на Европската енергетска заедница (ЕЕЗ) Јанез Копач во четвртокот изјавил дека договорот кој Скопје го има со Москва „не е во согласност“ со европскиот закон за енергетика. Копач додал дека договорот кој земјата го има со ЕЕЗ, „и’ наложува да ги примени овие правила“.
Според бриселската агенција dtt-net.com, претседателот на ЕЕЗ изјавил дека „Македонија ќе мора да се повлече од овој договор или, пак, повторно ќе треба да преговара за истиот доколку сака да стане членка на ЕУ“.
ЕЕЗ е организација во која членуваат 28-те земји членки на ЕУ, потоа земјите кандидати од Западен Балкан, како и Молдавија и Украина, потсетува EUobserver.
Гасоводот „Јужен тек“ е проект кој ќе спроведува руски гас под Црното Море, преку Бугарија и Србија до срцето на ЕУ, а потенцијални гранки на гасоводот може да има и до Босна и Херцеговина (БиХ), Македонија и Црна Гора.
Според ЕУ, актуелниот модел со кој руската фирма „Газпром“ поседува најмалку 51 процент и ги контролира производството и дистрибуцијата, е против правилата на ЕУ со кои се стопира монополот и влијанието врз цените.
Изјавата на претседателот на ЕЕЗ, Копач, дојде веднаш по средбата на претставниците на „Газпром“ со македонските власти во четвртокот. Двете страни се убедени дека изградбата на гасоводот ќе се реализира според планираното.
Европската комисија (ЕК) на 30-ти септември упати и фомално писмо до македонските власти, во кое ја изразува својата загриженост.
„Јужен тек, како и кој и да е поголем инфраструктурен проект во Европа, може да биде направен само во согласност со правилата на ЕУ. Гасоводите кои се градат спротивно на правилата на ЕУ претставуваат опасност за функционирањето на внатрешниот пазар“, порачале европските претставници.
ЕЕЗ и Европската комисија упатија и слични критики до БиХ и Србија.
„Треба да биде јасно уште од почеток дека Србија нема да може да го продолжи патот кон ЕУ без претходно да го доведе договорот за Јужен тек во согланост со европското право“, изјави Копач на почетокот од октомври.
Рускиот претседател Владимир Путин, пак, претходно порача дека се надева на договор со европските лидери, но во меѓувреме „Газпром“ продолжува со изградбата на дел од гасоводот./крај/мф/бс
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Угостителите во Македонија за една година ги поскапеа цените за 3,4 проценти
Цените на угостителските услуги во јануари 2026 година се зголемени за 0,2 проценти во однос на претходниот месец.
Во споредба со истиот месец од минатата година, цените се повисоки за 3,4 проценти, сопшти Државниот завод за статистика.
На годишно ниво, односно во 2025 година во однос на 2024 година, цените на угостителските услуги се зголемени за 4,8 проценти.
Во јануари 2026 година, во однос на декември 2025 година, цените по групи се зголемени за: 0,3 проценти кај храна, 0,2 проценти кај алкохолни пијалаци. Кај групите Безалкохолни пијалаци и ноќевања не се забележани промени на цените.
Економија
Владата предложи покачување на платите за администрацијата до 40 отсто, со почетно зголемување од 8 проценти од април
Премиерот Христијан Мицкоски, изјави дека денешната средба со Синдикатот на УПОЗ била конструктивна и дека на маса е предлог за зголемување на платите на административните службеници за 40 проценти во наредниот период.
Во интервју за Дневникот на МРТ, Мицкоски рече дека Владата ги презентирала условите и правилата под кои е подготвена да го реализира процесот на покачување на платите и дека сега се очекува одговор од синдикатите дали го прифаќаат предлогот.
„Денеска имавме состанок со УПОЗ. Ние дадовме понуда, истата онаа понуда за која јас зборував во јавноста. Ги поставивме условите и правилата под кои сме подготвени да го движиме овој процес напред“, изјави Мицкоски.
Тој посочи дека претставниците на УПОЗ и КСС најавиле дека ќе се консултираат со своите раководства и дека во текот на утрешниот ден ќе ја соопштат нивната одлука. Доколку се постигне согласност, според најавите, договорот би бил финализиран во недела, а од понеделник би започнала изработка на примерок на индивидуален синдикален договор.
Мицкоски појасни дека исплатата на зголемените плати би започнала во април, за мартовската плата, со осумпроцентно зголемување на збирот од постојната плата и минималната плата. Истиот модел би се применувал и во 2027 и во 2028 година.
„Тоа значи дека за околу две години и два до три месеци, административните службеници ќе имаат најмалку 40 проценти повисоки плати во споредба со сегашното ниво“, истакна премиерот.
Економија
Забрзување на енергетската транзиција: Јасен план и координиран пристап – одржан состанок на JETIP Инвестициската платформа
Денеска се одржа четвртиот координациски состанок на Инвестициската платформа за праведна енергетска транзиција (JETIP – Just Energy Transition Investment Platform), на кој клучните актери разговараа за напредокот во политиките, планирањето и регулаторните реформи што ја поддржуваат праведната енергетска транзиција на Северна Македонија.
Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, г-ѓа Сања Божиновска, истакна дека во изминатиот период Министерството е фокусирано на зајакнување на политичките и планските основи неопходни за ефективна имплементација на Инвестициската платформа.
Во таа насока, подготвени се два Годишни планови за развој на енергетскиот сектор за 2025 и 2026 година, усогласени со приоритетите на праведната транзиција, кои обезбедуваат јасна краткорочна рамка за реализација на проектите и подготвеност за инвестиции.
Паралелно, Националниот план за енергија и клима ја заврши фазата на јавни консултации и влезе во завршна фаза на финализација. НЕПК ги обединува целите за декарбонизација, развојот на обновливите извори на енергија и потребите за флексибилност на енергетскиот систем, со посебен фокус на регионите погодени од транзицијата од јаглен. По неговото усвојување, Планот ќе претставува стабилна основа за јавните и приватните инвестициски одлуки.
На регулаторен план, во завршна фаза е и подготовката на Законот за обновливи извори на енергија, со чијштоo усвојување ќе се создадат услови за значително забрзување на инвестициите и исполнување на целите за декарбонизација.
Овие активности не претставуваат изолирани реформи, туку овозможувачки чекори за реализација на проектната рамка на Инвестициската платформа.
Владата уште еднаш ја потврди својата силна посветеност на праведната енергетска транзиција, поддржувајќи ја Инвестициската платформа како клучен механизам за координација, инвестиции и забрзана имплементација на реформите.

