Македонија
Јавниот и приватниот сектор партнери во креирањето на услови за одржлив развој
Подигнување на свеста кај компаниите за поголема општествената одговорност и креирање на пракса за грижа за развојот на заедницата е главната тема на годишната конференција на европските мрежи на Глобалниот договор на Обединетите нации (ОН), што во вторник се одржува во Скопје.
Подигнување на свеста кај компаниите за поголема општествената одговорност и креирање на пракса за грижа за развојот на заедницата е главната тема на годишната конференција на европските мрежи на Глобалниот договор на Обединетите нации (ОН), што во вторник се одржува во Скопје.
Во насока на обезбедување на континуирани активности од страна на компаниите и институциите во доменот на општествената одговорност и примената на принципите на Глобалниот договор на ОН, во рамките на конференцијата беше потпишан и Меморандум за соработка со Националниот совет за претприемништво и конкурентност, преку кој се зајакнува соработката помеѓу приватниот и јавниот сектор.
За унапредување на примената на концептот на општествената одговорност за обезбедување на одржлив развој, неопходна е тесна соработка помеѓу приватниот сектор и институциите. За таа цел на конференцијата се обрати Заменик-претседателот на Владата на РМ задолжен за економски прашања, Владимир Пешевски.
„Општествената одговорност е непишана обврска за сите нас, независно дали се работи за компанија, институција или невладина организација. Невозможен е долгорочен раст на една компанија, доколку заедницата во која делува назадува. Истото важи и за институциите и за системот воопшто. Владата на Република Македонија преку сите свои активности се залага за поттикнување на рамномерен развој кој ќе овозможи раст на компаниите, но и на заедницата. Со заеднички и координирани активности помеѓу приватниот и јавниот сектор ќе создадеме сериозни услови за долгорочен развој на сите чинители во општеството, а токму овој Меморандум е јасна потврда за нашите сериозни намери. Владата и во идниот период ќе продолжи да креира политики кои ќе поттикнуваат уште поголема примена на општествено одговорни практики на сите нивоа“, истакна Пешевски.
За најновите трендови од областа на општествената одговорност и искуствата од имплементацијата на принципите на Глобалниот договор, на конференцијата зборуваа и претставници на Цементарница Усје АД Скопје, ЕВН Македонија и други компании, како и претставниците на мрежите на Глобалниот договор од Шпанија, Бугарија, Грција и Турција.
„Глобалниот договор, кој веќе е прифатен од над 12.000 претставници од 800 компании од 145 земји и 4000 непрофитни организации, е еден вид на глобална синхронизирана акција која е колективен обид за подобрување на условите и поттикнување на развојот. Денес се соочуваме со низа предизвици кои упатуваат на фактот дека за посинхронизирана активност и видливи резултати неопходна е соработка и од највисоките државни институции. Иако се соочуваме со нови предизвици, целите на Глобалниот договор остануваат исти, тој да даде колективен одговор на потребите на заедницата, а истовремено да поттикне соодветно вклучување од сите засегнати страни“, изјави Валид Наги, одговорен за локалните мрежи во седиштето на Глобалниот договор на ОН во Њујорк.
Македонската мрежа на Глобалниот договор која годинава прославува десет години од своето делување, преку своите активности придонесе за поголема примена на принципите предвидени во договорот, овозможи членките да бидат навреме информирани за сите актуелни трендови и активности на овој план и придонесе преку најразлични активности да се популаризираат принципите на Глобалниот договор и да се едуцира за значењето и потребата од нивната примена.
„Преку своите активности во изминатите десет години, Македонската мрежа придонесе за подигнување на свеста во бизнис заедницата и кај институциите дека сите подеднакво сме одговорни за примена на принципите на Глобалниот договор. Развојот на компаниите и развојот на заедницата се обврска на секој чинител и тој принцип ние се обидуваме да го прошириме, бидејќи само со заедничка и синхронизирана акција можеме да очекуваме долгорочен развој на сите сегменти од нашето живеење“, изјави Никица Кусиникова од Секретаријатот на Македонската мрежа на глобалниот договор – Здружението Конект.
Глобалниот договор на ОН беше активиран во Македонија во 2004 година од страна на УНДП. Денес Македонската мрежа на Глобалниот договор брои 50 компании, невладини организации и други членови. За понатамошен развој на оваа проблематика во Македонија, на иницијатива на Македонската мрежа на Глобалниот договор и со поддршка на УНДП беше воспоставено и Национално координативно тело за општествена одговорност и развиена националната агенда за општествена одговорност на компаниите за Република Македонија 2008 – 2012, што ја усвои Владата на Република Македонија.
Глобалниот договор на светско ниво е најголема доброволна иницијатива за општествена одговорност на компаниите со над 8700 членки од 130 земји во светот. Иницијативата произлезе од Обединетите нации и се темели на десетте принципи што ги опфаќаат областите: човекови права, работнички права, животна средина и борба против корупцијата. Компаниите членки на Глобалниот договор ги прифаќаат овие принципи и ги применуваат во своето секојднево работење, за што редовно известуваат, а на тој начин стануваат движечка сила на глобалниот развој, преку конкретниот придонес за развој на локалната заедница во која делуваат.крај
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Мицкоски: Речиси 225 милиони евра веќе се пренесени преку Развојната банка на домашните компании, а целосна реализација се очекува во првиот квартал годинава
Претседателот на Владата Христијан Мицкоски, одговарајќи на новинарско прашање за тоа како ќе се искористат преостанатите 250 милиони евра за домашните компании изјави:
„Досега се пренесени, практично преку Развојната банка, некаде околу 225 милиони евра од 250 милиони евра. Тоа е оној кредит кој што Владата, условно кажано, го субвенционира со каматна стапка од 1,95%, до три години грејс-период и до 15 години рок на отплата.“
Премиерот посочи дека целосна реализација на средствата се очекува во првиот квартал годинава.
„Очекувам набргу, во првиот квартал од оваа година, целосно да биде исцрпен. И заедно со средствата кои што банките сопствени ги инвестираат во развојните проекти на компаниите, го поддржуваат стопанството и економијата и на тој начин Македонија на инвестициската мапа е навистина водечка во регионот. Ако се има предвид дека растот во првата половина од 2025 година, па би рекол и целосно во текот на целата 2025 година, е двоцифрен број проценти. Споредно со истиот период во рамките, да речеме, на еврозоната, тоа е 2-2,5%. Така што, јас сум навистина задоволен од начинот на кој што овие средства се искористени“, објасни Мицкоски.
Економија
Средба Муцунски – Aзески: Фокус на извозот и економската дипломатија
Министерот за надворешни работи и надворешна трговија, Тимчо Муцунски, денеска оствари работна средба со претставници на Стопанската комора на Северна Македонија, предводени од претседателот Бранко Азески.
На средбата беа разгледани иницијативи и конкретни форми на поддршка за извозно ориентираните компании, вклучително и организација на тематски посети со активно учество на деловната заедница, унапредување на комуникацијата со дипломатско-конзуларните претставништва, како и промоција на извозните капацитети на домашните компании пред дипломатскиот кор во државата.
Министерот Муцунски нагласи дека целта на овие средби е директно да се слушнат ставовите и размислувањата на коморите, како и да се добијат конкретни иницијативи за поддршка на компаниите, зајакнување на економската дипломатија и унапредување на извозот, што директно придонесува кон зајакнување на економијата и забрзување на економскиот развој.
Беше потврдена одличната досегашна соработка и изразено заемно задоволство од постигнатите резултати, при што се разговараше и за нејзино натамошно продлабочување, со цел обезбедување конкретни придобивки за компаниите и позитивно влијание врз вкупниот економски развој на државата.
Нагласувајќи ја важноста на дипломатско-конзуларните претставништва и на дипломатската мрежа во целост, претседателот на Стопанската комора истакна дека иницијативите за зајакнување на економската дипломатија доаѓаат во вистински момент, во насока на поддршка на стопанството и економското закрепнување.
На средбата беа разгледани и конкретни иницијативи и настани планирани за наредниот период, како можности за понатамошна соработка помеѓу Министерството за надворешни работи и надворешна трговија и Стопанската комора.
Економија
До 15-ти јануари регистрација и дерегистрација на ДДВ Обврзници
Управата за јавни приходи (УЈП) ги потсетува сите правни и физички лица кои заклучно со декември 2025 година оствариле вкупен промет повисок од 2.000.000 денари од вршење на оданочив промет на добра и услуги, дека имаат обврска да поднесат Пријава за регистрација за целите на данокот на додадена вредност (образец ДДВ-01).
Доколку како физичко лице изнајмувате деловен простор во земјата, давате менаџерски, правни, економски, инженерски, занаетчиски услуги, давате приватни часови на ученици и студенти, остварувате приходи од продажба на земјоделски производи или вршите друг оданочив промет и во 2025 година сте оствариле промет над 2.000.000 денари треба да се регистрирате за целите на ДДВ.
Вкупен промет за целите на ДДВ е прометот што го направил обврзникот во текот на годината по основ на продажба на добра и извршени услуги. Во вкупен промет не влегува прометот кој е ослободен од ДДВ без право на одбивка на претходен данок, како на пример: изнајмување на станбени објекти и станови за живеење, услуги на осигурување и реосигурување, здравствени услуги, услуги за изучување на странски јазици, услуги на компјутерски центри, меѓународен превоз на патници и др. Исто така, во вкупен промет не влегува и прометот кој се врши кон странски даночни обврзници и кој не подлежи на оданочување со ДДВ, како на пример: вршење на консултантски, адвокатски, ИТ и други услуги кон странски даночни обврзници. Ако даночниот обврзник ја вршел својата дејност само во еден дел од календарската година, вкупниот годишен промет за цели за ДДВ се пресметува на тој начин што се зема вкупниот остварен промет за месеците кога ја вршел дејноста, истиот се дели со бројот на месеците на работење и се множи со дванаесет, при што се добива вкупен годишен промет.
На пример: Ако сте склучиле договор за закуп на деловен простор со почеток од 01.07.2025 година, а месечната закупнина изнесува 200.000 денари, пресметката за вкупен годишен промет за цели на регистрација за ДДВ е следна: Бруто приход за 6 месеци: 1.200.000 денари Месечен бруто приход: 1.200.000 / 6 месеци= 200.000 денари Вкупен годишен приход: 200.000 * 12 месеци= 2.400.000 денари Во овој случај даночниот обврзник има обврска да се регистрира за целите на ДДВ. Пријава за регистрација за целите на данокот на додадена вредност (образец ДДВ-01), може да се достави и од даночните обврзници кои сакаат доброволно да се регистрираат за ДДВ. Пријавите за регистрација за ДДВ се доставуваат најдоцна до 15-ти јануари 2026 година, електронски на http://etax.ujp.gov.mk/eTaxServices, лично во организациска единица на УЈП или по пошта. Истовремено укажуваме дека физичките лица – ДДВ обврзници, заради електронско потпишување и поднесување на ДДВ пријавите, треба да набават и дигитален сертификат на USB токен. Во однос на оние кои се регистрирани за ДДВ, а кои не оствариле промет над 2.000.000 денари во претходната календарска година и кај кои е истечен најмалку тригодишен период од регистрацијата за целите на ДДВ, можат да поднесат Пријава за отповикување на регистрација за данокот на додадена вредност. Исто така, и ДДВ обврзниците кои во секоја од двете претходни календарски години поднесувале даночни пријави со вкупен промет помал од 2.000.000 денари и кои во секоја од двете претходни календарски години не искажувале претходен данок за одбивање, можат да поднесат Пријава за отповикување на регистрација за данокот на додадена вредност (образец ДДВ-01Б).
Пријавата за отповикување на регистрација за ДДВ (образец ДДВ-01Б) се поднесува најдоцна до 15-ти јануари 2026 година по електронски пат на http://etax.ujp.gov.mk/eTaxServices , лично во најблиската организациска единица на УЈП или по пошта. Воедно, потсетуваме и дека Управата за јавни приходи може службено да изврши прекинување на регистрацијата за ДДВ доколку утврди дека: •во претходната календарска година, даночниот обврзник поднесувал даночни пријави без искажан данок за извршен промет и без искажан претходен данок за одбивање; •во двете претходни календарски години, даночниот обврзник поднесувал даночни пријави без искажување на данок за извршен промет, со исклучок кога во истите периоди во даночните пријави искажува само промет ослободен од данок со право на одбивка или претходен данок кој произлегува од промет на инвестициони добра извршен кон даночниот обврзник или увезени од него; •даночниот обврзник не може да се најде на пријавената адреса и на адресата за вршење на деловни активности; •даночниот обврзник не поднесувал даночна пријава за најмалку два даночни периоди кај месечните или тримесечните даночни обврзници; •кај даночниот обврзник претходно е идентификувано даночно затајување. За дополнителни информации, правните и физичките лица може да се обратат во Контакт Центарот на УЈП на: [email protected] или преку телефонските броеви: •Од фиксна линија: 0800 33 000 •Од мобилен телефон: 02 3253 200

