Македонија
ММФ и препорача на Македонија да заврши со релаксираната монетарна политика
Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) смета дека Република Македонија треба да заврши со релаксираната монетарна политика, а изнесе и препорака во врска со фискалната политика. Воедно ММФ оцени дека растот од 3,5 отсто ќе биде најголем во регионот.
„Растот на кредитите на населението и компаниите веќе се зголеми, а каматните стапки се намалуваат. Доколку и понатаму се намалуваат каматните стапки, тоа нема да креира дополнителен раст на кредитирањето“, изјави шефот на мисијата на ММФ за Македонија,Ивана Влаткова Холар.
Изнесувајќи ги првичните заклучоци на од мониторингот на ММФ, Влаткова Холар рече дека Македонија годинава би требало да оствари раст од 3,5 отсто, што е над регионалниот просек
Растот е балансиран и го одразува зголемениот извоз како и зголемената домашна побарувачка.
Домашните инвестиции се поддржани со јавни инфраструктурни проекти, приватната потрошувачка е исто зголемена заради зголемениот раст на кредитите, растот на вработувањето и зголемените реални плати и пензии, рече Влаткова Холар.
Според неа се очекува повремена дефлација водена од ниските цени на храната и генерално пониските цени во еврозоната.
„На буџетската страна сметаме дека е потребна посебна консолидација. Во новата среднорочна фискална стратегија за периодот 2015-2017, се вклучени повисоки таргети на дефицитот отколку оние во претходната стратегија“, рече Влаткова Холар.
Тоа, според неа, значи дека стабилизацијата на долгот ќе се случи подоцна и на повисоко ниво.
ММФ препорачува доколку буџетските приходи се реализираат подобро од проектираното тие треба да се заштедат за подобрување на фискалната рамнотежа наместо да се потрошат.
Во случај да потфрлат приходите треба да постои резервен план со којшто ќе се утврди редоследот во приоритетите во намалување на трошоците.
„Во периодот до воспоставување на планираното фискално правило важно ќе биде јавниот долг да се одржи на прифатливо ниво под планираниот праг од 60 проценти од БДП. Овој праг е всушност плафон а не таргет, што значи дека во нормални услови политиката треба да биде насочена кон одржување на долгот на прифатливо ниво под тоа ниво“, препорачува ММФ.
Вицепремиерот и министер за финансии, Зоран Ставрески изрази очекување дека македонската економија во 2014 година ќе оствари раст меѓу 3,5 и 3,8 проценти што е една од највисоките стапки во Европа, а за следните две години се очекува растот да надмине и четири отсто
Ставрески информираше дека македонската еконoмија во првите девет месеци од годината има остварено добар економски раст, што покажува дека здраво се поставени основните политики што го овозможуваат тој раст.
„Првата политика е форсирањето на капиталните инвестиции од буџетот и одржувањето на високо ниво на капитални инвестициии, а втората е привлекувањето на странски инвестиции, кои што значително го зголемија потенцијалот за производство на производи со високо додадена вредност и зголемување на извозот на стоки од земјава, како и креирање на работни места“, рече Ставрески.
Тој потенцира дека во Македонија има добар амбиент за кредитна поддршка на домашните фирми што заедно со останатите мерки помага македонското стопанство да оствари подобри резултати од земјите во регионот.
„Очекувам да се задржи стабилноста на валутата како и можноста фирмите да дојдат до кредитни средства потребни за инвестиии. Државниот долг е на ниво најниско во регионот и ќе остане на такво ниво. Во таа насока се и мерките за фискална консолидација предвидени за следниот период во насока на намалување на буџетскиот дефицит. Тоа намалување, ќе се одвива со онаа динамика која е потребна за да не се наруши растот, со што ќе се овозможи одржливоста на долгот, а од друга страна да не се наштети на економскиот раст“, рече Ставрески.
Гувернерот на НБРМ, Димитар Богов рече дека монетарната политика и во наредните години ќе се прилагодува, со цел да се задржи рамнотежата која е присутна во македонската економија.
„Во најголем дел нашите видувања за развојот на македонската економија и за економските политики се доста слични, така што тоа ни укажува дека сме во добра насока. Монетарната политика продолжува внимателно да ги следи сите движења во македонската економија и соодветно ќе се прилагодува во наредните години, се со цел да се задржи рамнотежата која е присутна во македонската економија и на тој начин да создаде едни стабилни макроекономски услови за продолжување на развојот на економскиот раст“, рече Богов. /крај/
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Угостителите во Македонија за една година ги поскапеа цените за 3,4 проценти
Цените на угостителските услуги во јануари 2026 година се зголемени за 0,2 проценти во однос на претходниот месец.
Во споредба со истиот месец од минатата година, цените се повисоки за 3,4 проценти, сопшти Државниот завод за статистика.
На годишно ниво, односно во 2025 година во однос на 2024 година, цените на угостителските услуги се зголемени за 4,8 проценти.
Во јануари 2026 година, во однос на декември 2025 година, цените по групи се зголемени за: 0,3 проценти кај храна, 0,2 проценти кај алкохолни пијалаци. Кај групите Безалкохолни пијалаци и ноќевања не се забележани промени на цените.
Економија
Владата предложи покачување на платите за администрацијата до 40 отсто, со почетно зголемување од 8 проценти од април
Премиерот Христијан Мицкоски, изјави дека денешната средба со Синдикатот на УПОЗ била конструктивна и дека на маса е предлог за зголемување на платите на административните службеници за 40 проценти во наредниот период.
Во интервју за Дневникот на МРТ, Мицкоски рече дека Владата ги презентирала условите и правилата под кои е подготвена да го реализира процесот на покачување на платите и дека сега се очекува одговор од синдикатите дали го прифаќаат предлогот.
„Денеска имавме состанок со УПОЗ. Ние дадовме понуда, истата онаа понуда за која јас зборував во јавноста. Ги поставивме условите и правилата под кои сме подготвени да го движиме овој процес напред“, изјави Мицкоски.
Тој посочи дека претставниците на УПОЗ и КСС најавиле дека ќе се консултираат со своите раководства и дека во текот на утрешниот ден ќе ја соопштат нивната одлука. Доколку се постигне согласност, според најавите, договорот би бил финализиран во недела, а од понеделник би започнала изработка на примерок на индивидуален синдикален договор.
Мицкоски појасни дека исплатата на зголемените плати би започнала во април, за мартовската плата, со осумпроцентно зголемување на збирот од постојната плата и минималната плата. Истиот модел би се применувал и во 2027 и во 2028 година.
„Тоа значи дека за околу две години и два до три месеци, административните службеници ќе имаат најмалку 40 проценти повисоки плати во споредба со сегашното ниво“, истакна премиерот.
Економија
Забрзување на енергетската транзиција: Јасен план и координиран пристап – одржан состанок на JETIP Инвестициската платформа
Денеска се одржа четвртиот координациски состанок на Инвестициската платформа за праведна енергетска транзиција (JETIP – Just Energy Transition Investment Platform), на кој клучните актери разговараа за напредокот во политиките, планирањето и регулаторните реформи што ја поддржуваат праведната енергетска транзиција на Северна Македонија.
Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, г-ѓа Сања Божиновска, истакна дека во изминатиот период Министерството е фокусирано на зајакнување на политичките и планските основи неопходни за ефективна имплементација на Инвестициската платформа.
Во таа насока, подготвени се два Годишни планови за развој на енергетскиот сектор за 2025 и 2026 година, усогласени со приоритетите на праведната транзиција, кои обезбедуваат јасна краткорочна рамка за реализација на проектите и подготвеност за инвестиции.
Паралелно, Националниот план за енергија и клима ја заврши фазата на јавни консултации и влезе во завршна фаза на финализација. НЕПК ги обединува целите за декарбонизација, развојот на обновливите извори на енергија и потребите за флексибилност на енергетскиот систем, со посебен фокус на регионите погодени од транзицијата од јаглен. По неговото усвојување, Планот ќе претставува стабилна основа за јавните и приватните инвестициски одлуки.
На регулаторен план, во завршна фаза е и подготовката на Законот за обновливи извори на енергија, со чијштоo усвојување ќе се создадат услови за значително забрзување на инвестициите и исполнување на целите за декарбонизација.
Овие активности не претставуваат изолирани реформи, туку овозможувачки чекори за реализација на проектната рамка на Инвестициската платформа.
Владата уште еднаш ја потврди својата силна посветеност на праведната енергетска транзиција, поддржувајќи ја Инвестициската платформа како клучен механизам за координација, инвестиции и забрзана имплементација на реформите.

