Македонија
„Запознајте ја централната банка“ – 2016-та беше година на финансиска едукација на населението за улогата на НБРМ
Под мотото „Запознајте ја централната банка“ во текот на 2016-та година Народната банка на Република Македонија преку низа активности го одбележа значајниот јубилеј – 70 години централнобанкарски активности во Република Македонија.
Централно место во овие активности имаше финансиската едукација на населението, како една од значајните функции на современите централни банки. Во овој контекст, во текот на годината беше спроведена обемната Програма за финансиска едукација на децата од основните училишта во Република Македонија.
Со Програмата беа опфатени вкупно 4.331 ученик, придружувани од вкупно 358 наставници од 87 основни училишта од целата територија на Република Македонија. Програмата се состоеше од два дела. Првиот дел вклучуваше еднодневни посети на основците на Музејот на Народната банка и ковачницата на пари, а учениците преку интерактивна презентација имаа можност да се запознаат и со основните функции на Народната банка.
Во рамки на овој дел од Програмата, во текот на 2016 година Народната банка ја посетија вкупно 3.831 основец од 77 училишта, од кои 38 училишта беа од внатрешноста на државата. За дел од основните училишта од најоддалечените и слабо населени средини, посетата ја обезбеди и ја организира Народната банка, така што вкупно 806 ученици од овие средини добија можност да ја посетат Народната банка.
Вториот дел од Програмата вклучуваше организиран Караван од Народната банка, во чиишто рамки беа посетени вкупно 10 основни училишта од 10 различни општини од целата територија на Република Македонија, а преку нив, вкупно 500 ученици ја имаа можноста да се запознаат со основните функции на Народната банка.
Како дел од активностите за финансиска едукација, Народната банка изработи и промовираше два филма: 1) „Народна банка ‒ 70 години во служба на македонското општество: информативно-документарен филм“ посветен на историјата на Народната банка и 2) „Запознајте ја централната банка: информативно-едукативен филм“, којшто на едноставен и лесно разбирлив јазик ги обработува најважните аспекти поврзани со целите и функциите на централната банка.
Во делот на професионалната едукација, во текот на 2016-та година во духот на јубилејот се организираа: Петтата меѓународна истражувачка конференција, Деветтата меѓународна конференција за платните системи и Вториот меѓународен ИТ-форум, коишто придонесоа за размена на искуства и унапредување на знаењата помеѓу домашната и странската стручна јавност.
Во рамки на одбележувањето на јубилејот се изработија две збирки на научно-истражувачки трудови: 1) Библиографија за централнобанкарското работење во Република Македонија: 1946 – 2016 година и 2) Научната мисла во НБРМ: 1992 – 2015, со што се обезбеди систематизирано зачувување на овие трудови, кое треба да придонесе за натамошен развој на банкарството и економијата, воопшто, во Република Македонија.
Седумдесетгодишниот јубилеј беше одбележан и со спортска манифестација – хуманитарна трка, којашто ја организираше Синдикалната организација при НБРМ, со поддршка на Народната банка. Синдикалната организација при НБРМ ги донираше собраните парични средства од спортскиот настан во Сојузот на дефектолози на Република Македонија наменети за Центарот за сензорна терапија кај деца со аутизам и АДХД.
Програмата на активности беше заокружена со одржувањето на централната манифестација за свечено одбележување на јубилејот, на 19 октомври 2016-та година, на која Народната банка беше одликувана со Орден за заслуги за Македонија од страна на Неговата екселенција, претседателот на Република Македонија, Ѓорге Иванов.
Одликувањето на Народната банка со Орден за заслуги за Македонија е по повод 70 години од основањето, а особено за постигнатите исклучителни резултати во централнобанкарското работење, како независна, емисиона банка и главен носител и столб на макроекономската стабилност на суверена и самостојна Република Македонија.
Веруваме дека со оваа програма на настани и активности придонесовме за достоинствено и успешно одбележување на големиот јубилеј и ја остваривме крајната цел – ширење на финансиската едукација и подигање на нивото на свесност на граѓаните за значењето и улогата на Народната банка во македонското општество, додаваат од НБРМ./крај/мф/бс
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Угостителите во Македонија за една година ги поскапеа цените за 3,4 проценти
Цените на угостителските услуги во јануари 2026 година се зголемени за 0,2 проценти во однос на претходниот месец.
Во споредба со истиот месец од минатата година, цените се повисоки за 3,4 проценти, сопшти Државниот завод за статистика.
На годишно ниво, односно во 2025 година во однос на 2024 година, цените на угостителските услуги се зголемени за 4,8 проценти.
Во јануари 2026 година, во однос на декември 2025 година, цените по групи се зголемени за: 0,3 проценти кај храна, 0,2 проценти кај алкохолни пијалаци. Кај групите Безалкохолни пијалаци и ноќевања не се забележани промени на цените.
Економија
Владата предложи покачување на платите за администрацијата до 40 отсто, со почетно зголемување од 8 проценти од април
Премиерот Христијан Мицкоски, изјави дека денешната средба со Синдикатот на УПОЗ била конструктивна и дека на маса е предлог за зголемување на платите на административните службеници за 40 проценти во наредниот период.
Во интервју за Дневникот на МРТ, Мицкоски рече дека Владата ги презентирала условите и правилата под кои е подготвена да го реализира процесот на покачување на платите и дека сега се очекува одговор од синдикатите дали го прифаќаат предлогот.
„Денеска имавме состанок со УПОЗ. Ние дадовме понуда, истата онаа понуда за која јас зборував во јавноста. Ги поставивме условите и правилата под кои сме подготвени да го движиме овој процес напред“, изјави Мицкоски.
Тој посочи дека претставниците на УПОЗ и КСС најавиле дека ќе се консултираат со своите раководства и дека во текот на утрешниот ден ќе ја соопштат нивната одлука. Доколку се постигне согласност, според најавите, договорот би бил финализиран во недела, а од понеделник би започнала изработка на примерок на индивидуален синдикален договор.
Мицкоски појасни дека исплатата на зголемените плати би започнала во април, за мартовската плата, со осумпроцентно зголемување на збирот од постојната плата и минималната плата. Истиот модел би се применувал и во 2027 и во 2028 година.
„Тоа значи дека за околу две години и два до три месеци, административните службеници ќе имаат најмалку 40 проценти повисоки плати во споредба со сегашното ниво“, истакна премиерот.
Економија
Забрзување на енергетската транзиција: Јасен план и координиран пристап – одржан состанок на JETIP Инвестициската платформа
Денеска се одржа четвртиот координациски состанок на Инвестициската платформа за праведна енергетска транзиција (JETIP – Just Energy Transition Investment Platform), на кој клучните актери разговараа за напредокот во политиките, планирањето и регулаторните реформи што ја поддржуваат праведната енергетска транзиција на Северна Македонија.
Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, г-ѓа Сања Божиновска, истакна дека во изминатиот период Министерството е фокусирано на зајакнување на политичките и планските основи неопходни за ефективна имплементација на Инвестициската платформа.
Во таа насока, подготвени се два Годишни планови за развој на енергетскиот сектор за 2025 и 2026 година, усогласени со приоритетите на праведната транзиција, кои обезбедуваат јасна краткорочна рамка за реализација на проектите и подготвеност за инвестиции.
Паралелно, Националниот план за енергија и клима ја заврши фазата на јавни консултации и влезе во завршна фаза на финализација. НЕПК ги обединува целите за декарбонизација, развојот на обновливите извори на енергија и потребите за флексибилност на енергетскиот систем, со посебен фокус на регионите погодени од транзицијата од јаглен. По неговото усвојување, Планот ќе претставува стабилна основа за јавните и приватните инвестициски одлуки.
На регулаторен план, во завршна фаза е и подготовката на Законот за обновливи извори на енергија, со чијштоo усвојување ќе се создадат услови за значително забрзување на инвестициите и исполнување на целите за декарбонизација.
Овие активности не претставуваат изолирани реформи, туку овозможувачки чекори за реализација на проектната рамка на Инвестициската платформа.
Владата уште еднаш ја потврди својата силна посветеност на праведната енергетска транзиција, поддржувајќи ја Инвестициската платформа како клучен механизам за координација, инвестиции и забрзана имплементација на реформите.

