Македонија
Земјите од западен Балкан поблиску до ЕУ, преку регионални инфраструктурни енергетски проекти
Македонскиот министер за економија Беким Незири учествуваше на Тркалезната маса на министерите за економија, на тема „Економски просперитет и инфраструктурно поврзување“, во рамки на дводневната конференција за западен Балкан.
На сесијата, која е продолжение на Берлинскиот процес кој минатата година го иницираше германската канцеларка Ангела Меркел, беше дискутирано за две главни теми: економски просперитет и поврзаност и стручно усовршување и подобрување на човечкиот капитал.
Министерот Незири ги претстави најактуелните енергетски проекти, кои ќе овозможат безбедно и квалитетно снабдување на потрошувачите со сите видови на енергија, како и активностите за интерконективно поврзување на Македонија со електроенергетските системи на соседните држави, со цел формирање на функционален регионален пазар на електрична енергија, кој ќе се интегрира во Европскиот пазар, што претставува една од приоритетните цели на нашата земја како потписничка на Договорот за основање на Енергетската заедница.
„Како пример за успешна регионална соработка би сакал да ја истакнам реализацијата на интерконективниот 400 kV далекувод кон Србија, Штип-Ниш, чија вкупна инвестиција изнесува 14 милиони евра, од кои 11 милиони евра се обезбедени од Светска Банка со државни гаранции. Меѓу приоритетните е проектот 400 кV интерконективен далекувод Македонија (Битола) – Албанија (Елбасан), а во фаза на анализа е 400 кV интерконективен далекувод Македонија (Скопје) – Косово (Косово Ц), на местото на постојниот нефункционален 220 kV далекувод од Скопје до Косово А. Од друга страна, Република Македонија е отворена за соработка со земјите од регионот и пошироко, во однос на сите понудени решенија за изградба на гасоводни интерконекции и обезбедување на природен гас. Во таа насока, успешно се вклучивме со 2 наши проекти во иницијативата за Гасно поврзување на Централна и Југоистична Европа, која има за цел поголема диверзификација на снабдувањето со природен гас и сигурност во снабдувањето во регионот, по пат на унапредување на регионалната инфраструктура и подобрување на интеграцијата на пазарите, преку заедничко ангажирање на сите Земји членки на ЕУ и на Договорните страни на Енергетската заедница“, рече Незири.
На Тркалезната маса беше истакната досегашната успешна соработка помеѓу земјите од западен Балкан, со акцент на заедничките интереси во идни проекти кои покрај енергетската, ќе ја опфатат и транспортната инфраструктура. Високите претставници на земјите од западен Балкан изразија едногласна потреба од продлабочување на досегашната соработка и од побрза реализација на проектите од регионален интерес.
Државниот секретар на Министерството за економија на Германија Уве Бекенмаер ја истакна важноста од пристапувањето на земјите од западен Балкан во Европската Унија, а земајќи ја превид бројноста и комплексноста на претставените енергетски проекти, ја нагласи потребата од воведување на методологија за нивна приоритетизација. За таа цел, земјите од западен Балкан се договорија на следниот самит да настапат со издвојување на конкретни проекти, според приоритетите, нивна детална презентација и алокација на средства за нивно финансирање.
Во делот на стручното усовршување и подобрување на човечкиот капитал, се истакна неопходноста од подобро стручно образование, а во насока на подобрување на конкурентноста на кадрите и на пазарот на трудот во целост.
На тркалезната маса учествуваа министрите надлежни за економски прашања од Македонија, Албанија, Босна и Херцеговина, Црна Гора, Србија и Косово, а дел од Самитот беа и потпретседателот на Европската комисија Федерика Могерини, претседателот на Европската банка за обнова и развој Сума Чакрабарти, претседателот на Европската банка за инвестиции Вернер Хојер, потпретседателот на Светската банка Лора Тук.
По завршувањето на Самитот и на Тркалезната маса, беше одржана и свечена церемонија со која се одбележа 10-годишнината од потпишувањето на Договорот за енергетска заедница. /крај/
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Мицкоски: Без одржлива струја нема развој на вештачката интелигенција – градиме гасни интерконектори со две соседни држави
Македонија ги зајакнува преносните линии за електрична енергија и за гас, во однос на вештачката интелигенција. Се гради еден гасен интерконектор со Грција, а почнуваме да градиме гасен конектор што ќе ја поврзе нашата држава Србија, објасни премиерот Христијан Мицкоски на прашања поставени на панелот во Давос кои се однесуваа на вештачката интелигенција и потребните центри за гасови, како и тоа што прави Македонија да привлече странски директни инвестиции наспроти Хрватска и Словенија.
„Во однос на вештачката интелигенција ние ги зајакнуваме нашите преносни линии за електрична енергија но не само за електрична енергија, исто така ги зајакнуваме нашите преносни линии со преносните линии за гас. За центрите за податоци, ви е потребно одржливо би рекол, снабдување со електрична енергија. Значи некој мора да произведе одржливо и сигурно снабдување со електрична енергија за центрите за податоци, за да имаат добри, би рекол одлични перформанси на вештачката интелигенција. Во тој поглед градиме еден гасен интерконектор со Грција, а сега почнуваме да градиме гасен конектор што ќе ја поврзе мојата земја со Србија.
Што значи ова? Ќе го зголемуваме капацитетот на гас до осум милијарди кубни метри годишно. Досега трошиме половина милијарди кубни метри годишно, што значи дека илјадници и илјадници мегавати инсталиран капацитет електрани на гас да снабдуваат нови центри за податоци со електрична енергија. Ова е еден столб на еден пример и целиот институционален ризик го прифаќаме како Влада. Ова е нешто што можеме да им го обезбедиме на инвеститорите како поттик“, рече Мицкоски во Давос.
Во моментов се развиваат три важни проекти за производство на електрична енергија од хидроцентралите во вредност од 2 милијарди евра. Овие проекти, информираше премиерот, не се важни само за Македонија туку и за регионот.
„Сега развиваме три големи проект во однос на производство на електрична енергија од хидроцентрали. Зборуваме за проекти од 2 милијарди евра. Тие проекти се многу важни за нас, не само за производство на електрична енергија, туку тие три проекти се и стратешки важни за нас. Но не само за нас, туку и за регионот во целост.
Зборуваме за три големи брани кои ќе создадат три големи резервоари со многу чиста вода за пиење. Имајќи ги предвид климатските промени, мислам дека регионот ќе има потреба од тие резерви со вода за пиење, со чиста вода за пиење. И двата проекта се дел од каскада што се потпира на една голема река, наречена Црна Река. Низводно од таа каскада имаме најдоброто земјоделско земјиште во Европа, а тој регионот е познат како Тиквешки регион.
Практично сме фокусирани на енергијата, а во исто време имаме и други приоритети. Но веројатно сакате повеќе да зборувате за вештачката интелигенција. Исто сакате да се зборувате за електричната енергија и сите оние проекти кои се поврзани некако со тие две многу важни прашања, не само во мојата земја туку и овде во Давос. Многу пати слушаме од политичарите како зборуваат за вештачката интелигенција. Се прашувам дали сите тие можат да ја разберат суштината на вештачката интелигенција или ја користат вештачката интелигенција како популарен збор, како два популарни збора. Го завршив мојот докторат пред 16,17 години и користев алгоритам на фази логика за контрола на манипулативни роботи. Значи, практично тоа беше почетокот на вештачката интелигенција“, подвлече премиерот на панел дискусијата во Давос.
Економија
(Видео) Мицкоски од Давос: „Бошков Мост“, „Чебрен“ и „Галиште“ ги привлекоа инвеститорите
Премиерот Христијан Мицкоски од Давос соопшти дека имал уште еден успешен ден со бројни билатерални средби и настапи, во рамки на престојот на Светски економски форум.
„Уште еден успешен ден со многу билатерални средби“, изјави Мицкоски, посочувајќи дека денот започнал со средба со Борјана Кришто, по што следеле средби со мултинационални компании кои, како што рече, имаат значајна улога во глобалниот бизнис.
Мицкоски информираше дека имал и успешен панел на кој повторно се разговарало за клучните теми на овогодишниот самит во Давос – вештачката интелигенција, дата-центрите и потребата од зголемено производство на електрична енергија.
„Разговаравме со луѓе кои навистина значат во светот на вештачката интелигенција, фирми кои се водечки во управувањето со дата-центри, но и за предизвиците поврзани со потребата од зголемување на производството на електрична енергија“, изјави премиерот.
Тој додаде дека пред соговорниците ги презентирал и проектите кои за Владата се значајни, а кои опфаќаат производство на електрична енергија, подобрување на преносните капацитети и интерконекторите за електрична енергија и гас.
Мицкоски соопшти дека за прв пат на панелот ги презентирал и клучните проекти кои Владата планира да ги објави во периодот што следи – Бошков Мост, Чебрен и Галиште.
Според него, проектите привлекле големо внимание кај инвеститорите, кои по завршувањето на панелот му пристапиле за размена на контакти и биле поканети да ја посетат земјата. „Убеден сум дека овие проекти ќе бидат успешни, ќе додадат вредност во економијата на Македонија и во квалитетот на живот на македонските граѓани“, изјави Мицкоски.
Тој најави дека престојот во Давос продолжува со уште еден панел и презентација на инвестициските можности на Македонија пред нова група инвеститори, а враќањето во Скопје е планирано за утре.
Економија
НБРМ: Годишен раст од 10,1 отсто на вкупните депозити и од 13,0 проценти на вкупната кредитна поддршка
Анализирано на годишно ниво, вкупните депозити се зголемени за 10,1%, во поголем дел поради растот на депозитите на секторот „домаќинства“, при раст и на депозитите на корпоративниот сектор, соопшти НБРМ.
На годишна основа, вкупните кредити се зголемени за 13,0%, како резултат на растот на кредитите кај двата сектора, со малку поизразен придонес на корпоративниот сектор.
Најновото соопштение за монетарните движења е достапно на: https://www.nbrm.mk/content/statistika/Soopstenija/%D0%9CD/2025/Soopstenie_za_pecat_monetarni_dvizenja_2025_dekemvri_mk.pdf

