Култура
Најгламурозната оперска дива Анџела Георгиу од Романија ќе го отвори 63. Охридско лето
Оперската дива, сопранот Анџела Георгиу од Романија, заедно со Оркестарот на Националната опера и Балет на Македонија и под диригентската палка на Теодорашку Артаманов од Романија, на 12 јули на Античкиот театар во Охрид ќе го отвори годинешното 63. издание на фестивалот Охридско лето.
Ова денеска на прес-конференција го најави директорката на НУ Охридско лето, Наташа Поповиќ, која истакна дека секое успешно издание на фестивалот почнува со најголемите, најславни и највозвишени уметници.
„Анџела Георгиу важи за најгламурозната оперска ѕвезда. Нејзиниот прекрасен глас ја прави сцената блескава секаде каде што настапува во светот. Се вбројува меѓу најдобрите изведувачи во историјата на операта, со исклучителен вокал, техника и длабока драмска и музичка интелигенција“, рече Поповиќ.
Најавувајќи ја програмата на годинешното 63. фестивалско издание, директорката Поповиќ појасни дека големо име ќе има и во драмскиот дел од програмата.
„Големо име имаме и во делот на драмската програма, светски познатиот актер, продуцент и режисер Џон Малкович. Американската филмска ѕвезда, со проектот во режија на Михаел Штурмингер, „Вечер на Џон Малкович“, во придружба на сопраните Чен Реис и Сузан Лангбеин и Оркестарот на Виенската академија, е најексклузивниот гостин што ќе се запише во листата на најголемите уметници што настапиле низ фестивалската историја на Охридско лето“, додаде Поповиќ.
Селекторката на музичката програма на фестивалот Охридско лето, Бисера Чадловска, рече дека покрај спектакуларното отворање, годинава фестивалот нуди врвни музички имиња од земјата и светот.

„Од светските имиња ќе издвојам неколку: светски познатиот виолинист Немања Радуловиќ и оркестарот Double Sense, ‘Френк Дупре џез-трио’, како и пијано рецитал на Френк Дупре, виолинистката Ирина Муресану со оркестарот ‘Фејмс’, камерниот оркестар ‘Кончертанте’ од Ниш, кларинетистот Пабло Бараган заедно со пијанистот Елоис Бела Кон, камерниот ансамбл La Spagna, дувачкиот камерен ансамбл ‘Камерата академика’ од Словенија, виолинистот Роман Симович, светски познатиот пијанист Алексеј Ботвинов, концерт на Јозеф Тавардос на уд и уште многу други исклучителни уметници. Од домашните имиња ќе имаме можност да ги слушнеме пијанистите Дино Имери и Мимоза Ќека со индивидуални рецитали, пијано дуото ‘Гелебешеви’, триото „Аура“, традиционалниот концерт на Музичката младина на Македонија, дувачко трио со концерт посветен на флејтистот Илија Зимбо и за крај на музичката програма, ден пред свеченото затворање, хорот ‘Про арс’ под диригентство на Сашо Татарчевски со едно ново создадено дело на професорот Живоин Глишиќ со наслов ’12 месеци’. За роденденот на фестивалот, на 4 август, ќе слушаме фадо-музика, во изведба на Жоана Амендоеира, Педро Амендоеира и Жоао Филипе“, изјави музичката селекторка Бисера Чадловска.
Селекторката на драмската програма на фестивалот Охридско лето, Сања Арсовска, рече дека театарската програма годинава може слободно да се нарече издание на големите.
„63-тото издание на Охридско лето својата театарска програма ја отвара со Стивен Фридмен и Оф Бродвеј-претставата ‘Бикот на Фаларис’, извондредна автобиографска монодрама за еден генијален ум во потрага по одговорите на есенцијанлите животни прашања, вадејќи го екстрактот на убавото во секоја човекова болка. 26 јули 2023 ќе остане запаметен по тоа што Охридско лето ќе приреди историски настан носејќи едно од најголемите светски глумечки имиња на сите времиња, Џон Малкович. Претставата ‘Пеколна комедија – Исповедта на еден сериски убиец’, во режија на Михаел Штурминген, а во главната улога на Малкович, во придружба на два сопрана и оркестар, на еден мрачно комичен начин ќе ја обработи церебралната изопаченост на еден убиец. 29 јули е резервиран за уште една голема претстава, ‘Ана Каренина’, во продукција нa ‘Ујвудеки Зинхаж’ од Нови Сад, а во режија на нашиот режисер Дејан Пројковски. Една од најнаградуваните претстави во регионот во изминатите години, работена според Толстоевото големо дело, со егзалтиран наратив и познатиот неговиот маестрален опис на малите животи и одлуките со кои може или не може да се живее“, рече Арсовска.
Според неа, Охридско лето ќе ја има првата премиера од домашна продукција на 6 август, со театарот „Јордан Хаџи Константинов-Џинот“ од Велес и претставата „Едвард Втори“ по текст на Кристофер Марлове, режирана од украинскиот режисер Андриј Жолдак.
„На 10 август го имаме Охридскиот народен театар со ‘Серјожа е туп’ од Димитри Данилов, а во режија на Дајана Николовска, на 14 август прилепскиот театар ‘Војдан Чернодрински’ ќе даде сценски приказ на едно од најголемите книжевни дела ‘Декамерон’ од Џовани Бокачо, во драматизација на Лидија Митоска-Ѓорѓиевска, а во режија на феноменалниот Мартин Кочовски. На 18 август ни доаѓа Градскиот театар од Љубљана со претставата ‘Нора’ од Ибзен, претстава што ја обележа оваа театарска сезона во Словенија, режирана од нашата најдобра режисерка Нела Витошевиќ, во чија главна улога настапува една од најголемите словенечки актерки, Ајда Смрекар. За затворање на фестивалот jа имаме најголемата регионална ѕвезда, актерот Милош Биковиќ, во претставата ‘Лагата’ од Флоријан Зелер, во режија на Никола Љуца, а во продукција на Белградскиот драмски театар“, најави драмската селекторка Сања Арсовска.
Од 12 јули до 20 август љубителите на уметноста ќе имаат можност да уживаат во 34 концерти, седум театарски претстави, а програмата ќе биде збогатена и со балет, изложба на фотографии и промоција на книга. Охридско лето ќе биде домаќин на над 1.000 уметници од 20-ина земји од светот – Србија, Чешка, Италија, Словенија, Полска, Франција, Турција, Израел, САД, Украина, Шпанија, Црна Гора, Грција, Германија, Романија, Португалија, Египет, Русија… и, секако, уметници од Република Северна Македонија.
Охридско лето се искачи на високото петто место меѓу првите пет од 140 фестивали, членки на Европската асоцијација на фестивали (ЕФА) .
„Членството во оваа елитна асоцијација е доказ дека Охридско лето е на вистинскиот пат во неговата меѓународна афирмација, но и потврда дека културата, уметноста и традицијата што се создаваат на фестивалската сцена во древниот Охрид го опишуваат кодот на нашиот народ и зборуваат за неговото постоење низ вековите, неговата посебност и специфичност“, истакна на денешната прес-конференција директорката на НУ Охридско лето, Наташа Поповиќ.
Таа изрази огромна благодарност до претседателот на државата, кој е покровител на фестивалот, до Владата на Република Северна Македонија, која преку ресорното Министерство за култура вложува во развојот и унапредувањето на културата, до Општина Охрид, до генералниот спонзор „Македонски телеком“, како и до другите спонзори, помагатели и почитувачи на уметноста и на културните вредности.
ПР
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Софија Стојанова – автор на најдобрата беседа на конкурсот во чест на Прличев
Годинашен добитник на наградата за најдобра беседа за 2026 од конкурсот што го распиша НУ Библиотека „Григор Прличев“ на тема: „По песната птиците се разликуваат“е Софија Стојанова. Таа е ученичка во втора година во гимназијата „Јане Сандански“во Струмица.
Нејзината беседа беше под шифра „Тивериопол“, таа го докажа авторството, а Библиотеката доби потврда и од нејзината професорка по македонски јазик и литература Боркица Филева.
„Добивањето на наградата на конкурсот распишан од Библиотеката во Охрид за мене претставува исклучително значајно признание и длабока лична радост. Овој успех не го доживувам само како потврда за мојот труд, туку и како охрабрување да продолжам уште посветено да се надградувам и да го следам патот на знаењето. Ова признание претставува поттик да бидам уште поодговорна кон сопствените цели и уште похрабра во остварувањето на своите соништа“, изјави Стојанова за веб страницата на Библиотеката.
Дека Софија е млад веќе изграден автор сведочат и наградите кои само во изминатите две години ги освоила на полето на литературата:
2025 – Диплома за прво место на литературниот конкурс ,,Со својот живот Ацо Шопов опеал дело, а во своите дела, го опеал животот”- Оштина Штип
2025 -Прва награда на литературниот конкурс ,,Топли гнезда”- Општина Струмица
2025 – Диплома за прво место на конкурсот ,,Дигитални човекови права и приватност во ерата на технологијата”- Општина Струмица
2025 – Прва награда на литературниот конкурс ,,Моето посебно другарче”- Општина Струмица
2024- Диплома за прво место на конкурсот ,,Тишината понекогаш зборува најгласно и најдобро за делата и поетот Ацо Шопов”- Општина Штип
На младата Софија Стојанова автор на најдобрата беседа на шести февруари во рамките на манифестацијата „Прличеви беседи“ во Охрид ќе и биде доделена парична награда од 9.000 денари и признание со ликот на Прличев.
Култура
Кинотеката ја објави програмата за февруари: тивки гласови, силни приказни и филмот како чин на сеќавање
Програмата на Кинотека на Македонија за февруари 2026 година претставува внимателно изграден мозаик од современи авторски визии и значајни европски остварувања, кој уште еднаш ја потврдува Кинотеката како простор на мисла, чувствителност и отпор кон заборавот. Ова не е програма што нуди лесна забава, туку покана за длабинско гледање и активно учество во филмот како уметнички и етички чин, велат од Кинотеката.
Во центарот на вниманието е актуелниот филм на Тамара Котевска, авторка чиј сензибилитет се движи меѓу документарното и поетското, помеѓу човекот и пејзажот, помеѓу исчезнувањето и траењето. Нејзиното дело продолжува да ја истражува кревката рамнотежа помеѓу личното сведоштво и универзалната грижа за светот што го населуваме. Во истата линија на тивка, но моќна авторска исповед се вклучува и документарецот „Приказната за Сиљан“, филм што преку интимна нарација отвора пошироки прашања за идентитетот, наследството и човечката потреба да се раскаже сопствената приказна.
Февруарската програма го вклучува и новиот филм на култниот независен автор Џим Џармуш. Неговата минималистичка естетика, тивки паузи и егзистенцијален хумор повторно нè потсетуваат дека филмот може да биде простор на созерцание, а не само на наративна ефикасност. Џармуш останува еден од ретките автори што доследно ја брани слободата на независниот филм.
Европската селекција ја проширува програмата со филмовите „Љубовта што останува“, „Луда љубов“, „Двајца обвинители“, „Приватен живот“ и „Ромериа“ — остварувања што низ различни поетики и жанровски регистри се занимаваат со интимноста, вината, правдата и кревките човечки односи во современиот свет. Овие филмови не нудат конечни одговори, туку отвораат простор за сомнеж, емпатија и морална дилема, токму онаму каде европскиот авторски филм е најсилен.
Посебно значајна е и програмата за најмладата публика, со избор на квалитетни анимирани филмови за деца, кои не ја потценуваат својата публика. Преку јасна визуелна имагинација и внимателно обликувани приказни, тие носат сериозни пораки за емпатијата, различностите, пријателството и одговорноста — градејќи темели за идни гледачи што ќе умеат да гледаат, а не само да консумираат.
„Февруари 2026 во Кинотеката на Македонија не е само месечна програма, туку јасна изјава за филмот како уметност што мисли, чувствува и памети. Простор каде тишината зборува, а сликите остануваат долго по завршувањето на проекцијата“, велат од таму.
Култура
Македонската композиторка Ана Пандевска на фестивалот „ЕКЛАТ“ во Штутгарт
Македонската композиторка Ана Пандевска ќе учествува на престижниот фестивал за современа музика „ЕКЛАТ“, кој ќе се одржи од 4 до 9 февруари 2026 година во Штутгарт, Германија, со две музички композиции и едно видео во рамки на програмата посветена на современи авторски и уметнички практики.
Двете композиции ќе бидат изведени од реномираниот вокален ансамбл Neue Vocalsolisten Stuttgart, додека видеото е реализирано во соработка со македонската режисерка Анастасија Лазарова Пилинг.
Во програмата се вклучени делата Electroacoustic mantra „From ex YU to EU“ (2022/2023) и „From ex YU to EU – Pass the Word / Clap Game“(2025). Првото дело е засновано на концептот на мантрата како чин на повторување и е инспирирано од долгиот и комплексен процес на европските интеграции на Македонија по распадот на Југославија. Преку вокални и електронски структури, делото ја проблематизира трансформацијата на државниот и идентитетскиот наратив, медиумското и политичкото повторување, како и процесот на промена на името на државата — од Република Македонија, преку Поранешна Југословенска Република Македонија, до Северна Македонија.
Второто дело, создадено во 2025 година, функционира како иронична кода на првото. Во „Pass the Word / Clap Game“, бирократската и дипломатската комуникација е претставена како игра, во која правилата, ветото и регулативите добиваат апсурдни димензии. Хуморот е свесно употребен како начин на ослободување од акумулираната напнатост, но под површината останува критичката порака за бескрајното чекање, културната адаптација и постојаните надворешни блокади поврзани со уставните, јазичните и идентитетските прашања.
Двете композиции се занимаваат со повторување и трансформација, претставувајќи две емоционални фази на истиот процес — од искрената желба за припадност до свесната иронија по децении продолжена транзиција. Со овие дела, Ана Пандевска поставува прашање:
Како звучи прогресот кога никогаш целосно не пристигнува?
Во поширок контекст, делата ја отвораат и темата за тоа како малите нации комуницираат со големите системи и како индивидуалниот уметнички глас опстојува во политичкиот и институционален шум.

