Култура
Филмот „Кајмак“ за десет дена го видоа 13.000 гледачи во цела Македонија
За десет дена прикажување, филмот „Кајмак“, по сценарио и во режија на Милчо Манчевски, го видоа 13.000 гледачи во цела Македонија.
„Кајмак“ набргу почнува да се прикажува и во странство. Во преговори се повеќе земји, а засега се потврдени: Грција, Данска, Хрватска, Кипар, Србија, Тајван и САД.
По гала-премиерата во Македонската филхармонија на 16 ноември, „Кајмак“ почна истовремено да се прикажува во целата држава: Гостивар, Пробиштип, Делчево, Кавадарци, Крива Паланка, Куманово, Виница, Крушево, Струмица, Македонска Каменица, Тетово, Дебар, Берово, Неготино, Богданци, Кратово, Радовиш, Струга, Кичево, Охрид, Свети Николе, Прилеп, Штип, Битола, Пехчево, Гевгелија и Скопје. И покрај сите напори на продуцентите и на дистрибутерите, „Кајмак“ не се прикажува во Велес, па велешани одат во Скопје, Штип и во Свети Николе да го видат филмот.
„Сакаме секој да има можност да го види филмот во кино. Не е исто дали го гледате на мал или голем екран, сам или во друштво. Покрај тоа, Македонија не е само Скопје“, изјави режисерот Манчевски.
Киноприкажувањето на „Кајмак“ стана настан на сезоната. Во многу градови со „Кајмак“ има кинопроекција првпат по многу години – Пробиштип, Пехчево, Делчево… Со филмот се отвори новото кино во Крушево, а во Свети Николе филмот се прикажува дури во две кина истовремено. Се пробија многу граници за киноприкажување и тоа е особено важно оти станува збор за македонски филм во време на практично замрена киноприкажувачка дејност во земјата.
Продуцентите организираа гостување на екипата и премиера и во Битола, а во „Милениум“ екипата одржа разговор пред публиката, каде што, покрај другите љубители на филмот, имаше и многубројни студенти.
Денеска, по повод роденденот на „Синеплекс“, билетите за „Кајмак“ може да се купат за цена од 150 денари. Поради големиот интерес, „Кајмак“ ќе се прикажува во 5 термини: од 18 часот, 19 часот, 20.15 часот, 21.15 часот и од 22.30 часот.
Во рецензијата на филмската публикација „Проектор“, дел од порталот A good movie to watch, пишува: „Времето ќе покаже пред колкава публика ќе игра ‘Кајмак’, кој сега го почнува своето меѓународно патување, но непредвидливото сфаќање за кармичката правда на овој филм ќе биде уникатно, трагикомично искуство за секој што ќе има среќа да го види“.
И македонскиот одглас за филмот, кој беше голем, меѓу другите, писателката и критичарка Оливера Ќорвезироска напиша: „Кајмак“ се два триаголника совршено вглавени во квадратот на нашето заробено постоење во заробениот град, во заробената земја. Чудесна геометрија на мајчинството, сексот и безнадежноста за подобро“.
„’Кајмак’ е маестрално остварување“, вели македонскиот новинар Сотир Трајков.
Професорката и актерка Синоличка Трпкова смета дека „Манчевски на топол и љубовен начин ги размрда македонската транзициска малограѓанштина, лошотилакот и лицемерството. Љубовта нема правила и во ‘Кајмак’ тоа вистински звучи, изгледа и се чувствува“.
Филмскиот критичар Тони Цифровски во својот осврт за филмот рече: „Дистанцираното набљудување нечии животи одеднаш ве втурнува во вител од емоции и пресврти, а зачудувачка е леснотијата со која отфрлајќи ја наметката на пуританството, можеме да се поистоветиме со секој еден машки или женски лик од оваа потрага по љубов“.
„Со „Кајмак“, Манчевски се потврдува како еден од ретките современи уметници во светот, кој страсно ја истражува човековата состојба, ја набљудува со огромен искрен интерес, без судење и фолирање, и ја обликува во парче уметност што трансцендира чиста, невоздржана емоција, која допира длабоко“, напиша Марина Костова.
Неодамна „Кајмак“ имаше светската премиера и три распродадени проекции на Токискиот фестивал. Реакцијата на јапонската публика беше извонредна, а весникот „Џапан тудеј“ го нарече филмот „мрсна сатира“. „Кајмак“ беше прикажан и на филмскиот фестивал „Златен коњ“ во Тајпеј, Тајван. По двете преполни проекции и едночасовни редици на публиката за автограм од македонскиот режисер, следуваа сесии разговори со публиката.
„’Кајмак’ е љубовна приказна за возрасни, црна комедија за две семејства, кои се пристојни на почетокот, а среќни на крајот. Филмот е безмилосна критика на малограѓанското лицемерство и апотеоза на индивидуалната слобода.
Филмот е копродукција на четири држави. 53 % од буџетот доаѓа од странски извори – од филмските фондови на Данска, Холандија, Хрватска и европскиот фонд „Еуримаж“. 36 % од Македонската агенција за филм. Остатокот од поддршката дојде од Македонската радио-телевизија, која е копродуцент на филмот. Филмот го помогнаа и партнерите: „Алкалоид“, НЛБ банка и „Виза“, „Окта“, „Дајмонд“, „Витаминка“, „Тиквеш“ и многубројни други фирми и поединци.
По сценарио и режија на Манчевски, во филмот играат: Александар Микиќ, Сара Климоска, Симона Спировска, Камка Тоциновски, Ана Стојановска, Филип Трајковиќ, Петар Мирчевски, Сашка Димитровска, Лазе Манасковски, Јасмина Василева, Дејан Лилиќ и други. Македонски продуцент на филмот е „Банана филм“. Продуцира Јане Ќортошев. Продукциски дизајнер е Дејвид Манс од Англија, директор на фотографија е Данецот Улрик Боел Бенцен, монтажер Емил Нунинга од Холандија, дизајнер на звукот Херман Пиете, кастинг-директор Милка Анчевска, костимограф Жаклина Крстевска, а дизајнер на шминка е италијанската легенда Марио Микисанти. Музиката е на култниот „Дејниш стринг квартет“, а дополнителната музика на Игор Василев-Новоградска.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Македонското глумиште денес се простува од актерката Ленче Делова
Драмски театар Скопје ја информира јавноста дека погребот на актерката Ленче Делова е денес на Градските гробишта во Бутел. Семејството, роднините, колегите, пријателите и почитувачите ќе се простат од Ленче Делова од 11:00 часот во капелата на гробиштата Бутел по што ќе се изврши погребот.
Македонската театарска, филмска и телевизиска актерка Ленче Делова е родена на 15 јуни 1948 во Скопје, а почина вчера на 77 годишна возраст. Во 1970 година, се вработила во Драмски театар Скопје каде била професионално ангажирана сѐ до нејзиното пензионирање во 2013 година.
Јавноста дополнително ќе биде информира за денот на комеморација што ќе се оддржи во нејзината матична куќа, Драмски театар Скопје
Култура
Изложба „Графички белешки“ од Иво Пецов во Македонскиот културно-информативен центар во Софија
На 17 февруари 2026 година (вторник), со почеток во 18:30 часот, во галеријата на Македонскиот културно-информативен центар во Софија свечено ќе биде отворена изложбата „Графички белешки“ од македонскиот ликовен уметник Иво Пецов. Оваа изложба на Пецов пред софиската публика, претставува заокружен циклус на графички дела што биле создавани во континуитет во изминатите пет години.
Изложбата опфаќа дваесет графики, кои претставуваат внимателно селектиран пресек од неговото најново творештво. Делата веќе биле претставени на бројни групни изложби и меѓународни конкурси во повеќе европски и светски земји, каде што биле високо оценети од стручната јавност, но и препознаени од љубителите на класичната графика како дела со изразена авторска ракописност и концептуална продлабоченост.
Сите графики се реализирани во техниката сува игла (drypoint) – една од најсуптилните и најпредизвикувачки техники во класичната графика. Оваа техника подразбира рачно, механичко врежување на цртежот со игла директно врз метална плоча – матрица. За разлика од други графички постапки, кај сувата игла линијата се создава непосредно, без посредни хемиски процеси, со што се задржува автентичната енергија на ракописот. По врежувањето, авторот внимателно ја распоредува бојата врз матрицата, а потоа, со традиционална рачна преса, своерачно го доведува делото до неговата отпечатена форма.
Овој сложен и физички интензивен процес не дозволува големи тиражи. Со секое печатење матрицата постепено се менува, а линијата ја губи својата првобитна острина. Токму затоа бројот на оригинални отпечатоци од едно дело е мал – во случајов најчесто не повеќе од четири примероци. Оваа ограниченост не е само техничка нужност, туку и суштински дел од поетиката на авторот: секое дело е ретко, единствено и носи трага од непосредниот творечки чин.
„Графички белешки“ може да се чита како визуелен дневник, како интимна мапа на мисли, реакции и духовни состојби. Во овие дела се преплетуваат две сфери – надворешниот свет, исполнет со современи општествени и цивилизациски предизвици, и внатрешниот свет на авторот, каде што тие искуства се преобликуваат во симболи, метафори и знаци. Пецов не нуди директни наративи; напротив, неговите композиции се слоевити, отворени и асоцијативни, оставајќи простор за лична интерпретација.
За сопствениот творечки пристап, авторот истакнува:
„Се стремам да создавам дела чие значење не се открива на прв поглед. Она што се гледа е само предворје на неизразливото. Преку ликовните елементи настојувам да го насочам вниманието кон невидливото – кон просторот зад формата. Целта на моите графики е да ги сопнат и разложат концептите на рационалното. Во моментот кога мисловните структури ќе почнат да се распаѓаат, свеста може да се отвори кон една поширока, сèсодржлива перспектива. Овој пристап тежнее кон тишина и празнина што ја апсорбираат појавната реалност и ја преобразуваат. Делата содржат и текстуални белешки, кои не се објаснување, туку дополнителен слој на значење – тие комуницираат со формите и симболите, создавајќи единствено, заокружено искуство.“
Текстуалните интервенции во графиките не функционираат како наративен водич, туку како ехо на визуелното. Тие ја продлабочуваат комуникацијата со гледачот и ја нагласуваат поетската димензија на делото, каде што зборот и линијата заемно се надополнуваат.
Иво Пецов е роден во 1980 година во Кочани, Република Македонија. Средното уметничко образование го завршува во Скопје, на отсекот „Графика“, по што студиите ги продолжува на Националната ликовна академија во Софија, каде што дипломира и магистрира на насоката „Графика“ во 2005 година. Во 2010 година, на истата академија, на катедрата „Ѕидно сликарство“, го стекнува научно-образовниот степен доктор.
Во текот на својата кариера реализирал дваесет самостојни изложби во Македонија, Бугарија, Романија, Португалија и Германија. Активен е учесник на бројни меѓународни групни изложби во Македонија, Бугарија, Романија, Чешка, Португалија, Шпанија, Италија и Индија. За својата ликовна дејност добитник е на повеќе награди и признанија, а неговото присуство на меѓународни ликовни колонии сведочи за континуирана творечка активност и професионална афирмација.
Со изложбата „Графички белешки“, Иво Пецов ја потврдува својата доследност кон класичната графичка традиција, но и својата отвореност кон современата духовна и концептуална проблематика. Оваа изложба претставува можност публиката да се соочи со дела што не нудат брзи одговори, туку повикуваат на созерцание, тишина и внатрешен дијалог.
Култура
Која беше Ленче Делова – актерката од „Чук-чук, Стојанче“ и „Во светот на бајките“ со која растеа генерации
За многумина, таа беше дел од најубавите спомени – насмевката и гласот што нè пречекуваа во „Чук-чук, Стојанче“ и нè водеа „Во светот на бајките“. Но зад тие телевизиски моменти стоеше богата и посветена театарска кариера. Којa беше Ленче Делова – актерката со која пораснаа генерации?
Ленче Деловa почина вчера на 15-ти февруари.
Родена на 15 јуни 1948 година во Скопје, Делова својата актерска кариера ја започнала на само 16 години во Драмскиот младинско-детски театар, денешен Драмски театар – Скопје. Од 1970 година станува редовна членка на ансамблот, останувајќи му верна на театарот сè до пензионирањето во 2013 година.
Во текот на својата богата кариера освои бројни признанија, меѓу кои и наградата за животно дело „Војдан Чернодрински“ во 2006 година, како и престижната награда „13 Октомври“ за улогата на Офелија во претставата „Хамлет“ во 1978 година.
Нејзиниот сценски опус е обемен и разновиден. Публиката ќе ја памети по улогите во претставите „Дундо Марое“, „Ништо“, „Егор Буличов и другите“, „Хамлет“, „Рибарски караници“, „Солунски патрдии“, „Виктор или деца на власт“, „Ивона, кнегиња бургундска“, „Игранка во времето на Лунаса“ и „Ни ќар, ни зијан“.
Но за многумина, Ленче Делова беше најпрво – ликот од детските телевизиски серии со кои растеа цели генерации. „Ајде да се дружиме“, „Чук-чук, Стојанче“, „Во светот на бајките“, „Македонски народни приказни, како и ТВ-драмите „Илинка“, „Илинден“ и „Од денес за утре“, се само дел од остварувањата што ја направија блиска и сакана во домовите низ Македонија.
Со својот специфичен и автентичен сценски сензибилитет, Делова остави траен белег и во ТВ-драмите, радио драмите, сериите. Нејзиниот лик останува дел од колективната меморија – како топол глас, како мајчинска фигура, како присуство што нè учеше на емпатија и игра.
Илустрација: Горан Марковски (Фб страна: Ѓорѓи Колозов)

