Култура
Билјана Драгичевиќ-Пројковска лауреат на фестивалот „Свети Јоаким Осоговски“
Актерката Билјана Драгичевиќ-Пројковска е годинашен лауреат на меѓународниот театарски фестивал „Свети Јоаким Осоговски“ – награда за особен придонес во македонскиот театар и култура, што 15. пат ќе се одржи од 28 септември до 7 октомври во Крива Паланка.
На јубилејниот фестивал, кој традиционално е ревијален и нема натпреварувачки карактер, ќе настапат девет театри од Србија, Хрватска, Босна и Херцеговина и од нашата земја.
Фестивалот ќе биде отворен со пригодна свеченост, при што на актерка Билјана Драгичевиќ-Пројковска, градоначалникот на Крива Паланка, Сашко Митовски, ќе ѝ ја врачи наградата по што ќе следува, на првата фестивалска вечер, претставата „За нас почнува живот“, работена по текст на Ѓерѓ Шпиро, а во режија на Дејан Пројковски со лауреатката Билјана Драгичевиќ-Пројковска и Нино Леви.
Непосредно пред почетокот на свеченоста ќе биде отворена изложба на театарските плакати на фестивалот од авторот, Стојанче Величковски.
На втората фестивалска вечер ќе биде изведена претставата на Народниот театар „Стерија“ од Вршац, Србија, „Откачено запросување“ од Зоран Божовиќ, во режија на Петар (Пјер) Рајковиќ, со актерите Милош Ѓуровиќ, Јована Андреевиќ-Груиќ, Соња Радосавњивиќ и Срѓан Радосављевиќ.
На 1 октомври ќе настапи уметничката работилница „Призор“ од Белград, Србија, со мјузиклот „Весели девојки“, во режија на Раде Вукотиќ со Маја Брукнер, Светлана Сретеновиќ, Зорана Павиќ, Тијана Дапчевиќ и Ивана Петерс.
На 2 октомври Драган Тешиќ од театарот „Драфт“ ќе ја изведе монодрамата „Со кого и со што во ЕУ“, а на 3 октомври ќе се претстави градскиот театар „Јоза Ивакиќ“ од Винковци, Хрватска, со „Три и пол сестри“ од Петра Цицвариќ, во режија на Пеѓа Гвоздиќ, со Матеа Марушиќ, Мартина Стјепановиќ, Ловорка Трдин и Петра Цицвариќ.
Претставата „Ноќ во куќата на господин Колак“, по текст на Владимир Ѓурѓевиќ, во режија Ирфан Менсур, на продукцијата „Југоарт“, од Белград, Србија, со Слободан (Бодо) Нинковиќ, Ирфан Менсур и Владимир Керкез, ќе биде прикажана на 4 октомври.
На 5 октомври Народниот театар од Лесковац, Србија, ќе настапи со „Чекајќи го докторот“, во режија на Синиша Ефтимов, со Петар Смиљковиќ, Тања Крчмарик, Филип Радивојевиќ, Сузана Груиќ, Иван Јанковиќ, Петра Димитриевиќ и Наташа Пеиќ.
Народниот театар од Штип ќе ја изведе претставата „Власт“ од Бранислав Нушиќ, во режија на Ѓорѓи Ризевски, на 6 октомври со актерите Ефтим Трајчов-Ѓаурски, Милорад Ангелов, Никола Милошевски, Елена ШороваД-ербов, Марко Трајковиќ, Ава Хусеини, Миланчо Ѓеоргиев и Стефанија Митовска.
Фестивалот ќе заврши со настап на Театар „Комедија“ од Скопје на 7 октомври со претставата „Анатомија на неверството“ од Валентин Красногоров, во режија на Александра Кардалевска, со актерите Жаклина Петровска и Тони Денковски.
По повод петнаесетгодишниот јубилеј, на актерот и режисер Владо Денчов ќе му биде врачена специјална повелба „Свети Јоаким Осоговски“ за придонес во аудиовизуелните уметности и медиуми.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.

