Култура
Затворање на филмскиот фестивал за млади „Џифони Македонија“
Шест дена богати со многу филмови, разговори, уметност и креативност оставија зад себе 300 учесници на 8. филмски фестивал на млади „Џифони Македонија“. Охрабрени млади да зборуваат на разни теми, инспирирани од интересните теми што ги третираа филмовите од светска продукција, беа гости во семејството на „Џифони Македонија“.
Дел од она што сработија учесниците од 13 земји во изминатите денови, ќе биде прикажано на церемонијата на затворањето, вечерва, во 19 часот, во летното кино „Мирно лето“ во Кинотеката. Најактивните учесници на фестивалот ќе добијат награди од пријателите на фестивалот, а главната награда ќе биде патување за најдобрите учесници на „Џифони Италија“ во 2021 година. „Џифонците“, кои го сочинуваат жирито на фестивалот, гласаа за најдобар игран филм во три категории, за најдобар краток филм во две категории, како и за анимиран филм и за најдобар краток филм од млади автори – ученици или студенти.
Најголемиот дел од програмата наменета за младите учесници се одвиваше онлајн, а во вечерните часови беа организирани пет филмски проекции во живо. Официјалната филмска програмата наменета на учесниците вклучуваше 12 долгометражни играни филма, кои се натпреваруваа во три категории, според возраста на младите учесници – членови на жирито: јуниори (од 6 до 9 одделение), кадети (1 и 2 година средно) и сениори (3 и 4 година средно).
На фестивалот учествуваа ученици од 11 до 19 години, кои се дружеа со помош на новата младинска дигитална платформа youth.mk, на која беа поставени сите фестивалски содржини. Создавањето на новата младинска дигитална платформа беше овозможено со поддршка на Мисијата на ОБСЕ во Скопје. Платформата овозможи фестивалот, со сите негови разновидни и интерактивни активности, да се одржи онлајн, а по завршувањето на фестивалот, платформата ќе им биде наменета на младите љубители на филмската уметност и ќе биде место каде што ќе се објавуваат аудиовизулени креации на младите македонски и странски автори. Оваа идеја произлегува од сознанието дека многубројни сегашни и поранешни учесници на „Џифони Македонија“ активно работат на создавање аудиовизуелни содржини: анимирани и кратки филмови, долгометражни филмови, па дури и серии. Целта на „Џифони Македонија“ е да им понуди место каде што ќе може сите тие содржини да ги споделуваат со своите врсници и со пошироката публика.
На фестивалот учествуваа 50 странски учесници кои програмата ја следеа од своите домови. Некои од нив – петнаесеттемина учесници од Италија – ја следеа програмата од киносала во нивниот град Џифони. Тие беа вклучени во програмата „Виртуелна гостопримливост“ и секој гостин од странство имаше по еден свој домаќин меѓу македонските учесници.
Во петте дена беа организирани осум креативни работилници, како и една еднодневна за готвење.
На „џифонците“ им се обрати и Клаудио Губитози, основач и извршен директор на фестивалот „Џифони Италија“, кој годинава одбележува 50 години од основањето.
На последниот ден од програмата мастер-класови одржаа јутјуберот Стефонатор и режисерката Ана Андовска, која го претстави својот филм „Малечка“. Стефонатор го позајми гласот на главниот лик во данскиот филм „Хакер“. Филмот, за чија синхронизација се погрижи „Катевеј“, беше прикажан синоќа, а од 1 октомври ќе биде во редовна кинодистрибуција. Андонова ја третира темата на малолетни бракови и предизвика голем интерес за дискусија кај учесниците на фестивалот.
Мастер-класови одржаа и: Леон Ристов, Сергеј Сарчевски и Мартин Чичовски.
Фестивалот „Џифони Македонија“ е поддржан од Агенцијата за филм и Министерството за култура, Град Скопје, партнерот од Италија – „Џифони експириенс“, Министерството за култура и туризам на Италија, Министерството за надворешни работи на Италија, Амбасадата на Италија во Македонија, а посебна благодарност до Мисијата на ОБСЕ во Скопје, со чија поддршка е керирана дигиталната младинска платформа YOUTH.MK.
Фестивалот е помогнат и од Институтот „Јунус Емре“, Францускиот институт, Кинотеката на С. Македонија, Младинскиот културен центар, а го помогнаа и спонзорите: „Пакомак“, „Фиат“, „Витаминка“, „Дивела“, ресторан „Џино“.
Медиумски поддржувачи на фестивалот се: МТВ, „Сител“, Радио МОФ, „Слободен печат“, „Медиум“, Visitskopje.mk, „Екран“, „Куларт“, „Медиум“, „ТВ21“, „Јавност“.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

