Култура
Костадиновска-Стојчевска од Струга: Заедничка цел е да создадеме и да негуваме функционално општество на еднакви граѓани
„Религиозните конфликти во светот: Причини и можни решенија“ е темата на Првата светска конференција за верски дијалог и соработка, во организација на Центарот за интеркултурни студии и истражувања при Филозофскиот факултет во Скопје и под покровителство на Министерството за култура, што беше отворена денеска во Струга.
На отворањето на Конференцијата, присутните ги поздрави министерката за култура Бисера Костадиновска-Стојчевска, која потенцираше дека темата на оваа прва конференција е секогаш исклучителна, важна и, за жал, постојано актуелна.
„Затоа сме сите тука – заедно да ги детектираме причините, да разговараме, да трагаме и да препорачаме можни решенија и да дадеме поддршка на ваквите мисии. Да најдеме начин како најдобро да учествуваме во овие процеси за да градиме свет во кој религиите веќе нема да бидат причина или да бидат злоупотребени за да се оправдаат конфликтите“, истакна Костадиновска-Стојчевска.
Таа рече дека е особено значајно што на оваа исклучително важна, чувствителна и предизвикувачка тема се разговара токму тука, во Северна Македонија, која во светот веќе се препознава како успешно, вредно и функционално мултикултурно општество, општество еднакво за сите.
„Заедништвото на оваа македонска територија, како крстосница на цивилизациските текови, се градеше со векови, а денес е обврска за нашата заедничка иднина. Тоа е денес Северна Македонија, дом на еднакви граѓани без разлика на нивната етничка или верска определба“, рече таа.
Костадиновска-Стојчевска потсети дека на овој пат се соочувавме со предизвици и искушенија при што нашата современа држава, особено по меѓуетничкиот конфликт во 2001 година, на кој многумина му даваа и религиозна конотација, избра вредности кои културната различност ја прават динамична сила за постигнување одржлив развој.
„Затоа“, рече таа, „и кога говорам за македонското општество како препознаен модел за мултикултурна и мултиконфесионална заедница, велам дека прашањето на нашата иднина е како да ја интегрираме културата, вклучувајќи ја и верската припадност и определба, на сите наши заедници во сите наши развојни принципи.
На отворањето на Конференцијата, покрај министерката за култура Бисера Костадиновска-Стојчевска, присутните ги поздравија и министерот за образование Јетон Шаќири, ректорката на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, Биљана Ангелова, продеканката на Филозофскиот факултет во Скопје, Маја Георгиевска Митев, и Зоран Матевски, директор на Центарот за интеркултурни студии и истражувања.
На Првата светска конференција за верски дијалог и соработка во Струга учествуваат околу 60 еминентни научни истражувачи и професори од областа на религијата од 22 држави: Србија, САД, Финска, Романија, Холандија, Оман, Грција, Италија, Бугарија, Белгија, Полска, БиХ, Хрватска, Унгарија, Швајцарија, Франција, Индија, Малта, Австралија, Азербејџан, Северна Македонија и Украина.
На Конференцијата, која се одржува под покровителство на Министерството за култура, во следните денови ќе бидат презентирани најновите резултати од истражувањата во оваа област на меѓукултурниот и верскиот дијалог и соработка во светот, како што се: улогата на верските и културните институции во решавањето на верските конфликти во Европа и во светот; спроведување на процесите на интеркултурализмот во постглобалната ера; спроведување на идеите на екуменизмот и неоекуменизмот во светски рамки; улогата на религијата во мирот и конфликтот итн.
По завршувањето на Конференцијата, презентираните трудови ќе бидат објавени во меѓународното научно списание „Религиски дијалог и соработка“ издадено од Филозофскиот факултет во Скопје.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.

