Култура
Костадиновска-Стојчевска: „Синедејс“ на плус 40 степени на скопскиот асфалт беше како извор на пријатна свежина
Со македонската премиера на филмот „Бизнисот на задоволството“ во режија на Гоце Цветановски во Младинскиот културен центар заврши 22. издание на Фестивалот на европскиот филм „Синедејс“.
Министерката за култура, Бисера Костадиновска-Стојчевска, во своето обраќање изрази задоволство што е дел од затворањето на овој извонреден фестивал, кој го вреднува и го поддржува творечкиот уметнички потенцијал на врвни македонски и европски авторски филмски остварувања.

„Во изминатите шест дена секој прикажан и изгледан филм беше достоен за почит, а секој доловен восхит од страна на филмската публика претставува доказ дека заеднички продолжуваме да ја раскажуваме дводецениската приказна со наслов ‘Синедејс’. И, навистина, филмските вечери во вжарениот јули, на плус 40 степени на скопскиот асфалт, беа како извор на пријатна свежина за над 5.000 посетители, филмски работници, режисери, продуценти, сниматели, музичари, студенти или едноставно, само љубители на филмската уметност“, додаде Костадиновска-Стојчевска.
Таа нагласи дека Министерството за култура уште од самите почетоци го поддржува Младинскиот културен центар, а со тоа и „Синедејс“ како фестивал кој од својот зачеток беше од ревијален карактер и со текот на времето успеа да се искали и да прерасне во сериозен фестивал на европскиот филм со натпреварувачки карактер.

„Скопје преку ‘Синедејс’ може да се гордее со одлична филмска атмосфера, која не е помалку привлечна од европските кинематографски метрополи. Благодарност до целата екипа на Фестивалот што се труди секоја година да има македонски филмови на отворањето и на затворањето. Затоа честитки и до екипите на новите македонски филмови: ‘М’ на Вардан Тозија и ‘Бизнисот на задоволството’ на Гоце Цветановски“, додаде министерката за култура.
Костадиновска-Стојчевска изрази уверување дека Фестивалот на европскиот филм в година заслужено ќе блесне во уште поголем сјај бидејќи, како што рече, генерации и генерации млади луѓе пораснаа со него и културно се оформија како личности.

„Им пожелувам да продолжат да гледаат или да снимаат македонски филмови и филмот засекогаш да им остане нивна животна пасија, определба и водилка“, истакна Костадиновска-Стојчевска.
Беа врачени и годинешните награди за најдобар филм, најдобра режија, најдобро сценарио и најдобра изведба, кои ги доделуваше жири-комисијата, во состав: Габриеле Брунемаер – филмски експерт и ментор, Дина Дума – режисерка и Ереник Бекири – режисер. На Фестивалот беа доделени и наградите во двете фестивалски програми: Официјална селекција и SEE (South Eastern Europa) селекција и нив ги доделуваше жирито на филмската критика во состав: Влатко Галевски, претседател, и Стојан Синадинов и Тони Цифровски, членови.

На годинашното издание на Фестивалот на европските филм „Синедејс“, на сцената на киното „Фросина“, на летните кина под отворено небо – „Мирно лето“ во Кинотеката и во паркот зад МКЦ – беа прикажани 40 филмски проекции од најновата европска продукција.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
„Приказната за Силјан“ ја освои наградата од публиката на Cinema Eye Honors
Документарниот филм „Приказната за Силјан“, во режија на Тамара Котевска, е добитник на Audience Choice Prize на Cinema Eye Honors, една од најзначајните и највлијателни меѓународни награди за документарен филм.
Наградата, која се доделува исклучиво врз основа на гласовите на публиката, доаѓа по силна меѓународна конкуренција. „Приказната за Силјан“ победи во конкуренција со документарни филмови од Бразил, Канада, Палестина, Гана, САД, Данска и Нов Зеланд, потврдувајќи дека македонската приказна има моќ да одекне на светската сцена.
Audience Choice Prize е награда што произлегува директно од изборот на публиката и ја одразува нејзината поврзаност со филмот, поради што се смета за едно од најрелевантните признанија во современиот документарен филм, често препознаено како силен показател за меѓународен одек и понатамошен успех.
Ова признание е резултат на масовна поддршка од Македонија и светот, кои се вклучија во гласањето и ја претворија оваа награда во заедничка победа, надминувајќи национални и географски граници.
„Ова е можеби најважната награда што ја освои „Силјан“, затоа што доаѓа од публиката. Таа не е само признание за филмот, туку и за луѓето кои гласаа за него. Гласањето за оваа награда ја сплоти македонската јавност и безусловно го даде својот глас за оваа фолклорна бајка. Во силна меѓународна конкуренција, победи гласот на публиката и искрената емоција“, изјави режисерката и продуцентка на „Силјан“, Тамара Котевска.
Филмот, кој беше откупен од National Geographic Documentary Films и прикажан на низа престижни меѓународни фестивали, уште еднаш потврди дека локалните, автентични приказни имаат моќ да зборуваат универзален јазик и да обединат публика ширум светот.
Со освојувањето на Audience Choice Prize, „Приказната за Силјан“ го заокружува својот исклучителен меѓународен пат и јасно ја позиционира Македонија како простор од кој доаѓаат приказни со силен, препознатлив и човечки глас на светската документарна сцена.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.

