Култура
„Поместени граници“ – групна изложба на ДЛУМ
Изложбата „Поместени граници“ е веќе традиционална изложба од годишната програма на ДЛУМ, одобрена од Министерството за култура.
Оваа година, изложбата има за цел со иновативен артистички пристап да го промовира новиот простор на ДЛУМ на Бул. „Илинден“ 63, Скопје.
Примарната цел на претстојниот настан е да го означи почетокот на новото поглавје за Друштвото и да привлече внимание и поддршка за реновирање и адаптација на просторот.
Друштвото на ликовни уметници на Македонија ова претставување го разработи во соработка и активно учество на Уметничкиот совет на ДЛУМ и ко-кураторот Стефан Александар Јовановски.
Изложбата „Поместени граници“ и целиот настан има за цел активно да ги вклучи членовите на ДЛУМ, сите генерации уметници, како и целата културна јавност во поддршка за активирање на овој нов простор. Замислената трансформација во иднина вклучува претворање на просторот во галерија, канцеларија, изложбен простор и простор за работилница, а со тоа максимизирање на неговиот потенцијал и подобрување на неговата улога во уметничката заедница. Продолжувајќи, целта на овој настан е јавно да се запознае новиот простор на пошироката публика, означувајќи го почетокот на новото поглавје за ДЛУМ. И покрај тоа што е најстарото здружение во оваа област, во последниве години се бори да ја задржи престижната репутација.
Со јасна визија и посветеност од клучните чинители постои оптимизам за потенцијалниот успех на настанот и последователните напори за ревитализација. Со искористување на ентузијазмот и креативноста на своите членови Друштвото е подготвено да тргне на возбудливо патување кон трансформирање на својот простор во современ културен центар.
Темата на „Поместени граници“ е концепт во кој ликовните уметници ги истражуваат различните конотации на границите, без разлика дали се физички, имагинарни, природни, реални, политички или емотивни, кои ги разграничуваат и завршетоците и почетоците. Уметниците сè повеќе усвојуваат мултидисциплинарен и интердисциплинарен пристап кој ги надминува традиционалните граници, со што се проширува или целосно го занемарува поимот граници.
Оваа тематска изложбена серија има за цел да истражува во комплексноста околу границите и нивното еволуирачко значење во современиот уметнички израз. Со испитување на тоа како уметниците се движат и предизвикуваат граници, без разлика дали се буквално или метафорични, серијата се обидува да предизвика мисла и дијалог за темите на вклучување, трансформација и меѓусебна поврзаност.
Концептот се фокусира на клучната улога на Друштвото, кое опстојува повеќе од 77 години и може да се пофали со база на податоци од 800 членови, вклучувајќи ценети основачи и наследство на реномирани уметници. ДЛУМ служи како мост меѓу генерациите,и го отелотворува континуитетот и еволуцијата во македонската ликовна заедница, преносот на традиција и поттикнувајќи соработка помеѓу потврдени и етаблирани уметници и млади таленти кои се појавуваат.
Изложбата вклучува дела на етаблираните автори: Душан Перчинков, Симон Шемов, Коле Манев, Васил Василев, Костадин Танчев – Динка, Ана Темкова и помладите автори: Ана Трајковска, Ана Спасова, Тања Ристевска, Дорина Тенева, Kристијан Јованоски, Игор Tанески и Ана Вчкова.
Прифаќање на поканата за учество на членови од различни генерации да учествуваат на настанот служи како моќен симбол на посветеноста на Друштвото за премостување на генерациските јазови и поттикнување на соработка меѓу различни возрасни групи. Тоа го зајакнува идентитетот на Друштвото каде уметници од сите возрасти се здружуваат за да ја прослават креативноста и традицијата.
Дизајнот на креативата на проектот е дело на Христијан Санев, како и основната идеја на годинешната изложба.
Оваа година, концептот на изложбата е делата да се изложат виртуелно, заради специфичноста и руинираноста на просторот во оваа фаза. Концептот предвидува стратешко поставување на QR-кодови низ просторот преку кои ќе се претстават делата на уметниците, истакнувајќи ги потенцијалните позиции за идни уметнички инсталации. Со оглед на загриженоста за безбедноста и желбата да се избегне прикажување уметност во недовршена средина, се одлучивме за виртуелна изложба во физичкиот простор. Секој QR код поставен на различни локации во зградата ќе се поврзе со 3Д претставување на уметноста со зголемена реалност (AR), која го подобрува искуството на гледачот преку потенцирање на дигитална содржина во физичката средина. Преку AR, посетителите можат да ги гледаат уметничките дела, виртуелно, како што би се појавиле во завршен и куриран амбиент, и покрај моменталната состојба на физичкиот простор.
Овој простор претставува значителна надградба од претходните канцеларии на организацијата, кои не само што беа во лоша состојба, туку и не беа достапни за јавноста. Новиот простор, сместен на многу атрактивна област, има значителен потенцијал поради неговиот капацитет, одлична локација и можноста да се трансформира во раздвижен центар со голем број посетители. Со голем обем на пешаци-минувачи од областа со ресторани, градскиот парк, канцелариите, областа со кафулиња и пошироката станбена областа, новиот простор е добро позициониран за да привлече разновидна публика. Неговата близина до овие различни погодности гарантира дека тој останува видлив и достапен за очите на јавноста, а со тоа го мотивира Друштвото да одржува постојано присуство и ниво на активност преку редовни настани како што се работилници и изложби. Овој активен ангажман со заедницата поттикнува чувство на поврзаност и релевантност, воспоставувајќи го новиот простор како динамичен центар во локалниот културен пејзаж.
Изложбата ќе ја отвори претседателката на ДЛУМ, Јана Манева Чупоска, претседателката на Уметнички совет Маја Рауник Кирков, ко-кураторот Стефан Александар Јовановски, претставник на присутните колеги уметници.
Отворањето ќе биде на 13.6.2024 г., четврток, во 19.00 часот пред фонтаната „Лотус“ во Градскиот парк во Скопје.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Американска премиера на „Јон Вардар против галаксијата“ во Мајами
Анимираниот филм „Јон Вардар против галаксијата“ во режија и сценарио на Гоце Цветановски, влезе во официјалната селекција на Miami Science Fiction Film Festival, еден од водечките американски фестивали посветени на научната фантастика.
Фестивалот, кој со години привлекува врвни автори и продуценти од целиот свет, е препознатлив по својот фокус на иновативни, визионерски и авторски филмски дела. Во претходните изданија меѓу специјалните гости се најде и Џорџ Р.Р. Мартин, авторот на романите врз кои е базирана глобалната хит ТВ серија Игра на Тронови.

Со селекцијата во Мајами, филмот го продолжува својот успешен фестивалски пат и дополнително ја зацврстува позицијата на македонската анимација на светската сцена. Светската премиера ја имаше во Ситџес, Шпанија, еден од најголемите жанровски фестивали во светот, а досега беше прикажан на повеќе од 40 меѓународни фестивали, каде што освои шест награди.
„Среќен сум што преку овој филм не само што и‘ дадовме на Македонија прво долгометражно анимирано остварување, туку успеавме и да ја ставиме нашата земја на светската мапа на научната фантастика. Нашата национална кинематографија бележи период на невиден подем на светско ниво, и среќен сум што сум дел од оваа мала културна револуција“, изјави Цветановски.

Главните улоги во филмот ги толкуваат Жарко Димоски, Емилија Мицевска и Дамјан Цветановски, арт директор е Михајло Димитриевски – Тхе Мичо, сценариото и режијата се на Гоце Цветановски, а продуцент е Алан Кастиљо.
Култура
Објавена книгата „Струмички шерифи“, комедија на струмички дијалект од Ацо Ѓоргиев
„Македоника литера“ неодамна објави драмски текст од струмичкиот автор Ацо Ѓоргиев со наслов „Струмички шерифи“, комедија на струмички дијалект.
Дејството во овој драмски текст е сместено во осумдесеттите години на минатиот век во Струмица. Ѓоргиев на сатиричен, хумористичен, ироничен, провокативен, а во исто време и со груба подбивност, презрив и дрзок однос кон моралните и општествените состојби, отсликува една социјална, урбана и малограѓанска атмосфера на која посебна привлечност и дава нарацијата на струмичкиот дијалект.
Во поговорот на книгата, Даниела Пејева Митева пишува дека Ацо Ѓоргиев „нуди своја естетика, која се базира на иронизирање, употреба на сарказам, па дури и гротескни мотиви во раскажувањето на една навидум обична приказна, со силни пораки за моралното и неморалното во секоја смисла… Доста добар впечаток во драмата оставаат: дијалектниот говор, изнијансираноста на ликовите, богатството на идеите е неусилено и сите идеи и теми се достојни за еден длабински херменевтички зафат. Сите случки во оваа драма не се сосема случајни, туку асоцијативни и контекстуални. Во нив дејствуваат ликови од реалноста, со јасно профилирани карактерни линии. Во ’Струмички шерифи‘ има палета различни ликови, со различни и точно утврдени карактери, кои не само што ја дополнуваат сатиричноста во самата ситуација, туку и ја определуваат и психолошката матрица врз која дејствуваат. Изненадувачки е што авторот Ѓоргиев не ја наметнува својата приказна како стожерна во неговиот наратив, туку преку дејствувањето на ликовите и развојот на дејството го апострофира ’моралното‘. Тука асоцијативно може да се насетат и да се видат апсурдностите од реалноста на секојдневниот живот.“
Ацо Ѓоргиев (1970, Муртино, Струмичко) е афористичар, поет, раскажувач и драмски автор. Тој е меѓу најафирмираните современи македонски афористичари. Автор е на неколку афористички книги, застапуван е во антологиски и тематски збори на афоризми во Македонија и во регионот, учесник на повеќе домашни и меѓународни афористички манифестации.
Добитник е на неколку награди за афоризам. Автор е и на книги со хумористични раскази и анегдоти на струмички дијалект. „Струмички шерифи“ е негов прв драмски текст.
Култура
Првиот македонски долгометражен анимиран филм „Јон Вардар против Галаксијата“ ќе биде прикажан во македонскиот КИЦ во Софија
Во македонскиот КИЦ во Софија на 29 јануари (четврток) 2026, со почеток од 18:30 часот, ќе биде прикажан првиот македонски долгометражен анимиран филм „Јон Вардар против Галаксијата“, дело на Гоце Цветановски – режисер и сценарист.
Премиерата на филмот во Софија се одржа минатата 2025 година во „Синема сити мол Софија“, а Македонскиот културно-информативен центар ги доби правата за неговото емитување пред посетителите на нашиот Центар.
Филмот, кој е научна фантастика со хумористичен пристап, веќе се етаблира на меѓународната сцена со четири престижни интернационални награди, добиени на филмски фестивали во Еквадор, Италија, Романија и Австралија. Овие признанија се потврда за оригиналноста и продукцискиот квалитет на проектот, кој претставува значаен чекор напред за македонската анимација и филмска индустрија воопшто.
Во фокусот на филмот е Јон Вардар, харизматичен, неконвенционален јунак кој се впушта во интергалактичка мисија полна со неочекувани пресврти, необични суштества, и силна доза на македонски хумор. Неговата авантура, иако сместена во далечна вселена, носи теми кои се блиски и актуелни: слободата, одговорноста, личната храброст, сето тоа претставено преку визуелно импресивна анимација и динамична нарација.
Уникатната стилистика на филмот, духовитите дијалози, како и храброста на авторот да создаде нешто што го надминува локалниот контекст, допринесоа да се позиционира како дело со меѓународен потенцијал.

