Култура
Поповиќ: 63. Охридско лето во знакот на голема посетеност, задоволни уметници и многубројни пофалби
Со традиционалната португалска фадо-музика и прекрасниот вокал Жуана Амендоира вечерва на сцената „Долни Сарај“ од 21 часот ќе биде одбележан 63-тиот роденден на фестивалот Охридско лето. Португалската уметница Жуана Амендоира ќе настапи во придружба на Педро Амендоира на португалска гитара и Жуао Фелипе на фадо-гитара.
На денешната прес-конференција по повод роденденот на фестивалот, директорката на НУ Охридско лето, Наташа Поповиќ, потсети дека богатата историја на Охридско лето е доказ за влогот на многу генерации и нивните напори да се исткае успешната приказна на врвната културна сцена.
„Со огромна почит вечно ќе ѝ благодариме на Ана Липша-Тофовиќ, која во далечната 1961 година под сводовите на прекрасната ‘Света Софија’ го означи раѓањето на најголемата културна манифестација во земјата и ни овозможи да ја славиме врвната уметност, да ѝ се радуваме на убавината и да создаваме трајни вредности. Нејзиното име ќе го слават и многубројни генерации по нас“, рече Поповиќ.
Осврнувајќи се на годинешното фестивалско издание, таа истакна дека уметноста што се создава на Охридско лето има универзален јазик и се пренесува со бескрајна моќ и влијание.
„Годинешното издание изминува во знакот на истакнати домашни и светски уметници, исполнети гледалишта, задоволна публика и многубројни пофалби како од стручната јавност така и од уметниците, кои се дел од програмата. Особено се гордеам на поддршката што ја добиваме од амбасадите во Република Северна Македонија. Првпат фестивалската програма има поддршка од дури единаесет амбасади, Романија, САД, ЕУ, Србија, Грција, Полска, Шпанија, Словенија, Италија, Франција и Украина“, додаде директорката Поповиќ.
Селекторката на музичката програма на фестивалот Охридско лето, Бисера Чадловска, рече дека 63-тото фестивалско издание е едно од најуспешните со квалитетните настапи на светски познатите музички уметници, како и со младите уметници, кои се на прагот од создавање успешна кариера.
„Особено се гордееме што оваа година успеавме во Охрид да пречекаме големи имиња од светот на класичната музика, почнувајќи од свеченото отворање, каде што имавме можност да ја слушнеме големата оперска дива Анџела Георгиу. По отворањето, на сцените на кои се одржува фестивалот секојдневно сме сведоци на концерти преполни со публика, чиј одѕив и реакции нè прават како организатори презадоволни од работата што сме ја сработиле. Да се потсетиме на неколку од нив, виолинистот Немања Радуловиќ со оркестарот Double Sense, џез-триото на Френк Дупре, Нишкиот симфониски оркестар, оркестарот ‘Кончертанте’, камерниот ансамбл La Spagna, пијанистот Дино Имери, кларинетистот Пабло Бараган и пијанистката Елоис Бела Кон, виолинистот Роман Симовиќ, квартетот ‘Шуман’, виолинистката Ирина Мурешану и оркестарот на институтот Fames, пијано трио со концерт посветен на флејтистот Илија Зимбо, камерниот ансамбл ‘Камерата академика’, тенорот Џани Лечезе и пијанистот Екланд Хаса, пијано дуото Дезомбре – Леклер, сите овие се дел од годинешното издание на Охридско лето. Особено сум среќна што од стручната музичка јавност во Македонија секојдневно добивам многу позитивни критики за годинешната програма“, рече Чадловска.
Според драмската селекторка на фестивалот, Сања Арсовска, изминатите денови беа запечатени со исклучителна театарска возбуда и силни впечатоци.
На денешната прес-конференција по повод 63. роденден на Охридско лето директорката на оваа национална установа, Наташа Поповиќ, потсети дека фестивалот од 1994 година е дел од Европската асоцијација на фестивалите, финансиски поддржан од Министерството за култура, а под покровителство на претседателот на државата. Како најголема манифестација е помогната и од Општина Охрид, а огромна заслуга за успесите имаат и верните пријатели на фестивалот, спонзори и помагатели, љубители на уметноста и поддржувачи на културните вредности.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.

