Култура
Поповиќ: 63. Охридско лето во знакот на голема посетеност, задоволни уметници и многубројни пофалби
Со традиционалната португалска фадо-музика и прекрасниот вокал Жуана Амендоира вечерва на сцената „Долни Сарај“ од 21 часот ќе биде одбележан 63-тиот роденден на фестивалот Охридско лето. Португалската уметница Жуана Амендоира ќе настапи во придружба на Педро Амендоира на португалска гитара и Жуао Фелипе на фадо-гитара.
На денешната прес-конференција по повод роденденот на фестивалот, директорката на НУ Охридско лето, Наташа Поповиќ, потсети дека богатата историја на Охридско лето е доказ за влогот на многу генерации и нивните напори да се исткае успешната приказна на врвната културна сцена.
„Со огромна почит вечно ќе ѝ благодариме на Ана Липша-Тофовиќ, која во далечната 1961 година под сводовите на прекрасната ‘Света Софија’ го означи раѓањето на најголемата културна манифестација во земјата и ни овозможи да ја славиме врвната уметност, да ѝ се радуваме на убавината и да создаваме трајни вредности. Нејзиното име ќе го слават и многубројни генерации по нас“, рече Поповиќ.
Осврнувајќи се на годинешното фестивалско издание, таа истакна дека уметноста што се создава на Охридско лето има универзален јазик и се пренесува со бескрајна моќ и влијание.
„Годинешното издание изминува во знакот на истакнати домашни и светски уметници, исполнети гледалишта, задоволна публика и многубројни пофалби како од стручната јавност така и од уметниците, кои се дел од програмата. Особено се гордеам на поддршката што ја добиваме од амбасадите во Република Северна Македонија. Првпат фестивалската програма има поддршка од дури единаесет амбасади, Романија, САД, ЕУ, Србија, Грција, Полска, Шпанија, Словенија, Италија, Франција и Украина“, додаде директорката Поповиќ.
Селекторката на музичката програма на фестивалот Охридско лето, Бисера Чадловска, рече дека 63-тото фестивалско издание е едно од најуспешните со квалитетните настапи на светски познатите музички уметници, како и со младите уметници, кои се на прагот од создавање успешна кариера.
„Особено се гордееме што оваа година успеавме во Охрид да пречекаме големи имиња од светот на класичната музика, почнувајќи од свеченото отворање, каде што имавме можност да ја слушнеме големата оперска дива Анџела Георгиу. По отворањето, на сцените на кои се одржува фестивалот секојдневно сме сведоци на концерти преполни со публика, чиј одѕив и реакции нè прават како организатори презадоволни од работата што сме ја сработиле. Да се потсетиме на неколку од нив, виолинистот Немања Радуловиќ со оркестарот Double Sense, џез-триото на Френк Дупре, Нишкиот симфониски оркестар, оркестарот ‘Кончертанте’, камерниот ансамбл La Spagna, пијанистот Дино Имери, кларинетистот Пабло Бараган и пијанистката Елоис Бела Кон, виолинистот Роман Симовиќ, квартетот ‘Шуман’, виолинистката Ирина Мурешану и оркестарот на институтот Fames, пијано трио со концерт посветен на флејтистот Илија Зимбо, камерниот ансамбл ‘Камерата академика’, тенорот Џани Лечезе и пијанистот Екланд Хаса, пијано дуото Дезомбре – Леклер, сите овие се дел од годинешното издание на Охридско лето. Особено сум среќна што од стручната музичка јавност во Македонија секојдневно добивам многу позитивни критики за годинешната програма“, рече Чадловска.
Според драмската селекторка на фестивалот, Сања Арсовска, изминатите денови беа запечатени со исклучителна театарска возбуда и силни впечатоци.
На денешната прес-конференција по повод 63. роденден на Охридско лето директорката на оваа национална установа, Наташа Поповиќ, потсети дека фестивалот од 1994 година е дел од Европската асоцијација на фестивалите, финансиски поддржан од Министерството за култура, а под покровителство на претседателот на државата. Како најголема манифестација е помогната и од Општина Охрид, а огромна заслуга за успесите имаат и верните пријатели на фестивалот, спонзори и помагатели, љубители на уметноста и поддржувачи на културните вредности.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Почина Кетрин О’Хара
Почина Кетрин О’Хара, легендарна актерка и ѕвезда на серијата Schitt’s Creek и култните филмови Бубимир и Сам дома. Имала 71 година, а веста ја потврдила нејзината менаџерка, пренесе „Пипл“. Засега не се соопштени дополнителни детали.
О’Хара е родена во Торонто во 1954 година и кариерата ја започнала во легендарниот комичарски театар Second City, а потоа стекнала голема популарност со телевизиската емисија SCTV, за која освоила и награда „Еми“.
Филмската публика ја памети по улогите во Бубимир, Сам дома и Сам дома 2, како и по бројни филмови на режисерот Кристофер Гест. Глобална популарност доживеа со улогата на Моура Роуз во Schitt’s Creek, за која во 2020 година освои „Еми“, „Златен глобус“ и награда SAG.
Последните години гостуваше во серии и филмови, меѓу кои The Last of Us и Argylle.
Зад себе ги остави сопругот Бо Велч и нивните два сина.
Фото: скриншот од филмот „Сам дома“
Култура
Почина поетот и преведувач Тихомир Јанчовски
На 58-годишна возраст денеска во Скопје почина поетот и преведувач Тихомир Јанчовски.
Веста за неговото прерано заминување ја соопшти Друштво на писателите на Македонија, изразувајќи длабоко жалење за загубата на еден од најзначајните современи македонски автори и педагози.
Од Друштвото информираат дека за точниот датум и час за испраќање последен поздрав ќе следи дополнително известување.
Јанчовски беше поет, писател, преведувач, професор, музичар, издавач, автор на над триесет книги, пред сè поезија, преводи и (поетски) романи, како и една книга историја („Историја на православното монаштво на територијата на денешна Република Македонија“, Сигмапрес, Скопје, 2010).
Избори од неговата поезија се преведувани и објавувани во различни литературни списанија, застапен е во голем број антологии, а четири од неговите книги се преведени на други јазици. Преведуван е на англиски, француски, словачки, хрватски, албански, босански, грчки, германски, српски, полски, грузиски, персиски и италијански јазик. Тихомир Јанчовски, со својата автентичност и креативност останува еден од најомилените наставници на повеќе генерации средношколци во гимназијата „Орце Николов“, во меѓународното училиште „Нова“ и во Американската гимназија во Скопје.
Култура
Локомотива на Canal 2026 во Витри-сир-Сен (Париз)
Локомотива – Центар за нови иницијативи во уметноста и културата (Северна Македонија) ќе учествува на Canal 2026, дводневна професионална платформа иницирана од CN D – Centre national de la danse.
Настанот обединува 10 француски танцови институции и 6 институции од Балканот (Грција, Словенија, Бугарија, Северна Македонија) и го претставува работењето на 32 уметнички тима преку извадоци/перформанси, разговори, работилници, дебати, проекции и презентации на проекти.
Canal 2026 се одвива во Витри-сир-Сен на три локации—La briqueterie CDCN, MAC VAL – Musée d’art contemporain du Val-de-Marne и Théâtre Jean Vilar, како и на cnd.fr, со онлајн издание што започнува од март 2026.
Локомотива ќе биде претставена од Биљана Тануровска-Ќулавковски, која ќе ја презентира работата на Локомотива и ќе ги претстави кореографките/танчерки од Северна Македонија поврзани со организацијата: Тереза Лазарев и Викторија Илиоска. Дополнително, Биљана Тануровска-Ќулавковски ќе учествува и на дискусија, во петок, 30 јануари (11:00–12:30, во MAC VAL) на тема: „Кои се специфичностите на кореографскиот екосистем на Балканот…?“
Уметнички презентации од Северна Македонија
Викторија Илиоска ќе ја претстави својата уметничка пракса, вклучувајќи ја досегашната работа како и Hope for the Best – Prepare for the Worst, перформативен тренинг што го третира телото како ресурс, а театарскиот диспозитив како заедничка инфраструктура. Развиена во услови на кратења во културата и екстрактивни економии, работата ја поставува публиката како активен материјал на ситуацијата, а не како набљудувач—каде вниманието, физичкото присуство и издржливоста циркулираат како заеднички ресурси. Делото прашува: За што треба да се тренираме како колективно тело за иднината што доаѓа?
Тереза Лазарев ќе ја претстави својата уметничка пракса, вклучувајќи ја досегашната работа како и Passionate Animal, кореографски истражувачки проект што ја истражува врската помеѓу колективната меморија и личната танцова меморија, и прашува како нестабилноста и колапсот го трансформираат телото. Како дел од истражувањето, таа ќе изведе краток танцов сегмент на музика од Александар Гроздановски.
Оваа активност е поддржана од проектот „Култура за развој“ на Владата на Швајцарија, кој го имплементира Хартефакт Фонд, CN D (Centre national de la danse) и Театроскоп – програма иницирана од Францускиот институт, Министерството за култура и Министерството за Европа и надворешни работи.

