Култура
СО на Македонска филхармонија: Да се најде друго просторно сместување на новоформираната институција Џез оркестар
Поради „нероден Петко“ Министерството за култура и направи „бесилка“ на Филхармонија, Министерството за култура повторно излегува со соопштенија со кои продолжува да шири лаги и дезинформации во јавноста. Министерството за култура не работи на решение од минатата недела, туку се заложи дека ќе го реши проблемот уште на првата средба со министерката Бисера Стојчевска Костадиновска, пред месец и половина, откако беше донесена одлуката за новоформираната институција, се вели во соопштението од Синдикалната организација на Македонска филхармонија.
Во првичната одлука за формирање на новата институција, испратена до медиумите, Министерството за култура информираше дека новата институција времено ќе биде сместена во објектот на Филхармонија, но дека воедно ќе ја користи и сцената на Националната опера и балет.
Го прашуваме Министерството за култура, зошто во елаборатот, покрај објектот на Филхармонија не е наведена и Националната Опера и Балет како одличен простор за работа?
Токму тој аспект од елаборатот во кој како единствена опција за работа на Џез оркестарот е ставен објектот на Филхармонија сам по себе кажува каква била намерата на Министерството за култура.
Ги потсетуваме, уште еднаш, иако кажавме безброј пати пати досега – бараме да се смени делот во образложението од одлуката во кој објектот на Филхармонија е наведен како „времено“ просторно сместување на Џез оркестарот и да и се најде друго просторно сместување на новата институција. Привремено сместување на втора институција под кровот на објектот на Филхармонија, како што веќе укажавме и ние, но и голем дел од стручната и пошироката јавност ќе направи повеќе штета, отколку корист.
Очигледно на Министерството за култура не му значат ништо мислењата на еден Симон Трпчески, или пак на диригенти како Јерухам Шаровски (кој соработувал со славниот Лорин Мазел)… Ниту на многу други истакнати личности од стручната фела од Македонија и од странство кои им дадоа безрезервна подршка на филхармоничарите во нивната битка да си го зачуваат својот работен простор и втор дом.
Истите тие експерти од различни сегменти во областа на музиката, Министерството за култура требаше да ги исконтактира кога го правеше елаборатот и донесе одлука за формирање на нова институција без никаква јавна расправа и дебата, туку зад затворени врати.
Ова не е првпат Министерството за култура да ги обвинува вработените во најстарата културна институција во земјата дека лажат и од таму продолжуваат на ист начин како и досега да го рушат интегритетот и реномето на институцијата која треба да ја заштитат. Наместо да решаваат проблеми и да креираат здрава културна политика, тие на сметка на новородената институција, ја уништуваат традицијата макотрпно градена од генерации македонски музичари и творци.
Поради “нероден Петко” како што ја нарекоа новата институција во последното соопштение до јавноста, Министерството за култура сака да и направи “бесилка” на Македонската филхармонија која следната година слави 80 години од формирањето и е една од најстарите институции во земјата.
Со чување и унапредување на македонскиот јазик го чуваме нашиот дом и идентитет, а со грижа и заштитнички однос кон најзначајните институции од културата покажуваме висока свест и почит кон традицијата создавана со децении. Министерството за култура, за жал, со својот несериозен однос кон нашата институција го потврди токму спротивното.
И на крај, оркестарот на Филхармонија многу често изведува дела од македонски композитори, тоа го знае јавноста, и нашата верна публика. Тој податок ќе и беше познат и на министерката за култура, доколку присуствуваше барем на некој од нашите концерти, се вели во соопштението од Синдикалната организација на Македонска филхармонија.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.

