Култура
Средба со авторите на краткиот филм „Лубеница“, ЕПИК разговори и меѓународна вечер на „Џифони Македонија“
На третиот фестивалски ден, средношколците учесници на „Џифони Македонија“ ќе можат да го видат „Лубеница“, новиот краток филм на авторите Мартин Чичовски и Оливера Каменаровска, која е и продуцент. Проекцијата која е од отворен карактер, е закажана во 16.45 часот, по што ќе следува разговор Мартин Чичовски и дел од екипата што работеше на филмот.
Во 15:45 часот во киното „Фросина“ ќе се одржи првата од двете средби наречени „ЕПИК разговори“, дел од проектот ЕПИК, нова содржина на „Џифони Македонија“ од годинава. Станува збор за сегмент кој поврзува млади и фестивали од повеќе земји од регионот, кои преку филмската уметност се борат за заедништво и мир. Гости на средбата ќе бидат претставници на неколку фестивали од регионот – Омладински филмски фестивал од Босна и Херцеговина, „Филмарт“ со фестивалот „Интеракција“ од Србија и Олимпија филм фестивал од Грција.
Од 18 часот, ќе следува традиционалната меѓународна вечер на која сите учесници од девет земји ќе ја претстават својата култура на свој автентичен начин, преку музика, храна и сл.
Јуниорите утринава ќе ги посети познатиот актер Игор Ангелов кој ќе им се придружи на дискусијата по денешниот филм „Најлошите“.
Како пасијата кон филмот да ја претворите во ваш успешен онлајн-производ вреден глобално – ова вчера на учесниците на „Џифони Македонија“ им го доловија основачите на инстаграм-профилот Filmthusiast, еден од најпосетуваните профили посветени на филмската уметност, со дури 3.2 милиони следбеници. Андреј и Христијан им ја раскажаа својата приказна на младите и предизвикаа големо внимание и многу прашања за тоа како дошле на оваа идеја. Приказната ја започнал Андреј во 2017-та, кога бил четврта година средно, воден само од страста кон филмовите. Кога по две години бројот на следбеници започнал да расте, тие сфатиле дека она што го прават им се допаѓа на луѓето и дека има потенцијал да ги надмине сите нивни првични очекувања. Денес нивниата инстаграм страна е светски признат филмски веб медиум, а големите филмски студија ги бараат за соработка и промоција на нивните најнови остварувања.
-Ако се трудите доволно во тоа што го работите, не може да не ви успее. Ако имате идеја, развивајте ја и посветете ѝ се, им порачаа тие на младите. Мора да бидете оригинални. Исто така, на тема филм, многу е важно да гледате и постари филмови, послушајте ги препораките на вашите родители, не ги одбивајте постарите наслови како здодевни и немодерни. Од нив може да стекнете важна филмска култура – им посочи Христијан.
Тој објасни дека потежок дел од проектот е да се смисли содржината, за која се грижи Андреј, додека тој е повеќе за контактите со филмскиот свет.
-Не знам да кажам каде се гледаме во наредните години, но сигурно сакаме да напредуваме на полето на филмската индустрија и да откриваме нови можности – рече Андреј.
На вториот ден од „Џифони Македонија“, на програмата на кадетите и сениорите беа израелскиот филм „Делегација“ и францускиот „Фантастичните тројца“, а потоа тие го гледаа и првиот блок филмови кандидати за наградата ЕПИК, а потоа гласаа за нивниот фаворит. Вториот блок е на програмата во недела.
Младешки џагор, насмевки, среќни млади е дел од атмосферата во Младинскиот културен центар и Кинотеката на Македонија. Во тек се креативните работилници, на кои учествуваат сите џифонци.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.

