Култура
Почина Лешек Колаковски, философот на социјализмот со човечки лик
Во петокот навечер на Оксфорд, на 81 година од животот, починал полскиот философ Лешек Колаковски, кој од 1956 г. ја предводеше линијата на критика на историскиот материјализам од сталинистички тип, објави во понеделникот универзитетот
За Лешек Колаковски се вели дека во историјата на философијата, малкумина се оние како него што со своите скршнувања прецизно го отсликувале духот на времето. Во неговата биографија останува забележано дека почнал како марксистички догматик, но дека по бурната 1956 г. причински го критикува историскиот материјализам од сталинистички тип, определувајќи се за т.н. „социјализам со човечки лик“, според терминологијата на француските егзистенцијалисти за систем кој стои меѓу социјалдемократијата и комунизмот.Тоа, пак, своевремено беше една од масовните заблуди кои ги проектираше југословенскиот комунистички режим со т.н. „работничко самоуправување“.На територијата на поранешна СФРЈ, со манипулативноста на режимот, идеите на Колаковски беа извртувани, но сепак неговата философија најде плодна почва меѓу прогресивните академски и философски кругови. Колаковски беше философ на практиката кој го критикуваше монополот на партијата (секако, мислиме на комунистичката) и ги предводеше оние мислители кои сметаа дека е можна директна демократија низ самоуправувањето. Во СФРЈ тој им даваше поддршка на своите истомисленици низ легендарното списание Praxis, а честопати беше учесник на Корчуланската летна школа.Откако во 1968 г. им даде поддршка на полските студенти, тој беше протеран од тамошниот универзитет, по што емигрира во Англија и почнува да работи на Оксфорд, каде предава од 1970 до 1995 г. Инаку, во книгата „Главните текови на марксизмот“ престанува да го смета сталинизмот за девијација на марксизмот, застанувајќи зад тезата дека примената на стојалиштата на Маркс нужно водат во тоталитаризам, со што во периодот од 70-тите години од минатиот век, на Запад стана најцитираниот поранешен марксист.Но, задржувајќи го интересот за Марксовата „критика на се’ постоечко“ и неограничувајќи го разумот само на научно утврдената вистина, Колаковски создаде простор за метафизиката.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Излезе од печат стихозбирката „Гороцвети“ од Зора Златева
Книжевниот трезор во Охрид е побогат за уште една стихозбирка.
Деновиве во издание на НУ Библиотека „Григор Прличев“Охрид излезе од печат третата стихозбирка „Гороцвети“ од роднокрајната авторка Зора Златева.
Над триесетте песни и уште петнаесеттината минијатури се потврда за творечкиот и стилски растеж на поетесата Златева и се огледало на нејзиниот хабитус и ракурс на животот.
Дел од песните се лична експресија запишана на хартијата а останатите се собирани духовни приказни од околината и нечии судбини кои биле доволно инспиративни за авторката за таа да ги преточи во песни.
Претходно Златева во 2022 ја издаде стихозбирката „Блесок“ и две години подоцна „Сон“ а со свои песни е често застапена во збирки поезија издадени во Охрид и низ целата држава.
„Гороцвети“ веќе можете да ја зајмите во Библиотеката во Охрид.
Култура
Македонскиот народен театар со разнолик репертоар- од сценски спектакл, преку драми, до стендап
Македонскиот народен театар, 2026 година ја започнува со силен уметнички интензитет и разновидна театарска програма. Првиот месец во годината носи богат репертоар, кој опфаќа сценски спектакли, современи и класични драми и стендап-изведби на големата и малата сцена.
Програмата започнува на 15 и 16 јануари со големиот сценски спектакл „Сонцето, колку е блиску сонцето“. Поради големиот интерес на публиката, двете изведби се целосно распродадени.

На 17 јануари, публиката ќе има можност да избере: драмската претстава „Бели ноќи“ на малата сцена, со почеток во 20 часот и стендап-настапот на Сашко Коцев „Широк дијафазон“, кој ќе се одржи на големата сцена со почеток во 20:30 часот.
Репертоарот продолжува на 20 јануари со претставата „Народен пратеник“, а на 21 јануари следува монодрамата „Торонто експрес“. На 22 јануари ќе биде изведена драмата „Варвари“, а на 23 јануари на репертоарот е претставата „Кец на десетка“.

На 24 јануари, големата сцена е резервирана за претставата „Бог на колежот“, со почеток во 20 часот, а истата вечер, на малата сцена во 21 часот, ќе се одржи новогодишното стендап-шоу „На терапија“ со Александар и Антонио.

На 26 јануари на репертоарот е „Мој термин“, а на 28 и 29 јануари се изведбите на претставата „12“.
Јануарската програма ќе биде заокружена на 30 јануари со претставата „Марта Верна“ и на 31 јануари со „Замисли нов свет“.
Култура
Балетскиот спектакл „Госпоѓа Бовари“ на 23 јануари во Националната опера и балет
Балетскиот спектакл во два чина „Госпоѓа Бовари“ ќе се изведе на 23 јануари со почеток во 19.30 часот на сцената на Националната опера и балет.
На 23 јануари со почеток во 19.30 часот на сцената на Националната опера и балет ќе се изведе балетскиот спектакл „Госпоѓа Бовари“, дело поставено во два чина, инспирирано од безвременскиот роман на Г. Флобер.
Балетот ја прикажува внатрешната борба на жената меѓу копнежот по страст и слобода, и стегите на општествените норми – тема која останува актуелна и денес.
Диригент е гостинот од Ерменија, Едуард Амбарцумјан, додека кореографијата ја потпишува Виктор Ишчук од Украина, кој со прецизен и суптилен современ израз го доловува духот на 19 век и емотивната комплексност на главниот лик. Музичката подлога е составена од дела на Камиј Сен-Санс, Морис Равел, Жил Масне, Феликс Менделсон и Георг Фридрих Хендл, со сценографија и костимографија на Андреј Злобин и Гана Ипатиева (Украина). Светло-дизајнот е на Милчо Александров, концерт-мајстор е Јане Бакевски, пијанист – Андреја Наунов, а менаџер на проектот е Киро Павлов.
Во главната улога на Ема Бовари ќе настапи примабалерината Марија Кичевска Шокаровска, во улогата на Шарл Бовари, Франциско Хименез Руиз, Балаж Лочеи како Рудолф Буланже, заедно со солистите, балетскиот ансамбл и оркестарот на Националната опера и балет.
„Госпоѓа Бовари“ ја претставува сложената психологија на главниот лик преку балет, музика и сценска уметност. Со внимателно избрани музички партитури и динамична кореографија, постановката ја доловува борбата на Ема Бовари меѓу личните желби и општествените ограничувања. Секоја сцена е внимателно дизајнирана да ја истакне емоционалната длабочина, визуелниот сјај и современиот пристап кон класичната приказна, создавајќи незаборавно сценско искуство.

