Култура
Нов стил и стандарди за 65 години Македонска филхармонија
Шеесет и пет години постоење на Македонската филхармонија и 100-годишнината од раѓањето на големиот македонски композитор Трајко Прокопиев ќе ја одбележат новата сезона 2009/2010 на македонскиот ансамбл
Сезоната ќе започне на 1 октомври 2009 година со настапот на светското диргентско име маестро Урош Лајовиц со фантастичната турска пијанистка Ѓулсен Онај како солистка. Концертот, каде ќе се изведе суитата „Лабин и Дојрана”, ќе биде посветен на 100-годишнината од раѓањето на еден од основоположниците на македонската современа музика Трајко Прокопиев. Пијанистката Онај доаѓа во Скопје по настапите на големите музички сцени во Њујорк, Лондон, Берлин. На отворањето ќе биде изведен концерт за пијано и оркестар од Едвард Григ и секогаш атрактивна за слушање суитата „Жар Птица” од Игор Стравински.На 26 Ноември 2009 година, кога се прославува 65-от роденден на Македонската филхармонија, ќе има свечен концерт под диригентската палка на маестро Јануш Пшибилски, каде како солист ке настапи нашата позната пијанистка, амбасадор на културата во Австрија, Елена Мисиркова изведувајќи го концертот за пијано од Властимир Николовски. На програмата на овој концерт ке биде изведена една од најубавите композиции напишани од Чајковски – неговата „Симфонија бр. 5“.„Во текот на целата сезона нашата публика ќе има можност да ужива во прекрасни концерти на кои ќе бидат изведени дела кои одамна ги нема на репертоарот на Македонската филхармонија, композиции кои за првпат ќе бидат изведени, но и композиции кои се дел од стандардниот репертоар на оркестарот и се омилени кај македонската публика. И оваа сезона Македонската филхармонија продолжува со внесување на нови стандарди во областа на класичната музика, со минатогодишните воведувања на нови циклуси – џез-симфониските концерти, циклусот концерти со име ‘големите мајстори’ концертите ‘Љубов’ и ‘Танго’, циклусот на концерти наменети за најмладите. Во новата сезона ќе се напушти циклусот на џез-симфониски концерти, но на сметка на тоа ќе се воведе нов циклус насловен ‘Слушајте филм’, а ќе бидат и изведени две големи вокално инструментални дела: ‘Пасија по Матеј’ напишана од рускиот епископ Иларион Алфеев и ‘Реквием’ од Габриел Форе, што ќе биде и велигденски подарок за публиката”, изјави директорката на Македонската филхармонија Маја Чаначевиќ.На сцената на македонската филхармонија ќе ги видиме и слушаме светски познатите солисти Валери Соколов, Изабел Фауст, Јоханес Мозер, Кристијан Фрон, Милослав Гајдош, Хисако Кавамура, Хонг Жу, Мелина Тодоровска, Емануел Цејсон, Радован Влатковиќ. Оваа сезона се прошири и листата на диригенти кои ќе работат со македонскиот оркестар, па така, освен веќе добро познатите за нашата публика Урош Лајовиц и Јануш Пшибилски, ќе настапуваат и Николас Клиобури, Ричард Бернас, Стефан Лано, Марко Летоња, Иван Репушиќ, нашите Борјан Цанев и Саша Николовски-Ѓумар, а по долги години пауза повторно на диригентскиот пулт ќе застане и Емил Табаков.„Во изминативе две сезони камерниот оркестар на Македонската филхармонија промовираше контуинуран растеж и фантастични концерти, што се покажа и на турнејата во јули годинава во Полска. Во сезоната 2009/2010 за сите љубители на камерното музицирање, овој камерен оркестар ќе им понуди несекојдневни музички доживувања водејќи ги низ различните епохи, стилови и музички форми напишани за камерен оркестар”, додаде Чаначевиќ.Покрај стандардните симфониски концерти, Македонската филхармонија во 2009/2010 повторно подготви изненадување за публиката. Два несекојдневни концерти кои се реткост во рамките и на најголемите симфониски оркестри.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Кинотеката на Македонија – Половина век филмска меморија
Програмата на Кинотеката на Македонија за јануари 2026 претставува внимателно осмислена и содржински богата целина што уште еднаш ја потврдува улогата на оваа институција како темел на филмската култура, едукацијата и критичката мисла во земјава. Во година во која Кинотеката одбележува значајни педесет години од своето формирање, јануарската програма функционира и како симболичен преглед на нејзината мисија — да го чува, прикажува и контекстуализира филмското наследство, истовремено отворајќи простор за современи авторски гласови и нови генерации гледачи.
Посебно место во програмата заземаат тематските целини КИНО УТРО, со проекции на анимирани филмови наменети за младата публика, чија цел е да ѝ се приближи киното како уметност и искуство уште од најрана возраст. Преку овие проекции, Кинотеката активно ја гради идната публика и ја зацврстува врската помеѓу младите и филмскиот медиум. Во јануарската селекција се вклучени и избрани содржини од фестивалот КИНЕНОВА, кои носат свежи авторски перспективи и современи филмски практики, како и проекции на значајни документарни остварувања, меѓу кои „Југо Флорида“ и „Фанк Ју“, филмови што со ангажиран и аналитичен пристап ги отвораат културните и општествените прашања на регионот.
Особено внимание привлекува и долгоочекуваниот музички документарец „Трет свет“, посветен на култниот хрватски бенд Хаустор, кој преку архивски материјали и сведоштва нуди длабински поглед кон една од највлијателните музички појави на екс-југословенскиот културен простор. Домашната продукција е застапена со проекции на најновите македонски филмови „Утре наутро“, во режија на Јани Бојаџи, и „Сите го викаат Реџо“, копродукција со Косово и Албанија, што сведочи за отвореноста на македонската кинематографија кон регионалната соработка и актуелните тематски предизвици.
Програмата се заокружува со проекцијата на антологиското ремек-дело „Небото над Берлин“ на Вим Вендерс — филм што и по децении останува непресушен извор на инспирација, поетски запис за човечката осаменост, љубовта и духовната потрага по смисла. Неговото прикажување во рамките на јубилејната година на Кинотеката има и дополнителна симболичка тежина, потсетувајќи на континуитетот на филмската уметност и нејзината моќ да опстои над времето.
Половина век по своето основање, Кинотеката на Македонија не е само простор за проекции, туку жив културен организам што активно ја обликува филмската свест, го чува колективното паметење и создава простор за дијалог меѓу минатото, сегашноста и иднината на киното. Јануари 2026 е уште една потврда дека оваа институција останува незаменлив столб на културниот живот и еден од најважните чувари на филмската уметност во земјава, се наведува во соопштението на Кинотеката.
Целосна ПРОГРАМА
Култура
Денеска ќе биде погребана Брижит Бардо
Француската филмска актерка Брижит Бардо, која почина минатиот месец на 91-годишна возраст, денеска ќе биде погребана во летувалиштето Сен Тропе на француската ривиера, објави Ројтерс, повикувајќи се на локалните власти.
Погребната церемонија ќе се одржи во 10 часот во црквата „Нотр Дам де л’Асумпсион“, по што Бардо ќе биде погребана во строга приватност на градските гробишта. Комеморација отворена за граѓаните и обожавателите ќе се одржи во старата градска четврт Ла Понш.
Бардо светската слава ја стекна со филмот „И Бог ја создаде жената“ и стана една од најголемите икони на француската поп-култура. По повлекувањето од филмот во 1973 година, се посвети на заштита на животните, но подоцна беше контроверзна фигура поради своите политички ставови.
Култура
Почина Георги Сталев Поповски
Друштвото на писателите на Македонија информира дека на 30 декември 2025 година, во 95. година од животот, почина Георги Сталев Поповски, поет, прозаист, преведувач, драмски писател, научен работник и поранешен универзитетски професор, доктор по филолошки науки и најстар член на писателската асоцијација.
Георги Сталев Поповски е роден на 22 април 1930 година во Витолиште, а почина во Скопје. Високото образование го завршил на Филозофскиот факултет во Скопје. Во текот на својата богата професионална кариера, меѓу другото, бил и долгогодишен уредник на списанието „Современост“.
Член на Друштво на писателите на Македонија бил од 1956 година, како прв член примен во Друштвото по заслуга на своите достигнувања во областа на книжевниот превод.
Поповски е добитник на бројни признанија и награди, меѓу кои двапати наградата „Димитар Митрев“ на Друштвото на писателите на Македонија за книжевна критика и есеистика, наградата „Златен лавров венец“ за најдобар драмски текст на фестивалот „Мали и експериментални сцени“ во Сараево (1972), наградите „Григор Прличев“ и „Кирил Пејчиновиќ“ за книжевен превод, медалот од Фондот „Лермонтов“ во Москва, како и македонските државни награди „11 Октомври“ и „Св. Климент Охридски“, како и наградата на Град Скопје „13 Ноември“.
Тој останува актуелен и во 2025 година како еден од авторите на збирката раскази Она што се памети живее („Никогаш докрај раскажани приказни“) во издание на ДПМ, во која е застапен со расказот „Доста ми е власт играње“ – сеќавање на неговиот татко, Стале Попов, корифејот на македонскиот роман.

