Култура
Изложба на Киро Урдин во Германија
По повод Денот на независноста на Република Македонија, 8-ми септември, во среда во Нинберг, Германија, ќе биде отворена изложбата на нашиот реномиран уметник Киро Урдин
Изложбата ќе ја отвори заменикот на градоначалникот на Нирнберг Хорст Фоертер. На отворањето на изложбата ќе присуствува уметникот Урдин, Вернер Трини од Нирнберг, одговорен за соработката со Скопје, како и Мирко Стефаноски од Дирекцијата за култура и уметност на Скопје, еден од организаторите за реализација на оваа изложба.Изложбата се состои од четириесет платна од циклусот „Планетариум”Киро Урдин е роден 1945 година во Струмица, каде го завршува основното и средното образование. Дипломирал на правниот факултет во Белград. Студирал на Академијата за применета уметност во Париз (1973/74 год.). Дипломирал на Академијата за филм – Париз (1997). Живее и работи во Париз од 1974 година. Од 1984 година до денес професионално се занимава само со сликарство и има реализирано над 100 самостојни и групни изложби во познати галерии и музеи. Освен во Македонија, каде излагал во Музејот на современа уметност и во Интернационалната галерија Стоби (1994 и 1996 год.), има излагано во Франција, Австрија, Швајцарија, Холандија, Данска, Шведска, Норвешка, Англија, Шпанија, Словачка, Германија, Грција, Јапонија, Кина – Хон Конг, Тајван, Јужна Кореа, САД, Порторико, Мексико, Хаваи, Тунис, а последната изложба се одржа во галеријата на Гиј Питерс, познат светски галерист и тоа во Сан Пол’д Ванс – Франција. За таа изложба е снимен и филм. Има реализирано самостојни изложби во музеите: Данобијана – Словачка, за што има и книга- каталог. Со свои самостојни изложби се претставил и во музеите Јан ван д’Тогт – Холандија, Миура – Јапонија, во Музејот на убава уметност во Тајпеј – Тајван, како и во Музејот на убава уметност во Сан Јуам – Порторико, 2001 година. За неговите изложби е пишувано во околу 600 весници, речиси во секоја од земјите каде што излагал. Покрај споменатите написи има дадено и над 30 интервјуа на телевизиските канали. Сликата „Планетариум” која е сликана низ најзначајните културни центри на светот, се вбројува меѓу најголемите во современа Европа, со површина од 48 квдратни метри. Сликата е откупена и поставена во зградата на електронскиот гигант NEWAYS во Ејндховен – Холандија. „Планетариум” како мултимедијален проект е меѓу првите уметнички дела во ликовниот правец мондидализам. За „Планетариум” е снимен и филм на филмска лента од 35 мм. кој беше прикажан и во официјалната селекција на познатиот телевизиски фестивал во Монте Карло во 1998 година. Исто така снимен е и филмот „Догона” за белгиската телевизија во Африка (Мали) за племето Догони. Филмот е инспириран од платното работено во маслена техника кое го носи истото име, а сликата е работена во племето Догони и има димензии 3 х 4м. Од сликата и филмот „Планетариум” направена е модерна балетска претстава од страна на познатата кореографка Дебра Вилсон од Канада. Дел од танчерките се од балетот на МНТ, а дел од Канада. Од страна на претставникот на Атинскиот ликовен музеј е избран како сликар од Македонија кој имаше самостојна изложба во Солун кога градот беше избран како културна престолнина на Европа. Изложбата беше реализирана од 9 до 20 јули 1997 година. Досега за сликарството на Киро Урдин, покрај бројните каталози излегоа и книгите „Киро Урдин”, Париз, 1988, книгата – каталог во издание на Музејот за современа уметност на Македонија во Скопје, 1994, во ноември 2000 година музејот Данубијана ја издаде книгата „Ретроспектива на Киро Урдин” по повод големата изложба организирана од страна на музејот во Словачка. Во текот на 1997 година во Париз излезе книгата „Планетариум” на 170 стр. голем формат, во која се прикажани сите фази од изработката на сликата. Во 1998 година во издание на „Вило” од Париз излезе репрезентативната книга од 200 страници во која е прикажан дел од сликарството на Киро Урдин. Предговорот е на Жерар Хуригиера. Како последна репрезентативна книга излезе публикацијата „Киро Урдин – сликарство”, издадена од страна на големиот галерист Гиј Питерс. Во 1999 година излагал во галеријата на Даниел Бесеих, покрај другите, со сликарите Апел, Арман, Бернар Бифе, Сезар, Шагал, Корнеле, Дебре, Дубуфет, Дуфу, Хартунг, Кијно, Кислинг, Ланској, Линдрстром, Пикасо, Утрило, Вазарели и Фламинк, а во Кнут Зут, Белгија, во декември 1999 година излага со Пикасо и нобеловецот Гинтер Грас. Од 1984 година, од кога професионално се занимава со сликарство има насликано над 1500 слики во маслена техника и акварел. Дел од сликите се наоѓаат кај видни колекционери, дел од сликите се откупувани од галеристи каде што излагал, а неколку слики се откупени и од музеите.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Герасимовски со ансамблот „Орце Николов“: Македонската традицијата е дел од нашата програма
По повод 80 години постоење на Ансамблот за народни игри и песни „Орце Николов“, градоначалникот на Општина Центар, Горан Герасимовски, се сретна со раководството на културно-уметничкото друштво.
На средбата се разговараше за тековните културни активности во општината и можностите за понатамошна соработка меѓу Општина Центар и ансамблот.
„Со Ансамблот имаме одлична соработка. Во рамки на програмата за култура, ансамблот доби и финансиска поддршка за проектот „80 години волшебен свет на фолклорот“, со што продолжуваме да вложуваме во негувањето на народната уметност“, порача градоначалникот Герасимовски.
Тој нагласи дека локалната самоуправа е силен поддржувач на културата и народното творештво.
„Во изминатиот период значително ги зголемивме вложувањата во културата, а за 2026 година буџетот за култура изнесува 26 милиони денари. Преку бројни манифестации овозможуваме културни содржини што ги обединуваат граѓаните од сите возрасти. Културата е и ќе остане наш приоритет“, рече Герасимовски.
Култура
Софија Стојанова – автор на најдобрата беседа на конкурсот во чест на Прличев
Годинашен добитник на наградата за најдобра беседа за 2026 од конкурсот што го распиша НУ Библиотека „Григор Прличев“ на тема: „По песната птиците се разликуваат“е Софија Стојанова. Таа е ученичка во втора година во гимназијата „Јане Сандански“во Струмица.
Нејзината беседа беше под шифра „Тивериопол“, таа го докажа авторството, а Библиотеката доби потврда и од нејзината професорка по македонски јазик и литература Боркица Филева.
„Добивањето на наградата на конкурсот распишан од Библиотеката во Охрид за мене претставува исклучително значајно признание и длабока лична радост. Овој успех не го доживувам само како потврда за мојот труд, туку и како охрабрување да продолжам уште посветено да се надградувам и да го следам патот на знаењето. Ова признание претставува поттик да бидам уште поодговорна кон сопствените цели и уште похрабра во остварувањето на своите соништа“, изјави Стојанова за веб страницата на Библиотеката.
Дека Софија е млад веќе изграден автор сведочат и наградите кои само во изминатите две години ги освоила на полето на литературата:
2025 – Диплома за прво место на литературниот конкурс ,,Со својот живот Ацо Шопов опеал дело, а во своите дела, го опеал животот”- Оштина Штип
2025 -Прва награда на литературниот конкурс ,,Топли гнезда”- Општина Струмица
2025 – Диплома за прво место на конкурсот ,,Дигитални човекови права и приватност во ерата на технологијата”- Општина Струмица
2025 – Прва награда на литературниот конкурс ,,Моето посебно другарче”- Општина Струмица
2024- Диплома за прво место на конкурсот ,,Тишината понекогаш зборува најгласно и најдобро за делата и поетот Ацо Шопов”- Општина Штип
На младата Софија Стојанова автор на најдобрата беседа на шести февруари во рамките на манифестацијата „Прличеви беседи“ во Охрид ќе и биде доделена парична награда од 9.000 денари и признание со ликот на Прличев.
Култура
Кинотеката ја објави програмата за февруари: тивки гласови, силни приказни и филмот како чин на сеќавање
Програмата на Кинотека на Македонија за февруари 2026 година претставува внимателно изграден мозаик од современи авторски визии и значајни европски остварувања, кој уште еднаш ја потврдува Кинотеката како простор на мисла, чувствителност и отпор кон заборавот. Ова не е програма што нуди лесна забава, туку покана за длабинско гледање и активно учество во филмот како уметнички и етички чин, велат од Кинотеката.
Во центарот на вниманието е актуелниот филм на Тамара Котевска, авторка чиј сензибилитет се движи меѓу документарното и поетското, помеѓу човекот и пејзажот, помеѓу исчезнувањето и траењето. Нејзиното дело продолжува да ја истражува кревката рамнотежа помеѓу личното сведоштво и универзалната грижа за светот што го населуваме. Во истата линија на тивка, но моќна авторска исповед се вклучува и документарецот „Приказната за Сиљан“, филм што преку интимна нарација отвора пошироки прашања за идентитетот, наследството и човечката потреба да се раскаже сопствената приказна.
Февруарската програма го вклучува и новиот филм на култниот независен автор Џим Џармуш. Неговата минималистичка естетика, тивки паузи и егзистенцијален хумор повторно нè потсетуваат дека филмот може да биде простор на созерцание, а не само на наративна ефикасност. Џармуш останува еден од ретките автори што доследно ја брани слободата на независниот филм.
Европската селекција ја проширува програмата со филмовите „Љубовта што останува“, „Луда љубов“, „Двајца обвинители“, „Приватен живот“ и „Ромериа“ — остварувања што низ различни поетики и жанровски регистри се занимаваат со интимноста, вината, правдата и кревките човечки односи во современиот свет. Овие филмови не нудат конечни одговори, туку отвораат простор за сомнеж, емпатија и морална дилема, токму онаму каде европскиот авторски филм е најсилен.
Посебно значајна е и програмата за најмладата публика, со избор на квалитетни анимирани филмови за деца, кои не ја потценуваат својата публика. Преку јасна визуелна имагинација и внимателно обликувани приказни, тие носат сериозни пораки за емпатијата, различностите, пријателството и одговорноста — градејќи темели за идни гледачи што ќе умеат да гледаат, а не само да консумираат.
„Февруари 2026 во Кинотеката на Македонија не е само месечна програма, туку јасна изјава за филмот како уметност што мисли, чувствува и памети. Простор каде тишината зборува, а сликите остануваат долго по завршувањето на проекцијата“, велат од таму.

